ایران چگونه استاکس نت را مهار کرد؟

کارشناسان آگاه در ایران می گویند ایران دانش لازم برای مهار ویروس استاکس نت را به دست آورده و آماده انتقال آن به کشورهای متقاضی است.
سایت خبری- تحلیلی «ایران هسته ای» در گزارشی نوشت: بیش از یک ماه است که منابع غربی از انتشار یک کرم رایانه ای به نام «استاکس نت» خبر می دهند که می تواند موجب وارد آمدن خسارت های فیزیکی جدی به تاسیسات بزرگ صنعتی شود. این ویروس که نخستین بار توسط یک شرکت بلاروسی کشف شد، از طریق بازنویسی برنامه های هدایت کننده تاسیسات بزرگ صنعتی، باعث وارد آمدن خسارت های بسیار جدی به آنها می شود.
منابع غربی در روزهای اول انتشار خبر اصرار داشتند که هدف استاکس نت صرفا ایران یا حداکثر یکی دو کشور دیگر است که از تجهیزات ساخته شده توسط شرکت زیمنس استفاده می کنند. به همین دلیل تبلیغات وسیعی راه افتاد که تلاش می کرد استاکس نت را یکی از عوال کند شدن کار در تاسیساتی مانند بوشهر و نطنز جلوه بدهد. این در حالی است که برنامه ایران در بوشهر و نطنز اساسا کند نشده که نیاز به یافتن علتی برای آن باشد.
برخی مسئولان ایرانی به «ایران هسته ای» گفته اند استاکس نت برای اولین بار 5/1 سال پیش در بوشهر در کامپیوتر برخی اپراتورها دیده شد اما هرگز به تاسیسات آسیبی نرساند چرا که شبکه داخلی نیروگاه کاملا «ایزوله» و حفاظت شده است. در نطنز نیز گزارش نوامبر 2010 یوکیا آمانو نشان داده است که تولید محصول تا 4 روز قبل از انتشار گزارش ادامه داشته و هیچ توقفی در کار نبوده است.
با این حال گنجانده شدن بندی در گزارش آمانو که می گوید تزریق گاز به ماشین های سانتریفیوژ در 16 نوامبر متوقف شده موجی از گزارش ها را در رسانه های غربی به راه انداخت که بدون اشاره به هیچ دلیل خاصی عقیده داشتند نطنز مورد حمله استاکس نت قرار گرفته است. حتی موسسه علوم و امنیت بین المللی (ISIS) هم در گزارشی به قلم دیوید آلبرایت این نتیجه گیری را تکرار کرد.
این در حالی است که کارشناسان ایرانی آگاه از موضوع تاکید می کنند این ارزیابی بیشتر از آن رو منتشر می شود که غربی ها مایلند برای خود کارنامه سازی کنند و بگویند که در کند کردن برنامه ایران موفق بوده اند، والا هیچ حقیقتی پشت سر این ارزیابی ها وجود ندارد.
یک کارشناس ارشد مرتبط با موضوع به ایران هسته ای گفت: «در نطنز دو اتفاق افتاده که نشان می دهد چیزی به نام کند شدن برنامه وجود نداشته است.
اول اینکه گزارش آمانو نشان می دهد وضعیت تولید و مهارت ایران در غنی سازی افزایش پیدا کرده و دوم هم اینکه متوسط تولید نسبت به دوره گزارش دهی قبلی زیاد شده است.»
اشاره این کارشناس به این واقعیت است که در نطنز حدود 3300 کیلو اورانیوم 5/3 درصد غنا و 35 کیلو اورانیوم 20 درصد غنا تولید شده که این نسبت به گزارش سپتامبر 2010 آمانو یک پیشرفت جدی را نشان می دهد.
این کارشناس اضافه کرد: «حتی تعداد ماشین های در حال کار هم تغییر نکرده و این نشان می دهد که اساسا مسائل فنی متغیر برجسته ای در تصمیم هایی که در نطنز اتخاذ می شود، نیست.»
برخی دیپلمات ها هم که «ایران هسته ای» با آنها گفت وگو کرده عقیده دارند علت اینگونه تحلیل ها این است که مقام های غربی قادر نیستند «تصمیم های فنی ناشی از برنامه» را از «تصمیم های فنی ناشی از اجبار» تفکیک کنند و به همین دلیل هرگونه کند شدن در روند کار تاسیسات را به مشکلات فنی نسبت می دهند در حالی که این «تصمیم ها بر مبنای یک برنامه ریزی پیش بینی اتخاذ می شود و وجود این قبیل برنامه ریزی ها با هدف افزایش مهارت در تاسیساتی با این ابعاد طبیعی است. ضمن اینکه این دیپلمات ها می گویند اینکه حدود نیمی از ماشین ها در نطنز کار نمی کنند اصلا موضوع جدیدی نیست که بتوان آن را به تاثیر ویروسی مانند استاکس نت ربط داد.
یک کارشناس هسته ای که با «ایران هسته ای» گفت وگو می کرد، درباره نحوه مقابله با استاکس نت در ایران گفت: «استاکس نت نرم افزاری است که به سیستم فرمان اشتباه می دهد. اگر چنین نرم افزاری بتواند وارد تاسیساتی مانند نطنز یا بوشهر شود، با توجه به سرعت بالای ماشین ها و حساسیت تجهیزات کل تاسیسات را نابود می کند.» وی ادامه داد اگر استاکس نت وارد نطنز می شد، کل نطنز از کار می افتاد نه اینکه به نوشته آقای آمانو تزریق یک روز متوقف و از فردای آن از سر گرفته شود.
وی در پایان گفت: «استاکس نت آن هم در تاسیسات غیر هسته ای ایران فقط در موارد معدودی مشاهده و همان روزهای اول مهار شد آن هم به روش های کاملا ایرانی که غربی ها تصورش را هم نمی توانند بکنند.»
برخی کارشناسان غربی هم به تازگی اذعان کرده اند که استاکس نت تاثیری بر برنامه هسته ای ایران نداشته است. اولی هاینونن، معاون سابق پادمان آژانس در این مورد به رویترز گفته است که یک توقف یک روزه در نطنز را نباید جدی گرفت. وی همچنین خاطرنشان می کند که کارایی دستگاه های ایران به نسبت گذشته بهبود یافته است. او می افزاید: «ایران یاد گرفته که چگونه با این مشکلات کنار بیاید و احتمالا آنها به حل این مشکل فنی بسیار نزدیک شده اند.» مارک فیتزپاتریک، از انستیتو بین المللی مطالعات استراتژیک هم به همین خبرگزاری می گوید: «در مجموع حجم تولید اورانیوم غنی شده در ماههای اخیر مشابه میزان دوره های قبل بوده است و کاهشی را نشان نمی دهد.» علاوه بر این، ایوانکا بارزاشکا از فدراسیون دانشمندان آمریکا هم معتقد است که فعالیت غنی سازی در ایران بهبود یافته است. وی به رویترز می گوید: «گزارش های آژانس بین المللی اتمی نشان می دهد که بازدهی سانتریفوژها بهبود یافته است هرچند هنوز هم از میزان بازدهی که این نوع ماشین آلات می توانند داشته باشند کمتر است.»