سیاست خارجی از دیدگاه امام خمینی(ره) (بخش ششم)

تورج حاتمی
3- استقلال، نفی سلطه و عدم وابستگی
امام خمینی(ره) در موارد بسیار زیادی چه قبل و چه بعد از پیروزی انقلاب مبانی استقلال را با استناد به آیات و روایات فراوان بیان فرموده‌اند.
حضرت امام(ره) در مورخه 4/8/1343 در پیامی به ملت ایران به مناسبت لایحه ذلت‌بار کاپیتولاسیون به آیه شریفه «لن یجعل‌الله للکافرین علی المومنین سبیلا» که مورد استناد فقهای شیعه و اهل سنت برای قاعده «نفی سبیل» است سخن خود را آغاز می‌کنند.
همچنین در خلال بیاناتشان در تاریخ 14/8/1358 می‌فرمایند:
«... قرآن می‌فرماید: هرگز خدای تبارک و تعالی سلطه‌ای برای غیر مسلم بر مسلم قرار نداده است(1).
و در جایی دیگر فرموده‌اند:
«سیاست دولت اسلامی، حفظ استقلال، آزادی ملت، دولت، کشور و احترام متقابل بعد از استقلال تمام می‌باشد.»(2)
«ما باید به سمتی حرکت کنیم که می‌خواهیم با کفایت خودمان خودکفا باشیم.»(3)
«وظیفه اسلامی و ملی ماست تا حیثیت اسلام و کشورمان را حفظ کنیم.(4)
نباید تحت سلطه خارجی باشیم، نباید آنها دخالت در امور ما بکنند و نباید به ما خط بدهند.»(5)
«و اینکه با همه دولت‌ها ارتباط داشته باشیم؛ یعنی ارتباط دوستانه نه روابط بین‌ ارباب و رعیت و ما استقلال خودمان را می‌خواهیم حفظ کنیم...»(6)
«خداوند امر کرده که ما نباید تحت بیرق کفر باشیم.»(7)
«و باید بدانید که وابستگی در بعضی امور هر چند ممکن است ظاهر فریبنده‌ای داشته باشد... لکن ریشه کشور را به تباهی خواهد کشید.»(8)
«هر قدمی که بر می‌دارند به فکر این باشند که آیا رو به وابستگی می‌رویم یا به طرف رهایی و آزادی...»(9)
بیانات حضرت امام(ره) به طور شفاف گویای این است که، ایشان بر سیاست نفی هر گونه سلطه و سلطه‌پذیری و استقلال کامل تاکید ویژه‌ای داشته‌اند.
و می‌فرمایند: «نظام سلطه یعنی اینکه کشور‌هایی، دولت‌هایی زور بگویند و ملت‌هایی، گروههایی، کشور‌هایی و دولت‌هایی آن زور را قبول کنند. طرفین، طرفین نظام سلطه‌اند و ما نظام سلطه را رد کردیم و رد می‌کنیم و با آن مبارزه می‌کنیم و طرفین را مقصر می‌دانیم، نه فقط سلطه‌‌گر را بلکه حتی سلطه‌پذیر را، هر دو مقصرند، استکبار یعنی این.»(10)
«ملت اسلام پیرو مکتبی است که برنامه آن مکتب خلاصه می‌شود و دو کلمه لاتَظلمون و لا تُظلمون».(11)
حضرت امام خمینی(ره) ضمن تاکید فراوان بر استقلال، توجه خاصی به مساله خلاقیت، نوآوری، تحقیق و تفحص در جهت پیشرفت و توسعه‌ همه جانبه داشتند و می‌فرمایند:
«همان طور که کراراً تذکر داده‌ام، بزرگترین وابستگی ملت‌های مستضعف به ابر قدرت‌ها و مستکبرین وابستگی‌ فکری و درونی است،‌ که شاید وابستگی‌ها از آن سرچشمه می‌گیرد، و تا استقلال فکری برای ملتی حاصل نشود، استقلال در ابعاد دیگر حاصل نخواهد شد.(12)