ناتو؛ دیپلماسی عمومی یا میلیتاریسم نوین (بخش اول)

دیپلماسی مردم به مردم؛ جایگزین الگوهای ارتباطی دوره جنگ سرد
«بابست» با بیان اینکه محیط ارتباطی کنونی ایراداتی هم دارد، افزود: انتقال پیام برای دولت‌های ملی و سازمان‌های بین‌المللی روز به روز دشوارتر می‌شود. الگوهای ارتباطی از بالا به پایین که در زمان جنگ سرد رواج داشتند، به طور روزافزون با دیپلماسی مردم به مردم، شبکه‌ها و روابط فرد به فرد جایگزین می‌شوند و عجیب نیست که کانال‌های ارتباطی سازمانی، در رده کم‌اعتبارترین منابع اطلاعاتی قرار می‌گیرند.
به گفته بابست، این مسئله بر نیاز بیش از پیش به تلاش‌های دیپلماسی عمومی تاکید دارد که به خوبی برنامه‌ریزی شده باشد. ارتباطات استراتژیک، نشانه‌گذاری‌های مکانی و روابط عمومی به ابزاری ضروری برای به دست آوردن اعتماد و توجه مخاطبان خارجی و متقاعد کردن آن‌ها به این امر تبدیل شده‌اند که ارزش‌ها، اهداف و تمایلات کشور یا سازمان آن‌ها، ارزش پشتیبانی را دارند.
معاون دبیرکل ناتو در امور دیپلماسی عمومی می‌افزاید: با توجه به این واقعیت که دولت‌ها روز به روز شرکت‌های فعال در زمینه روابط عمومی را استخدام می‌کنند تا وجهه خود را در خارج از کشور بهبود دهند، گفته می‌شود که صنعت «نشانه‌گذاری» طی 10 سال گذشته، گسترش بسیار چشمگیری داشته است.
وی در ادامه افزوده است: در حالی که بهبود بخشیدن به وجهه بین‌المللی برای کشورها کاری دشوار محسوب می‌شود، این امر برای سازمان‌های چند ملیتی چالشی سخت به شمار می‌آید. بسیاری از مردم تصمیم‌گیری‌های سازمان‌های بین‌المللی مانند ناتو، اتحادیه اروپا یا سازمان ملل را بسیار پیچیده یا به دور از نگرانی‌های روزمره خود می‌دانند.
«بابست» در ادامه مقاله خود با طرح این سؤال که «با توجه به برگزار شدن اجلاس سران در لیسبون، ناتو در کجای این وضع قرار دارد؟»، ادامه می‌دهد: خبر خوب برای ناتو این است که این اتحاد همچنان سازمانی قابل تشخیص تلقی می‌شود. طبق بررسی‌های ملی و بین‌المللی، ناتو بسیار با امور دفاعی و امنیتی مرتبط است و به عنوان فراهم آورنده صلح و امنیت فراتر از اقیانوس اطلس تلقی می‌شود!
نویسنده مقاله در ادامه با اشاره به گزارش «ترانس‌آتلانتیک ترندز» که نشریه آلمانی «German Marshall Fund» آن را در 15 سپتامبر 2010 منتشر کرد، می‌نویسد: اکثریت (59 درصد) مردم 11 کشور اروپایی و 60 درصد آمریکایی‌ها هنوز بر این باورند که ناتو برای حفظ امنیت آن‌ها ضروری است! استثنای این نظرسنجی ترکیه بود که در آن فقط 30 درصد مردم وجود ناتو را برای امنیت خود حیاتی می‌دانستند.
مردم اروپا و خروج از افغانستان
معاون دبیرکل ناتو در امور دیپلماسی عمومی ادعا کرد: جالب اینجا است که 62 درصد مردم این 11 کشور اروپایی از حضور ناتو در خارج از اروپا پشتیبانی می‌کنند، در حالی که 32 درصد ترجیح می‌دهند ناتو بر اروپا تمرکز داشته باشد. در آمریکا 77 درصد از فعالیت ناتو در خارج از اروپا در صورت نیاز حمایت کردند!
این مقاله می‌افزاید: نگرش مردم نسبت به ناتو حتی در روسیه هم در حال بهبود است. در سال 2009، فقط 29 درصد از مردم روسیه نگرشی مثبت نسبت به ناتو داشتند، اما در حال حاضر 40 درصد نسبت به ناتو مثبت می‌نگرند، در حالی که هنوز 40 درصد دیگر از مردم روسیه آن را نامطلوب می‌دانند.
به گفته «بابست»، به ناتو توصیه شده است که از حمایت مقطعی مردم کشورهای عضو از خود خرسند نباشد، چرا که عملیات تحت رهبری ناتو در افغانستان همچنان موضوع بحث‌برانگیزی است و در بسیاری از کشورهای اروپایی، مردم ترجیح می‌دهند شمار نیروهای ناتو در افغانستان کاهش یافته یا این نیروها از آنجا خارج شوند.
وی می‌افزاید: طبق بررسی‌های این صندوق، بیش از نیمی از مردم کشورهای اروپای غربی خواستار خروج یا کاهش شمار نیروهای خود در افغانستان هستند که در این میان، لهستان با 77 درصد و ترکیه با 47 درصد به ترتیب بالاترین و پایین‌ترین میزان این درخواست را داشته‌اند.
معاون دبیرکل ناتو در امور دیپلماسی عمومی می‌افزاید: حمایت از حضور ناتو در افغانستان، در آمریکا هم کاهش یافته است؛ به طوری که 41 درصد مردم خواستار بازگشت نیروها به خانه یا کاهش چشم‌گیر تعداد آن‌ها شده‌اند. با وجود این پیش زمینه، کشورهای عضو ناتو باید برای توضیح استراتژی خود و متقاعد کردن نمایندگان مجالس و مردم خود، نسبت به ضرورت به اتمام رساندن عملیات افغانستان، تلاش بیشتری صورت دهند.
«بابست» با بیان اینکه کشورهای ناتو باید چالش مهم دیگری را هم پشت سر بگذارند، نوشت: ناتو باید توضیح بدهد که چرا فقط بر قرن بیست و یکم تمرکز دارد؟ بررسی‌های ملی و بین‌المللی نشان می‌دهند که به طور کلی مردم و به ویژه نسل پس از جنگ سرد، اطلاعات ناچیزی از ماموریت‌ها و سیاست‌های جدید ناتو دارند.
جهان شکننده غرب
به ادعای این مقام ناتو، با آنکه مردم غرب هنوز اعتماد و اطمینانی نسبت به این سازمان دارند، بسیاری نمی‌توانند رابطه‌ای بین ناتو و تهدیدهای امنیتی جدید جهانی برقرار کنند و گروهی نیز نیاز به سرمایه‌گذاری در بخش دفاع پس از پایان جنگ سرد را زیر سوال می‌برند یا به ناتو عمدتاً به عنوان حامی خود در مقابل روسیه می‌نگرند.
وی در مقاله خود، تمامی این فرضیه‌ها و برداشت‌ها را اشتباه نامیده و ادامه می‌دهد: حقیقت تلخ این است که جهان غرب پس از پایان جنگ سرد، بیش از پیش شکننده شده است. تروریسم، گسترش سلاح‌های کشتار جمعی، تهدیدهای وارده بر تامین انرژی، زیرساخت‌های اطلاعاتی، جابجایی‌های تجاری و همچنین مناقشه‌های منطقه‌ای، فقط شماری از فشارآورترین چالش‌های امنیتی هستند که به واکنش سریع نیاز دارند.
معاون دبیرکل ناتو در امور دیپلماسی عمومی در ادامه مقاله خود تأکید کرده است: دولت‌ها، سازمان‌ها و سایر نقش‌آفرینان عرصه بین‌الملل، باید برای برآورده کردن این نیازها، بیش از پیش با یکدیگر همکاری کنند تا بتوانند حمایت مردمی لازم را برای حل مشکلات و ایجاد تغییر به دست بیاورند.
فلسفه دیپلماسی عمومی ناتو
این مقاله می‌افزاید: هیچ کشوری نمی‌تواند به تنهایی از پس این مشکلات روزافزون برآید. ناتو همچنان بهترین و موثرترین مکان بین‌المللی برای این کار است، ولی عامه مردم به طور کامل تلاش‌های کنونی و آتی ناتو برای ایفای نقشی موثر به عنوان تامین‌کننده امنیت را درک نکرده‌اند!
«بابست» با طرح این سؤال که «واکنش ناتو به این امر چه بوده است؟» افزود: قطعاً کشورهای عضو ناتو آن‌قدر در کنار یکدیگر بوده‌اند که به درکی جدید و امروزی از سیاست‌های ارتباطی مشترک خود دست یابند. در حال حاضر، شفافیت، پاسخ‌دهی، دقت و صحت اطلاعات و تماس مستقیم با مردم تمامی کشورهای عضو ناتو و خارج از آن، به ارکان فلسفه دیپلماسی عمومی ناتو تبدیل شده است.
فلسفه دیپلماسی عمومی ناتو تأکید می‌کند: روزنامه‌نگاران، کارشناسان، قانونگذ‌اران و سازمان‌های غیر دولتی، بیش از پیش در راهروهای مرکز فرماندهی ناتو تجمع می‌کنند و با متخصصان نظامی و غیر نظامی ناتو در جلسات عمومی بی‌شماری به گفتگو می‌نشینند. حتی دسترسی به رهبران ناتو هم برای عامه مردم راحت‌تر شده است.
در ادامه این مطلب آمده است: هر سال، هزاران ملاقات‌کننده به مرکز فرماندهی ناتو می‌آیند تا با مقامات ملی و ناتو و حتی در صورت حضور، با دبیرکل ناتو، به گفتگو درباره دستور کار امنیتی این سازمان بپردازند.
وی ادامه داد: آن چه مشخص است اینکه ناتو در پس اسناد محرمانه پنهان و مانع مطرح شدن سوالات مهم و حیاتی نمی‌شود. این سازمان به ویژه طی سال‌های گذشته تلاش‌های خود را برای برقراری ارتباط با نسل جوان، از طریق سهولت بخشیدن به ایجاد شبکه‌هایی در میان دانشجویان و رهبران سیاسی جوان و ایجاد مدارس تابستانی اهدای بورسیه و برپایی همایش و کارگاه‌های آموزشی در کشورهای ناتو و متحدانش افزایش داده است.
این مقام ناتو می‌افزاید: نیازی به گفتن نیست که این سازمان با هدف تسهیل دسترسی به پایگاه اینترنتی ناتو و همچنین ابزار و تولیدات صوتی و تصویری خود، ظرفیت‌های فناوری خود را ساده‌تر کرده است. سخنرانی‌ها، ویدئوها و مباحث آنلاین وجه مشترک ناتو را با جهان خارجی شفاف‌تر و متعاملانه‌تر کرده است. هیچ ممنوعیتی وجود ندارد و مباحث مورد گفتگو دامنه متنوعی از «مفهوم استراتژیک» جدید گرفته تا عملیات چالش‌برانگیز افغانستان را در برمی‌گیرد.          ادامه دارد...