پشت پرده چرخش دولت ترکیه

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم
دولت ترکیه در اقدامی به ظاهر انسان دوستانه و در واقع منفعلانه برای از سرگیری روابط با رژیم صهیونیستی، هواپیماهای خود را به اسرائیل گسیل داشت تا در حادثه مهار آتش در جنگل‌های "حیفا" به این رژیم کمک کنند. این اقدام به واقع سیاسی که به معنای برداشتن گام نخست از سوی آنکارا برای پایان دادن به سردی روابط میان ترکیه و رژیم صهیونیستی تفسیر می‌شود، نمایشی بودن سیاست‌های ضداسرائیلی خود را آشکار ساخت.
به گزارش خبرگزاریها، بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در مکالمه تلفنی با رجب طیب اردوغان نخست‌وزیر ترکیه از وی به خاطر اعزام دو فروند هواپیمای ویژه برای کمک به مهار حریق در شمال فلسطین اشغالی تشکر کرد و به این ترتیب با انجام این مکالمه، رسماً سردی روابط میان دو کشور که پس از حمله رژیم صهیونیستی به کشتی امدادرسان ترکیه به غزه و کشته شدن چند تن از اتباع این کشور ایجاد شده بود، پایان یافت. این درحالی است که مقامات ترکیه پس از حمله خرداد ماه نظامیان اسرائیلی به کشتی حاوی کمک‌های انسان دوستانه ترکیه با احضار سفیر خود از تل آویو، مقامات رژیم صهیونیستی را ملزم به عذرخواهی از مردم و دولت ترکیه کرده بودند.
در تجزیه و تحلیل این اقدام شگفت انگیز و واپسگرایانه که گامی در جهت مخدوش کردن وجهه ضداسرائیلی اخیر ترکیه محسوب می‌شود، دقت در نکات و ظرایف زیر ضروری بنظر می‌رسد:
1 - ترکیه یک کشور عضو پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) است و براساس تعهداتی که امکان سرباز زدن از آن برای مقامات ترکیه وجود ندارد، ملزم به در اختیار قرار دادن پایگاههای متعدد نظامی از جمله اینجرلیک و تبعیت از سیاستهای ابلاغی آمریکا و متحدان اروپایی این کشور می‌باشد.
واقعیت اینست که برای مقامات دولت ترکیه هر چند که اسلامگرا نیز باشند، امکان تخطی از استراتژی ناتو که خود را موظف به حمایت از موجودیت غیرقانونی و غاصبانه اسرائیل می‌داند، وجود ندارد. از این رو مواضع ضداسرائیلی آقای اردوغان در ماههای اخیر را اگر نوعی کار تبلیغی برای در اختیار گرفتن افکار عمومی مسلمانان ترکیه و مسلمانان جهان ندانیم، باید برخاسته از مواضع شخصی او تلقی کنیم که امکان اجرایی شدن آن در چارچوب تعهدات کلی رژیم لائیک این کشور که یکی از اعضای متعهد ناتو می‌باشد، وجود ندارد و صرفاً جنبه شخصی و تبلیغاتی خواهد داشت. اینکه اردوغان خطاب به سران رژیم صهیونیستی اعلام کند "برقراری روابط میان دو کشور بدون عذرخواهی رسمی از آنکارا و محاکمه عاملان حمله به کشتی امدادرسان به غزه وجود ندارد" و "اگر اسرائیل بار دیگر به لبنان و غزه حمله کند ترکیه پاسخی نظامی به تل آویو خواهد داد که تاکنون مانند آن را ندیده باشد" باید صرفاً در چارچوب تمایلات شخصی او به عنوان یکی از شهروندان ترکیه و نه رئیس یک دولت تلقی گردد که از بسیاری از اختیارات لازم به دلیل وابستگی‌های ترکیه به ناتو و حاکمیت ارتش و ژنرال‌ها بر این کشور محروم است و متأسفانه ماهیت عمیق روابط ترکیه و ناتو آنچنان هویت اسلامی ترکیه را مخدوش کرده و در معرض تهدید قرار داده که سیاستمداران مسلمان این کشور قدرت تعیین و اجرای جهت‌گیریها و سیاستهای کلی کشورشان را ندارند.
2 - از روابط ترکیه و رژیم صهیونیستی همواره به عنوان یک رابطه "استراتژی و "پیچیده" نام برده می‌شود که ریشه‌های اصلی و دیرینه آن به همکاریهای گسترده نظامی و امنیتی باز می‌گردد، حتی زمانی که تنش‌هایی بین کشور بوجود آمده، کاملاً سطحی و مقطعی بوده است.
ترکیه و رژیم صهیونیستی 60 سال پیش درحالیکه مسلمانان و کشورهای خاورمیانه و اسلامی با شکل گیری رژیم غاصب صهیونیستی و توسعه طلبی‌های آن مخالفت می‌کردند، با یکدیگر رابطه برقرار کردند و حکومت ترکیه از سال 1328 بر اثر فشار آمریکا، رژیم صهیونیستی را با این توجیه که رابطه با رژیمی که در سازمان ملل پذیرفته شده، در زمره نیازهای حقوق بین الملل است، به رسمیت شناخت و در بالاترین سطح با آن روابط استراتژیک برقرار کرد و این رابطه هیچگاه تحت الشعاع تحولات خاورمیانه قرار نگرفت.
در سالهای اخیر و حتی پس از جنایات رژیم صهیونیستی در حمله به مسلمانان بی دفاع لبنان و غزه، روابط نظامی و مانورهای مشترک و حجم مبادلات اقتصادی دو کشور هرگز کاهش نیافته، بگونه‌ای که بازسازی ارتش ترکیه از سوی آمریکا به نظامیان اسرائیلی واگذار شده و حمایت آشکار رژیم صهیونیستی از شورشیان جدایی طلب "پ. ک. ک" نیز بر آن تأثیر نگذاشته است. نکته قابل توجه اینست که سطح اول و زیرین در روابط استراتژیک آنکارا و تل آویو را مناسبات امنیتی، نظامی و اقتصادی تشکیل داده که همواره و در هر شرایطی برقرار بوده و حتی نقش جدیدی که به نظام ترکیه برای بهره برداری از هویت دینی و تاریخی مردم این کشور داده شده و مأموریت ورود به صفوف کشورهای اسلامی و پیشگامی در این زمینه به سیاستمداران ترک واگذار گردیده، تغییری در ماهیت این روابط ایجاد نکرده است.
3 -چگونگی نگاه به رژیم صهیونیستی در میان برخی از کشورها از جمله ترکیه و حتی بعضی مسلمانان، از موضع عدم شناخت صحیح شرایط موجود ناشی می‌شود. ترکیه به جای نگاه استراتژیک به تحکیم روابط با رژیم صهیونیستی باید براساس شناخت دقیق از ماهیت تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی به نگاهی استراتژیک و ایدئولوژیک در مقابله با سیاستهای فریبکارانه صهیونیستها دست یابد و این واقعیت را درک کند که نگاههای تاکتیکی و کاسبکارانه که با توجیه کسب منافع ملی انجام می‌شود، دقیقاً در ضدیت با منافع ملت ترکیه و مواضع ضد صهیونیستی آنهاست.
4 - شاید مهمترین عامل در سیاست خارجی دولت ترکیه، نقش پذیری و تبعیت دستگاه دیپلماسی این کشور از سیاستهای آمریکاست که در مرحله اول در ژنرال‌های این کشور که ساختار نظام ترکیه را تشکیل می‌دهند و در مرحله بعدی در میان سیاستمداران لائیک نهادینه شده است. این سلطه و نفوذ از آنچنان شدتی برخوردار است که حتی دولت اسلام گرای این کشور خارج از این حوزه قادر به تصمیم گیری نیست. این ضعف در قدرت، آنچنان چشمگیر است که دولت اردوغان طی چند سالی که روی کار آمده، نتوانسته مهمترین شعار خود را مبنی بر آزادسازی حجاب در دانشگاههای این کشور محقق سازد. نیروهای مسلح ترکیه که تحت انقیاد آمریکا و ناتو قرار دارند از آنچنان نفوذی در عرصه‌های مختلف حیات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی این کشور برخوردارند که حیاط خلوت‌ها و مناطق ممنوعه بسیاری را در اختیار دارند و روابط استراتژیک با رژیم صهیونیستی یکی از آنهاست. دراین میان آنچه مایه تأسف ملت‌های مسلمان است، اینست که چگونه دولت آقای اردوغان حاضر شده وجهه تازه به دست آمده ضد صهیونیستی خود را فدای سیاست‌های آمریکا و منافع ژنرال‌های لائیک نماید!