گروه سیاست: روز گذشته دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی شاهد مناظره دو نفر از فعالان سیاسی بود. محمدحسین صفار هرندی، وزیر سابق ارشاد در مقابل محمدجواد حقشناس، عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی نشست تا در مورد خط امام به مناظره بپردازد و آغازگر این مناظره صفارهرندی بود که اظهار کرد: آنچه در مورد شاخصههای خط امام در ذهن ما حک شده، شاید همان سیمایی است که امام(ره) خودش تصویرگر آن بوده و بعد از رحلتشان مقام معظم رهبری بر آن تاکید داشتند. این عناصر عبارتند از اینکه امام(ره) به عنوان یک رهبر دینی تاکید اصلیاش تفکر شیعی بوده است و آنچه که به عنوان حکومت و تئوری ولایت فقیه در نجف مطرح کرد، بعدها یک محرک برای تشکیل انقلاب اسلامی شد.
خط امام خط قانون است
صفارهرندی افزود: نکته بعدی اینکه خط امام، خط قانون است که در صدر آن قانون اساسی است، بنابراین اگر کسی در برابر قانون صفآرایی کند، از خط امام خارج شده است و دیدیم وقتی بنیصدر مسئله زیر بار قانون نرفتن را مطرح کرد، فرمودند که قانون شما را قبول ندارد. نکته دیگر در کنشهای سیاسی و اجتماعی امام(ره) بود که ایشان نسبت به یاران خود جاذبه و نسبت به دشمنان دافعه داشتند و آمریکا را به عنوان دشمن مظلومان میدانستند و هر عنصر داخلی هم که سنگ آمریکا را به سینه میزد، از دید ایشان شریک جرایم آمریکا بود.صفارهرندی افزود: نکته دیگر نگاه امام(ره) به جریان عمومی انقلاب در جهان است و آن این بود که انقلاب فقط متعلق به ملت ایران نیست، بنابراین ما راه صدور انقلاب را نمیبندیم، اما برای صدور آن لشکرکشی هم نمیکنیم. مسئله دیگر تکیه امام(ره) بر مردم به عنوان اصلیترین جریانی که حق اثرگذاری در مقدرات کشور را دارند، است. امام(ره) وقتی از مردم سخن میگفتند، منظورشان همین مردمی بود که در کوچه و بازار هستند و حاضرند برای اهدافشان جانفشانی کنند و میزان را آرای ملت در برابر ویژهخواهان میدانست.
امام، مردم را همه کاره میدانست
پس از این اظهارات صفارهرندی، تریبون در اختیار محمدجواد حقشناس قرار گرفت که ضمن گرامیداشت یاد استاد شهید شهریاری گفت: من این افتخار را دارم قبل از انقلاب که یک دانشآموز دبستانی بودم، با همین نگرش فضا را فراهم میکردیم تا انقلاب به پیروزی برسد و آرزویمان این بود که نظام ستمشاهی با تمام نابسامانیهایی که داشت و استبداد مطلقی که ایجاد کرده بودند، از بین برود و در نهایت این استبداد به سمتی رفت که مردم به ناگزیر برای رفع آن دست به شورش و قیامی زدند که نتیجه آن ایجاد یک وضعیت و نظم جدید شد.حقشناس با بیان اینکه در این 30 سال تمام تلاشمان این بوده از آرمانهایی که با امام(ره) داشتیم، کوتاه نیاییم، گفت: من میخواهم یک مسئلهای را مطرح کنم و آن اینکه امام(ره) چگونه امام شد. امام(ره) مثل صدها روحانی عالیرتبه و فاضل در حوزه علمیه قم مشغول تحصیل بود، اما در آن فضا که حتی بعضی از مراجع گوش دادن به رادیو را حرام میدانستند،ایشان نگاهی دیگر داشت و احساس میکرد برای اینکه بتواند مقابله کند، باید تلاش کند مسیر حکومت را که بهجای خدمت به مردم در خدمت بیگانگان بود، اصلاح کند و حرکت امام(ره) در واقع از ابتدا از موضع امر به معروف و نهی از منکر بود.این عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی ادامه داد: امام(ره) ابتدا از طریق مکاتبه شاه را به اجرای دقیق قانون اساسی مشروطه دعوت کرد و موضعی که گرفتند در برابر نخستوزیر وقت بود. مواضع ایشان در مسئله تغییر قانون انجمنهای ایالتی و ولایتی در سال 40 و بحث انقلاب سفید و نهایتا دعوت مردم برای اینکه بتوانند این مسیر را اصلاح کنند، همه یک حرکت کاملا اصلاحطلبانه و در جهت برگرداندن شاه به مسیر درست بود اما بعدا که برخورد میشود و قیام پانزده خرداد رخ میدهد، امام (ره) تاکید میکند که همه کاره مردمند و خودش را خدمتگزار آنها معرفی میکند.
عقبنشینی از انقلاب بدترین نوع ارتجاع است
مجددا تریبون در اختیار صفارهرندی قرار گرفت که گفت: انحرافی که گاه دیده میشود، این است بعضی به تجربه صد سال قبل برمیگردند و آرزوی دوران مشروطیت را میکنند، در صورتی که امام (ره)در انقلاب به مدلی رسید که از همه مدلهای قبلی کاملتر است و این بدترین شکل ارتجاع است که از نعمت بزرگی که به دست آوردهایم بخواهیم عقب نشینی کنیم.وی در ادامه با بیان اینکه فکر میکنم این تفاوت نگاه در دیدگاه امام(ره) و بازرگان در اوایل انقلاب خوب و زود خودش را نشان داد، خاطرنشان کرد: بازرگان جایی در روزنامه میزان در شهریور 59 نوشت که انقلاب ما شاهد رقابت و جدالی برای احراز قدرت است. ما بین دو طرف که حربه یکی مکتب و دیگری ملت است قرار داریم و به نظر میرسد آقایان معتقد شده باشند که امور باید بر طبق مکتب صورت گیرد و فقط مکتبیها مدیر و مسئول کارها باشند. که این گفته برخلاف چیزی است که در اوایل انقلاب ما شاهدش بودیم.وزیر سابق فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: امام(ره) در مواجهه با این نگرش در دیدار با نمایندگان مجلس این تعبیر را داشتند که این قدرت اسلام را نگه دارید تا گفته میشود مکتبی، آقایان مسخره میکنند. مکتبی یعنی اسلامی، آنکه مسخره میکند اسلام را مسخره میکند و اگر تعمدی باشد مرتد فطری است و زنش بر او حرام میشود یعنی وقتی کسی از موضع تقابل با تفکر مبنایی اسلام میآید پشت مردم سنگر میگیرد و مردم را علم میکند که من بعدا میگویم همینهایی که یک زمانی پشت مردم سنگر میگرفتند چطور وقتی میبینند آرای مردم علیه آنهاست به تیپ مردم میزنند.وی در ادامه خاطرنشان کرد: ما در سال گذشته شاهد این اتفاق بودیم که میگفتند حالا گیریم که مردم به شما رای دادند این رای مال دهاتیها و آدمهای بیسواد بوده است. اما مسئله مهم این است کسی که مبنائا این انقلاب را درنیافته و خیال میکرد که دنباله همان نهضت ملی و مشروطیت است طبیعی بود که پیام انقلاب اسلامی را مردم در یک نقطه دیگری به آنها بفهمانند.
کسانی را که تفکر امام را قبول نداشتند، بیرون انقلاب میدانستیم
صفار هرندی افزود: ما با این آقایان در این موارد قبلا مشترک بودیم یعنی تمام دهه 60 را با این تفکر مشترک با هم جلو آمدیم، به گونهای که اینطور مباحث برای ما داخلی محسوب نمیشد و مبحث بین درون انقلاب و بیرون انقلاب بوده است و کسانی که این تفکر امام را قبول نداشتند را بیرون گفتمان انقلاب اسلامی میدانستیم. اما در چیزی که به عنوان منشور برادری معروف شد امام(ره) میفرماید این دو جناح هر دو درون گفتمان انقلاب با هم در حال رقابت هستند،من معتقدم باید ببینیم بعد از رحلت امام(ره) چه اتفاقی افتاد که بخشی از خانواده درون انقلاب فیلش یاد هندوستان کرد و سراغ دیدگاههایی که قبلا به آنها اعتقاد نداشت رفت.صفارهرندی افزود: من خواهم گفت که چه اتفاقی در نگرش این افراد افتاد که بعضی از دوستان تقریبا در اکثر شاخصههایی که به عنوان گفتمان انقلاب مطرح شد،تجدیدنظر کردند. امیدوارم آقای حقشناس بگویند در این شاخصهها تجدیدنظر نکردند و من در آن صورت سوالهای دیگری خواهم داشت که اگر شما همچنان موضع سابق خط امامی دارید بفرمایید متحدان شما چرا از میان کسانی هستند که شمشیر برای از بین بردن انقلاب بستهاند؟ اگر مهمترین میراث امام(ره) حکومت دینی بود و کسانی که برای برچیدن وحدت حکومت دینی دارند تلاش میکنند و سال گذشته جمهوری ایرانی را مطرح کردند آنها باید جواب بدهند آیا از خط امام خارج شدهاند یا نه؟وزیر سابق فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: اگر مشخصه حکومت دینی امام(ره)، حکومت ولایت فقیه است آیا دوستان ما از خط ولایت فقیه خارج شدند یا نه؟ اگر نشدند چرا کسانی را که شعار مرگ بر اصل ولایت فقیه را دادند، از خودشان جدا نکردند؟ اگر از دید آنها مردم ولی نعمت ما هستند، چرا رای مردم روستا را جدا میدانند و میگویند با دادن سیبزمینی به دست آمده است؟