عارف واحد ناوان
صفر مراد نیازاف رئیسجمهور عجیب و غریبی است. اقدامات او در ترکمنستان متاثر از اندیشههای جوزف استالین دیکتاتور مخوف اتحاد جماهیر شوروی است اگرچه او در سال 1940 بدنیا آمد و هرگز استالین را ندیده اما او نیز بسان دیگر رهبران جمهوریهای آسیای میانه و قفقاز در مکتب استالین درس آموخته است. در کودکی متحمل سختیهای فراوانی شد.
او هنوز نوزاد شیرخواری بود که پدرش را در جنگ جهانی دوم در منطقه اوستیای شمالی روسیه از دست داد او در یتیمخانه بزرگ شد و بعد به حزب کمونیست شاخه جوانان پیوست و به سرعت پیشرفت کرد در سال 1985 به دبیر اولی حزب کونیست در ترکمنستان انتخاب شده و پس از فروپاشی شوروی و استقلال جمهوری ترکمنستان در فوریه سال 1991 به عنوان رئیسجمهور ترکمنستان انتخاب شد.
او خود مدعی است از آنجا که در یتیمخانه بزرگ شده به هیچ یک از گروههای ترکمن تعلق ندارد و بهتر میتواند عدالت را در میان مردم اجرا کند.
نیازاف یک کمونیست دو آتشه با تمایلات لیبرالیستی است و همواره به کسانی که از آزادی و دموکراسی در کشورش خرده میگیرند حمله میکند.
وی چندی پیش در دفاع از نقض دموکراسی در کشورش گفت: دشمن ما را به نقض دموکراسی متهم میکند در حالی که حتی یک مورد نقض دموکراسی نیز در ترکمنستان وجود ندارد! قانونشکنان دستگیر و مجازات میشوند وی عبدی قلیاف، خا ناماف و اقلیماف سه تن از مخالفان خود را دزد، خائن، فراری و تروریست میخواند او به لحاظ داشتن همسر روسی و اقامت طولانی در روسیه به شدت به مسکو وفادار است اما هر از گاهی رهبران کرملین را به حمایت از مخالفان خود متهم میکند و روابط عشقآباد و مسکو را نیز تیره میسازد.
صفر مراد نیازاف در انتخابات ریاست جمهوری سال 1992 تنها نامزد تصدی این پست بود! بنابراین او در این انتخابات بدون رقیب با اکثریت آرا به مقام ریاست جمهوری رسید. در سال 1994 مدت ریاست جمهوری وی پنج سال دیگر تمدید شد و دو سال پیش از فرارسیدن زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در آخرین روزهای سال 1999 میلادی و در نهمین نشست مجلس مصلحت خلق به عنوان رئیسجمهور مادامالعمر شناخته شد اما این مقام هرگز برای اشتهای سیرناپذیر او کافی نبود چراکه مجلس مصلحت خلق تابستان سال گذشته او را به عنوان رئیس مادامالعمر مجلس مصلحت خلق ترکمنستان برگزید.
اکنون او ریاست جمهوری، ریاست مجلس خلق، ریاست قوه قضائیه، فرماندهی کل نیروهای مسلح و چند پست ریز و درشت دیگر را با خود یدک میکشد و تمامی وزیران، استاندارها، فرماندارها حتی بخشدارها توسط خود نیازاف انتخاب میشوند او چندی پیش وزیران کابینهاش را به بیلیاقتی متهم کرده و مدعی شد آنها قادر نیستند دستیاران و معاونان مناسبی را برای خود پیدا کنند با این بهانه خود ریاست اداره راهنمایی و رانندگی را هم به دست گرفت.
مجلس خلق ترکمنستان سال 2003 را به نام سال مادر صفر مراد نیازاف نامگذاری کرد، اوایل سال جاری میلادی نیز همین مجلس بدون حتی یک رای مخالف سال 2004 را سال «عطا مراداف» پدر صفر مراد نیازاف نامید در همین رابطه مجلس خلق جانفشانی عطا مراد نیازاف در راه میهن را الگویی برای جوانان ترکمن اعلام کرد.
صفر مراد نیازاف دستی در نویسندگی هم دارد و دو کتاب او به نامهای «ایل ترکمنم در امان باش» و «روح پنج دوران کودکی» بسان انجیل ترکمنان در این جمهوری، مقدس شمرده میشود.
رادیو و تلویزیون هر روز اشعار، سرودها و ترانههایی از این کتاب پخش میکنند. مطبوعات نیز همیشه قطعاتی از این سرودها را درج میکنند. دو روزنامه چاپ این جمهوری بارها به چاپ تکراری مطالب این دو کتاب پرداختهاند. بطوری که به نظر میرسد نوشته معتبر دیگری در این کشور وجود ندارد.
معرفی کتاب شعر جدید نیازاف (روح پنج در دوران ترکمن) از بخشهای اصلی خبر رادیو، تلویزیون و مطبوعات این جمهوری میباشد. تلویزیون ترکمنستان با تهیه گزارشهای مردمی بویژه دانشجویان و فرهنگیان به پخش مکرر تعریف و تمجید از این اثر جدید نیازاف میپردازد. مصاحبهشوندگان با شور، شعف و هیجان خاصی به ستایش از این اثر تاریخی پرداختند و آن را شاهکار قرن نامیدند ولی مشخص نیست که این اثر چگونه به یک اثر تاریخی و شاهکار قرن تبدیل شده است؟
رسانههای ترکمنستان در تمامی برنامهها اعم از اخبار، میزگردها، گزارشهای مردمی، موسیقی، رقص و آواز به نوعی به تبلیغ و ستایش از ترکمنباشی میپردازند که لقب نیازاف میباشد.
تصویر صفر مراد نیازاف هرگز از شبکههای تلویزیونی حذف نمیشود. حتی در هنگام پخش فیلم سینمایی و فیلمهای علمی و هنری، تصویر کوچکی از وی در گوشه بالای سمت راست تلویزیون نقش میبندد. گویا او از این طریق نظارهگر مردم کشورش میباشد و آنها را تحتنظر دارد.
گویندگان رادیو و تلویزیون سدها بار در شبانهروز نام صفر مراد ترکمنباشی کبیر را به زبان میرانند و از او تجلیل میکنند.
روزنامهها و نشریات این جمهوری بر خلاف قواعد روزنامهنگاری بجای اینکه نیمتای بالای صفحه اول را به تیتر اختصاص دهند عکس رنگی بزرگ ترکمنباشی را چاپ میکنند و یا حداقل یک تیتر با دو یا سه عکس کوچک او در صفحه نخست مطبوعات خودنمایی میکند مطبوعات و رسانهها براساس اصول بیطرفی این جمهوری هرگز اخبار خارجی را پخش نمیکنند حتی حمله آمریکا و انگلیس به عراق در سکوت کامل خبری سپری شد. ولی در عوض رسانههای ترکمنستان مبادرت به پخش اخباری میکنند که صفر مراد نیازاف اجازه پخش آن را میدهد. این مساله حد نهایی کیش شخصیت در ترکمنستان میباشد.
اما گاهی اوقات حتی خود او هم از مدح و ستایش بیپایان رسانهها و اطرافیانش خسته میشود، چنانچه ماه گذشته در اقدامی عجیب دستور حذف این برنامهها و تبلیغات از رسانهها را صادر کرده و شهرداری عشقآباد را مامور جمعآوری تصاویر و مجسمههایش در سطح شهر کرد. اما به رغم اینکه ماموران شهرداری تصاویر او را از سطح شهر جمعآوری کردند اما هنوز هم تصاویر بزرگ و مجسمههای طلایی او در شهر دیده میشوند.
با این همه رئیسجمهوری 64 ساله ترکمنستان برخلاف دستوراتی که ماه گذشته صادر کرد از اینکه اقداماتش برای ترکمنستان در سطح جهانی انعکاس ندارد ناراحت است. بنابراین با اختصاص 5/12 میلیون دلار وزیر فرهنگ و اطلاعرسانیاش را مامور خرید تجهیزات ماهوارهای کرد و بر ضرورت راهاندازی شبکه تلویزیونی ماهوارهای شش زبانه (انگلیسی، فرانسوی، روسی، چینی، فارسی و ترکمن) تاکید کرد.
اکنون یک وضعیت استالینی بر ترکمنستان حاکم است اقدامات صفر مراد نیازاف وضعیتی را در این جمهوری پیش آورده است که مخالفان وی مجبور به فرار به مسکو، اروپا و آمریکا و دیگر کشورهای جهان شدهاند اندک مخالفان داخلی نیز در زندان بسر میبرند و هیچکس یارای مخالفت با او را ندارد.
برای اطلاع از تحولات جهان و منطقه شهروندان ترکمن با بدست آوردن اندک پول به سرعت به خرید ماهواره اقدام میکنند. شرایط خروج از کشور نیز براساس قوانین این جمهوری بسیار سخت است. در واقع الگوی اتحاد جماهیر شوروی سابق را میتوان در جمهوری ترکمنستان مشاهده کرد و صفر مراد نیازاف را میتوان جوزف استالین کوچک نامید. استالینی که یک قرن دیرتر به دنیا آمده و نسخهای را میپیچد که عدم کارآیی آن سالها قبل مشخص شده است. زیرا اگر این اقدامات و روشها موثر بودند شوروی هنوز هم پابرجا بوده و از بین نمیرفت.