دیدگاه سوسیال دموکرات وجه غالب دیدگاه‌ماست

* جریان ملی - مذهبی، دیدگاه اقتصادی خود را بر چه مبنایی قرار داده‌اند؟
**شاید نتوان گفت که دیدگاه یک‌نواختی به جهت اقتصادی در مجموعه نیروهای ملی - مذهبی حاکم باشد.
*علت عدم دیدگاه منسجم در میان این جریان سیاسی چیست؟
**زیرا این جریان از یک طیف وسیعی تشکیل شده‌است و شکل یک حزب را ندارد. بنابراین نمی‌‌توان در این جریان یک نظر واحد را به دست آورد. البته باید به این نکته توجه کرد که دیگر گروه‌ها و جریانات سیاسی هم به همین وضع دچار هستند.
*با توجه به گسترده بودن طیف‌های موجود در جریان ملی - مذهبی و عدم اشتراک آن‌ها در مبانی اقتصادی چگونه ممکن است که این طیف‌ها با هم همکاری کنند و برنامهء واحدی را دنبال کنند؟
**این بخش سؤالات را نمی‌توان پاسخ گفت.
*چرا؟
**در شرایط فعلی جامعه این مسایل خیلی ضروری و حیاتی نیست، در حال حاضر بیشتر ائتلاف‌ها و عملکرد سیاسی مطرح است.
*در طول سال‌های گذشته همواره این ضرورت‌درخصوص مسایل سیاسی مطرح بوده، آیا فکر نمی‌کنید تا زمانی که ضرورت دیدگاه‌های اقتصادی احزاب و تشکل‌های سیاسی احساس و حل نشود همچنان این دور بسته، به قوت خود باقی بماند؟
**بله، من این حرف را قبول دارم، ولی واقعیت این است که همین مسایل موجود است.
*فکر نمی‌کنید برای نیروهای ملی - مذهبی عدم وجود دیدگاه مشترک اقتصادی یک ضعف تلقی شود؟
**این مساله هم می‌تواند ضعف باشد و هم می‌تواند ضعف نباشد، اگر دیدگاه حزبی داشته باشیم یک دیدگاه مشترک باید وجود داشته باشد، ولی در دیدگاه جبهه‌ای لزومائ نیازی به یک دیدگاه مشترک اقتصادی وجود ندارد. موضوع این است که تاکنون اصلائ در احزاب و تشکل‌های ایران یک چنین ضرورتی احساس نشده است.
*ضعف نبود دیدگاه منسجم اقتصادی را در چه موضعی می‌دانید؟
**در حوزهء اقتصادی این ضعف وجود دارد که برنامهء مشخص اقتصادی را نمی‌توان ارایه داد. در صورتی یک حزب اگر قدرت را به دست بگیرد، ناچار از ارایهء یک برنامهء اقتصادی است.
*اشاره کردید که احزاب ایرانی ضرورتی برای ارایهء دیدگاه‌های اقتصادی خود احساس نمی‌کنند، با توجه به اهمیت داشتن دیدگاه اقتصادی مشخص برای یک حزب، چرا این ضرورت برای احزاب به وجود نیامده است؟
**تاکنون با توجه به این مشکلات و فشارهای موجود هیچ‌گاه این فرصت مناسب
به دست نیامده است.
*انجام نشان این بخش‌ها چقدر به بی‌توجهی اعضای جریان ملی - مذهبی مربوط بوده است؟
**توجه لازم وجود داشته، ولی هیچ‌گاه فشارهای موجود فرصت این کار را نداده است.
*این توجه و عنایت تا چه اندازه جدی بوده است؟
**این مساله‌ای نیست که خیلی سریع حل بشود و زود به نتیجه برسد. باید توجه داشت که این دیدگاه مشترک را باید از یک حزب انتظار داشت و نه یک جریان سیاسی که به صورت جبهه‌ای عمل می‌کند.
*نگاه غالب در جریان ملی - مذهبی به کدام دیدگاه اقتصادی تمایل دارد؟
**دکتر پیمان و مهندس سحابی دیدگاه‌سوسیال دموکراتیک دارند، دوستان گروه «جاما» نیز همین دیدگاه را دارند و می‌توان گفت دیدگاه سوسیال دموکراتیک وجه غالب نیروهای ملی - مذهبی را تشکیل می‌دهد و خود من نیز به همین دیدگاه گرایش دارم.
*و نظام سوسیال دموکراسی تا چه اندازه امکان پیاده شدن در ایران را دارد؟
**فکر می‌کنم راه نجات ایران همین سوسیال دموکراسی است. انتخابات اخیر ریاست جمهوری نشان داد که مردم تا چه اندازه نسبت به عدالت حساس هستند. جهت‌‌گیری‌های سوسیالیستی و عدالت‌خواهانه مردم را بیشتر جذب می‌کند، در حال حاضر شاهد هستیم که سیستم اقتصادی فعلی اختلاف طبقاتی را تشدید کرده و مردم ناامید شده‌اند. اما سیستم سوسیال دموکراسی مردم را در توسعه درگیر کرده و موجب جذب آن‌ها می‌شود. از سوی دیگر ایران یک تجربهء تاریخی خوبی را در این خصوص در زمان حکومت مصدق داشته و به طور نسبی پیاده شده و اثرات مثبتی را نیز به جای گذاشته است. در عین حال دیدیم که سیستم لیبرالیستی سال‌های گذشته در ایران ناکام ماند و با شکست مواجه شد.