مؤتلفه، سنتی‌ترین تشکل جریان اصولگرا

عضای هیئت‌های موتلفه عمدتا از افراد با سابقه در جریان مبارزات سیاسی دهه 30 و 40 بودند و محرک اصلی آنها اندیشه اسلامی و دینی بود. اینان برای روحانیت و مخصوصا روحانیون مبارز ارزش فراوان قائل بودند و بعد از در گذشت آیت‌الله کاشانی به سوی امام خمینی(ره) جذب شدند. شاخه نظامی این جمعیت به شیوه فدائین اسلام عمل می‌کرد. اولین اقدام "موتلفه" که عملا آخرین اقدام آن نیز بود، قتل حسنعلی منصور نخست‌‌زیر وقت در بهمن 1343 بود. این اقدام با اخذ مجوز و با فتوای آیت‌الله میلانی صورت گرفت.
کمیته مرکزی موتلفه عبارت از آقایان حاج مهدی عراقی، حبیب‌الله عسکراولادی، بخارائی، صادق امانی، نیک‌نژاد و هرندی جمعا 12 نفر و در شورای روحانی آن آقایان مرتضی مطهری، محمد حسینی بهشتی، محی الدین انواری و احمد مولایی بودند که منصوب از طرف حضرت امام خمینی(ره) بودند. پس از قتل حسنعلی منصور جمعی از سران موتلفه به اعدام و مابقی به زندانهای طویل المدت محکوم شدند. اعضای موتلفه را بیشتر بازاریهای متوسط و خرده پا که دارای سوابق مبارزاتی بودند تشکیل می‌دادند. اعضاء و هواداران این جمعیت در طول دوران مبارزه نقش موثری در چاپ و توزیع اعلامیه‌ها و نوارهای سخنرانی امام خمینی(ره) و سازماندهی اعتراضات بازاریان و اصناف داشته و در ماههای پایانی رژیم شاه نیز سهم بسزایی در تدارک راهپیمایی و اعتصابات داشتند. آنها در کمک و یاری رساندن به خانواده زندانیان سیاسی، متحصنین و اعتصابیون نقش ویژه‌ای را ایفا نمودند.
آنها در کمیته استقبال از امام خمینی امام اداره مقر ایشان در مدرسه علوی نیز نقش ویژه‌ای ایفا نمودند. با پیروزی انقلاب اسلامی جمعی از سران آن با عضویت در شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی فعالیت سیاسی خود را دنبال کردند. با انحلال حزب جمعیت موتلفه اسلامی با اخذ مجوز از وزارت کشور رسما فعالیت علنی و مجدد خود را از سرگرفت. تعدادی از آنان نیز در کابینه‌ای دولت پس از انقلاب و نیز به عنوان نماینده در مجلس شورای اسلامی حضور داشتند.
این جمعیت در انسجام، تمرکز تو هدایت تشیکلاتی و سیاسی اصناف و بازاریان نقش مهمی را ایفا نموده و در همه جریان‌های و عرصه‌های مختلف سیاسی به عنوان یکی از ثابت قدم‌ترین تشکل‌های همسو با جامعه روحانیت مبارز عمل کرده است. در دی ماه سال 1382 و در جریان هفتمین مجمع عمومی، این جمعیت به "حزب موتلفه اسلامی" تغییر نام داد. درمرداد ماه 83 نیز محمد نبی حبیبی به عنوان دبیر کل جدید این تشکیلات سیاسی معرفی شد. از آن پس موتلفه با خیز بلندی، افق فعالیت‌های خود را در پیش گرفته است.