3 پرده از رابطه مشایی و متکی

عزل منوچهر متکی از اخبار حاشیه ساز هفته گذشته بود.خبر اگر چه در رسانه‌ها دست به دست گشت و مورد تحلیل قرار گرفت ، اما تا امروز از سوی دولتی‌ها هیچ واکنشی را نداشته است. سوالی که در همه تحلیل‌های رسانه‌ای مطرح شد، این بود که چه اتفاقی افتاده است که رئیس جمهور وزیر خود را هنگام ماموریت و در زمان انتقال پیامش به همتای خود در سنگال عزل کند.در همین رابطه برخی تحلیل کردند که این اقدام توهین به وزیر است.الف نوشت، برخی به موضوع اطلاع رسانی در ماجرای عزل متکی اشاره می‌کنند و اینکه گرچه وی از مدتها قبل قرار بوده است که توسط رئیس جمهور برکنار شود، ولی شتابزدگی برای اطلاع رسانی در عزل وی با اهداف قبلی انجام شده است. با این حال بلافاصله پس از عزل متکی خبری در رسانه‌ها منتشر شد که ظاهرا بی ارتباط با عزل متکی نبود و آنهم دیدارهای رئیس دفتر رئیس جمهور با چندتن از مقامات دیپلماتیک خارجی است.در همین رابطه مرور 3 پرده از رابطه اسفندیار رحیم مشائی با منوچهر متکی قابل توجه است.
پرده اول؛ همایش ایرانیان خارج از کشور
همایش ایرانیان خارج از کشور که مدتها به عنوان یک برنامه حاشیه ساز مورد توجه رسانه‌های داخلی و بعضا خارجی قرار گرفت، یکی از نمونه‌های اختلافی بود. همایش ایرانیان خارج از کشور انتقاد برخی از مسئولین و نمایندگان مجلس را برانگیخت و همین مساله باعث شد بحث تحقیق و تفحص در این موضوع در دستور کار مجلس قرار گیرد. در این باره هرچند که تصور می‌شد وزیر امورخارجه باید پاسخگو باشد، اما محور اصلی برنامه رئیس دفتر رئیس جمهور بود.منوچهر متکی در این ایام اگرچه تلاش می‌کرد در رسانه‌های عمومی موضعی بی طرفانه نسبت به این همایش اتخاذ کند، اما در ماجرای سوالی که الیاس نادران در مجلس از او داشت به این موضوع تصریح کرد که در برگزاری این همایش و مدیریت و برنامه ریزی آن نقشی نداشته است. برخی رسانه‌ها هم پس از این موضع گیری وزیر، اینطور تحلیل کردند که برگزاری نشست ایرانیان خارج از کشوربدون هماهنگی با وی و رضایت و برنامه ریزی مشترک با وزارت خارجه انجام شده است.
پرده دوم؛ نمایندگان ویژه رئیس‌جمهور
یکی از مهمترین اختلافات منوچهر متکی با رئیس جمهور در ماجرای نمایندگان ویژه در مناطق خارجی بود. نیمه نخست شهریور 89 یک خبر ناگهانی رسانه‌ای شد.محمود احمدی نژاد، حمید بقایی، اسفندیار رحیم مشایی، ابوالفضل زهره وند و محمدمهدی آخوندزاده را با حفظ سمت هایشان، به عنوان نمایندگان ویژه خود در مسائل آسیا، خاورمیانه، افغانستان و امور دریای خزر منصوب کرد. تاثیر انتصاب این نمایندگان وقتی خود را نشان داد که حمید بقایی درباره نسل کشی ارامنه توسط امپراتوری عثمانی سخن گفت و اعتراض شدید ترکیه را برانگیخت.منوچهر متکی در واکنش به اظهارات حمید بقایی رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گفت: مشخص نیست آقای بقایی براساس کدام مسئولیت و از چه جایگاهی اینگونه سخنانی را بیان می‌کند.وی همچنین با اشاره به تصمیم رئیس جمهور برای انتصاب ۲نفر دیگر به عنوان نمایندگانش در حوزه‌های آفریقا و آمریکای جنوبی گفته بود این افراد خارج از مجموعه وزارت خارجه انتخاب می‌شوند.منوچهر متکی، گفته‌های رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری را تضعیف دستگاه دیپلماسی خوانده بود و به همین دلیل نیز مجلس شورای اسلامی با امضای 122 نماینده به حمایت از او برآمد و به رئیس جمهور تذکر داد که از انتخاب نمایندگان ویژه در مناطق مختلف جهان پرهیز کند.این واکنش و موضع گیری متکی باعث شد که اختیارات اسفندیار رحیم مشائی در امور خارجی نیز مجددا با تغییر عنوان نماینده ویژه به مشاور کاهش یابد.
پرده سوم؛ رونق دیدارهای خارجی مشائی
پس از برکناری ناگهانی منوچهر متکی از پست وزارت خارجه و در حالی‌که محمود احمدی‌نژاد، علی اکبر صالحی را سرپرست آن وزارتخانه معرفی کرده بود، اما به فاصله یک روز پس از این عزل و نصب ها، اسفندیار رحیم مشایی که از چندی پیش تحرکات خود را در حوزه سیاست خارجی آغاز کرده بود، طی یک روز با سفرای سوئیس (حافظ منافع آمریکا) و قرقیزستان در تهران دیدار و گفت‌وگو کرد. وی سه روز پیش از عزلِ متکی، بعنوان مشاور ویژه و مامور احمدی نژاد، حامل پیامی از سوی وی به ملک عبدالله پادشاه اردن بود و به آن کشور سفر نمود.رئیس دفتر و مشاور رئیس دولت، طی دیدار روز سه شنبه خود با لیویالوی آگوستی(سفیر سوئیس) در تهران، تاکید کرد که شرایط کنونی جهان فرصت مغتنمی است تا اروپا با بهره گیری از آن دوره جدیدی از حیات خود را آغاز کند.وی همچنین خطاب به سفیر سوئیس (حافظ منافع آمریکا در ایران) گفت: جمهوری اسلامی آمادگی دارد تا همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه خود را با سوئیس تقویت کند.رحیم مشایی، همچنین بعنوان مشاور و رئیس دفتر احمدی نژاد، طی دیداری که عصر سه شنبه با «مدت هان شریم کف»، سفیر قرقیزستان در تهران انجام داد، با تأکید بر اهمیت افزایش روابط ایران و قرقیزستان گفت: شرایط کنونی منطقه و جهان اقتضا می‌کند که کشورهای منطقه همکاری‌ها و مناسبات خود را با یکدیگر تحکیم و تقویت کنند. وی همچنین اظهار عقیده کرد «هیچ مانعی در مسیر افزایش سطح همکاری‌های دوجانبه و منطقه‌ای دو کشور وجود ندارد و ایران توسعه روابط با قرقیزستان را در همه زمینه‌ها به نفع دو ملت و منطقه می‌داند.»