* به عنوان اولین سئوال از آقای صائب عریقات، مذاکره کننده ارشد فلسطینی می پرسیم که آینده مذاکرات مستقیم بین طرفهای اسرائیلی و فلسطینی را چگونه ارزیابی می کند؟
** صائب عریقات: متاسفانه درها بسته شده است. بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل راه شهرکسازی را برای نابودی روند صلح برگزیده، بنا بر این دولت اسرائیل کاملا مسئول نابودی روند مذاکرات مستقیم است که از ماه سپتامبر تحت فشار رئیس جمهور آمریکا، حتی قبل از اینکه آغاز شود، با شکست روبه رو شد. ابومازن گفته بود که اگر می خواهید مذاکرات آغاز شود، باید روند شهرک سازی حتی در بیت المقدس هم متوقف شود.
* ارزیابی شما از شرایط کنونی مناطق فلسطینی چیست؟ گسترش شهرک سازی چه خطراتی را متوجه امنیت فلسطینیان خواهد کرد؟
** وضعیت بسیار ناگوار است، ادامه شهرکسازی، ساخت دیوار حایل، بازداشتها، تحریمهای غیر انسانی و ناعادلانه علیه مردم غزه و کمبود مواد غذایی و دارویی برای فشار وارد آوردن بر یک و نیم میلیون مردم غزه. ظاهرا دولت اسرائیل می خواهد به شهرکسازی ادامه دهد و از حفظ وضعیت موجود برای بهره برداری از قدرت، سوء استفاده کند. به نظرم تشکیلات خود گردان فلسطینی دیگر این وضعیت را نخواهد پذیرفت.
* آیا ممکن است دولت آمریکا به دولت اسرائیل برای توقف شهرک سازی فشار آورد؟
** اسرائیل جزء لاینفک حیات سیاسی آمریکا است، اسرائیل متحد استراتژیک آمریکا است بنابر این آمریکا باید اسرائیل را مجبور به توقف شهرک سازی حتی در بیت المقدس شرقی کند.
آقای اوباما هم گفته که پایان شهرک سازی و تشکیل یک کشور مستقل فلسطینی به نفع آمریکا خواهد بود. پس از حمله آمریکا به عراق و افغانستان، 230 هزار سرباز این کشور در منطقه حضور دارند و این به معنای تغییر نقش کشورهای منطقه است. باید گفت که اگر اسرائیل دست از شهرک سازی برندارد، منطقه
عن قریب در خطر بی ثباتی و نا امنی خواهد بود.
* نظر شما راجع به درخواست اسرائیل برای به رسمیت شناخته شدن به عنوان یک کشور یهودی چیست؟
** این درخواست غیر قابل قبول است و هرگز به وقوع نخواهد پیوست. در 9 سپتامبر 1993 سندی در مورد به رسمیت شناخته شدن طرفین، بین رهبر سازمان آزادیبخش فلسطینی، یاسر عرفات و نخست وزیر دولت وقت اسرائیل، اسحاق رابین امضا شد. بنا بر این این پرونده دیگر بسته شده است. درخواست از ما برای به رسمیت شناختن اسرائیل به عنوان کشوری یهودی مثل درخواست برای پذیرش جنبش صهیونیستی است.
* در صورت شکست مذاکرات با اسرائیل،
محمود عباس، رئیس تشکیلات خود گردان فلسطینی چه گزینه دیگری پیش رو خواهند داشت؟
** اولین راه همان چیزی است که ابومازن قبلا به رهبران کشورهای عربی پیشنهاد داده بود. یعنی کمک به موفقیت تلاشهای اوباما برای فشار به اسرائیل برای توقف تمام شهرک سازیها، از سرگیری مذاکرات مستقیم و حل مسائل امنیتی و مرزی. اما اگر تا پایان ماه جاری میلادی، آمریکا نتواند اسرائیل را مجبور به توقف شهرک سازی کند، راه دوم این است که کشورهای عربی از آمریکا بخواهند تا کشور فلسطینی را با همان مرزهای سال 1967 و بیت المقدس را هم به عنوان پایتخت آن به رسمیت بشناسد. اگر آمریکا در شورای امنیت این تصمیم را وتو نکند، از کشورهای عضو این شورا خواهیم خواست تا کشور فلسطینی را با مرزهای سال 1967 به پایتختی بیت المقدس شرقی به رسمیت بشناسد ولی اگر آمریکا آن را وتو کند، ما به اصل "اتحاد برای صلح" که در قطعنامه 337 سال 1950 شورای امنیت به آن اشاره شده، مراجعه خواهیم کرد که مطابق آن، مجمع عمومی سازمان ملل همان اختیارات شورای امنیت برای به رسمیت شناختن فلسطین را دارا خواهد بود. اقدام بعدی ما این است که به کنوانسیون 4 ژنو مصوب سال 1949 که خواهان تامین امنیت غیرنظامیان در جنگ است، رجوع کنیم. مطابق آن کنوانسیون ما خواستار تامین امنیت تمام فلسطینیان حتی آنانی که ساکن بیت المقدس شرقی هستند خواهیم شد.
مهمان بعدی ما آقای یوسی بیلین، مدیر کمیته اسرائیلی ابتکار صلح ژنو است.
* آقای بیلین، بنیامین نتانیاهو گفته که نمی تواند شهرک سازی در کرانه باختری رود اردن را متوقف کند زیرا این امر باعث سقوط دولت ائتلافی او خواهد شد. آیا سقوط دولت مهم تر از سقوط روند صلح است ؟
** من خیلی امیدوارم که این دولت سقوط کند. من فکر می کنم که این یکی از بدترین دولتهایی است که اسرائیل تاکنون به خود دیده است بنا بر این من فکر نمی کنم که دولت او مشکلی در این زمینه داشته باشد ولی اگر خود نتانیاهو این راگفته است، پس امیدوارم همینطور شود.
* ارزیابی شما از تهدید آقای نتانیاهو برای حمله به کرانه باختری رود اردن در صورت اعلام کشور فلسطینی توسط آقای عباس چیست؟
** البته من ترجیح می دهم که به جای اقدام یک جانبه، توافقی دو جانبه صورت گیرد زیرا اگر فردا فلسطینیان به صورت یک جانبه اعلام تشکیل کشور فلسطینی کنند، دیگر نخواهند توانست کشوری مستقل تشکیل دهند زیرا آنها فقط 40 درصد کرانه باختری را در دست دارند و بیشتر از آن هم نخواهند داشت. بنابر این، اگر جامعه جهانی یا برخی کشورها هم آن را به رسمیت بشناسند، آنها کشوری تا مرزهای سال 1967 خواهند داشت چون تا زمانی که اسرائیل از کرانه غربی خارج نشود، کشور فلسطینی فقط در حد یک اعلامیه باقی خواهد ماند. برای همین من معتقدم که چنین اعلامیه یک جانبه ای اشتباه است.
* اسرائیل از فلسطینیان می خواهد که آن را به عنوان یک کشور یهودی به رسمیت بشناسند. چگونه می توان این درخواست اسرائیل را توجیه کرد؟
** این درخواست جدیدی نیست و نمی تواند از روند مذاکرات نیز حذف شود. من معتقدم که در آخر با ابتکار ژنو می توان به راه حل ساده ای برای این مشکل دست یافت. به نظرم ما باید فلسطین را به عنوان وطن فلسطینیان به رسمیت بشناسیم و فلسطینیان هم باید اسرائیل را به عنوان وطن یهودیان به رسمیت بشناسند و اقلیتهایی هم بتوانند در هر دو کشور زندگی کنند. من معتقدم که کلید حل این مشکل در دست آمریکا است. به نظر من باید برای سناتور میچل که در ماموریتش شکست خورد، جایگزینی پیدا کرد.اوباما باید ابزاری ایجاد کند که بتواند بین ما و فلسطینیان کارگر بیفتد. اما در حال حاضر، اینگونه نیست. یک سخنرانی دیگر و یا یک دیدار دیگر بین هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه آمریکا و نتانیاهو، دنیا را عوض نخواهد کرد.