نمونه ردصلاحیت‌ها

سیدمصطفی تاج‌زاده
الف. در انتخابات 29 بهمن 78 مجلس ششم شورای نگهبان انتخابات 11 حوزه را باطل کرد. در 18 خرداد 80 هم زمان با انتخابات ریاست جمهوری هشتم، انتخابات این حوزه‌ها برگزار و صحت آن‌ها به تایید شورای نگهبان رسید. دقت در نتایج این دو مرحله عبرت‌آموز و نشانگر ماهیت نظارت استصوابی است.
1ـ در انتخابات سراسری بندرعباس آقایان حبیبی، امینی و ذوالقدر به ترتیب با 112992، 102363، 98952 رای حائز اکثریت آرا شدند. در انتخابات میان دوره‌ای آقای امینی داوطلب نشد و آقایان حبیبی، ذوالقدر و دیرباز به ترتیب با 163726، 122139، 103322 رای به مجلس راه یافتند، جالب آن که آقای دیرباز در انتخابات سراسری با 60928 رای نفر چهارم شده بود.
2ـ در انتخابات سراسری داراب، آقای اطاعت با 32321 رای اول شد و در انتخابات میان دوره‌ای، مجدداً با 34733 رای به مجلس راه یافت.
3ـ در دماوند و فیروزکوه، آقای خانزادی در دو انتخابات به ترتیب 16335، 29747 رای کسب کرد و به مجلس راه یافت.
4ـ در جیرفت، آقای فرخی در دو انتخابات به ترتیب 53455 و 51805 رای کسب کرد و به مجلس راه یافت.
5ـ در نقده و اشنویه، آقای رحمانی چیانه موفق به کسب رای اول شد. در انتخابات میاندوره‌ای صلاحیت وی در هیات اجرایی تایید شد، اما شورای نگهبان صلاحیت او را رد کرد. در نتیجه آقای اعظمی با 24391 رای به مجلس راه یافت.
6ـ در میناب، رودان و جاسک آقای ذوالقدر با 77589 رای اول شد. در انتخابات میاندوره‌ای صلاحیت وی در شورای نگهبان رد شد و به جای وی آقای میرخلیلی (نفر دوم انتخابات سراسری) با 72637 رای به مجلس راه یافت.
7ـ در گچساران، آقای تاج گردون با کسب 25468 رای اول شد. در انتخابات میاندوره‌ای صلاحیت وی در شورای نگهبان رد شد و رقیب وی آقای نبی زاده (نفر دوم انتخابات سراسری) با 21984 رای به مجلس راه یافت.
8ـ در خوی، آقای عابدین زاده با 52421 رای اول شد. در انتخابات میاندوره‌ای صلاحیت وی در شورای نگهبان رد شد و آقای باوقار با 27972 رای به مجلس راه یافت.
9ـ در سقز و بانه آقای توکلی اول شد، صلاحیت وی در انتخابات میاندوره‌ای در شورای نگهبان رد شد. در نتیجه آقای اعلایی با 29548 رای به مجلس راه یافت.
10ـ در اسلام آباد غرب آقای جعفری با 39141 رای اول شد. در انتخابات میاندوره‌ای با رد صلاحیت وی در شورای نگهبان، خانم ناصری‌پور با 27537 رای به مجلس راه یافت.
11ـ در اراک آقای کارگشا با 54889 رای اول شد، اما صلاحیت وی در انتخابات میاندوره‌ای در شورای نگهبان رد شد. در نتیجه آقای حسنی با 77146 رای به مجلس راه یافت.
ب.چنان که ملاحظه می‌شود:
1ـ در انتخابات میاندوره‌ای تمام حوزه‌هایی که صلاحیت نفرات برگزیده در انتخابات سراسری تایید شد، همان نامزدها مجدداً به مجلس راه یافتند (بعضاً با حدود 50 درصد افزایش آرا، مانند رای آقای حبیبی رد بندرعباس). انتخاب مجدد آنان بیانگر این است که انتخابات حوزه‌های مذکور در کمال سلامت برگزار شده بود.
2ـ در حوزه‌هایی که صلاحیت منتخبان آن‌ها در انتخابات میاندوره‌ای رد شد، طبیعتاً نامزدهای دیگری رای آورند، اما آرای آنان اکثراً از آرای منتخبان رد صلاحیت شده کمتر بود (بعضاً حدود 50 درصد کاهش داشت، مانند خوی و سقز و بانه).
به عبارت دیگر به نظر می‌رسد اشکال شورای نگهبان در حوزه‌های نقده، میناب، گچساران، خوی، سقز و اراک مخدوش بودن انتخابات نبود، بلکه صلاحیت منتخبان آن‌ها بود که پس از تایید اولیه اتفاق دیگری افتاد.
ج. پاسخگویی خدشه به حیثیت کشور و تحمیل هزینه به بیت‌‌المال و نیز محروم کردن مردم شهرستان‌‌های محروم از داشتن نماینده در مجلس (بیش از یک سال) کیست؟
د. به راستی چه مدرک قانونی و معتبر به دست آمده بود که منتخبان مردم ظرف یک سال «رد صلاحیت» می‌شوند. آیا آنان ساواکی یا فراماسونر بودند؟ داوطلبان برای احقاق حق خود به کدام مرجع می‌توانند شکایت کنند؟