دوئل دیپلماتیک؛ مسیر دشوار و پیچیده مذاکرات

خبرگزاری مهر- گروه سیاسی:7 خرداد، آنگونه که اعلام شده، مذاکرات ایران و آمریکا در سطح سفرای دو کشور در عراق با موضوع "عراق" برگزار می‌شود. طرف ایرانی مذاکرات جمعه 4 خرداد توسط سخنگوی وزارت خارجه کشورمان مشخص شد. گرچه دیوار بی‌اعتمادی بین ایران و آمریکا به قدری بلند است که امکان دارد شاهد اتفاقات غیرقابل پیش بینی تا روز دوشنبه هم باشیم

بررسی سوابق "حسن کاظمی قمی"؛ نماینده رسمی کشورمان در این گفتگو؛ نشان می دهد که این دیپلمات باسابقه ایرانی به خوبی آمریکایی ها را می شناسد . قمی بلافاصله بعد از سقوط طالبان در افغانستان، به عنوان کاردار ایران در کابل منصوب شد و بعد از جنگ عراق و سقوط رژیم صدام هم به عراق رفت و از سال 82 تا سال 85(روی کارآمدن رسمی دولت مالکی) کاردار ایران در عراق بود . و در این سال به مقام "سفیر" ارتقا یافت، شناخت همزمان از اوضاع عراق و سیاست های آمریکا در عراق، نقطه قوت کاظمی است.

اما طرف آمریکایی مذاکرات، "رایان کروکر" تقریبا به خوبی کاظمی، می تواند به فارسی سخن بگوید. ضمن اینکه به عربی هم مسلط است، کروکر درسال 1972کاردار وسرکسنول آمریکا درخرمشهر بوده است. بعد ازپیروزی انقلاب وقطع روابط سیاسی ایران و آمریکا، کروکر به کشورهای عربی فرستاده شد: سفیر آمریکا در لبنان( 1990) نماینده رسمی آمریکا در کویت (1994) سفیر آمریکا در سوریه (1998) از جمله سوابق کروکر است.

آخرین پست دیپلماتیک رایان کروکر،برعهده داشتن سفارت آمریکا در پاکستان بود. وی همچنین در قطر و مصر هم به عنوان دیپلمات درجه دوم  انجام وظیفه کرده است.

**

فرارسیدن موعد گفتگوهای ایران و آمریکا  در شرایطی است که مهلت قطعنامه 1747 برای ایران تمام شده است و آمریکا دست به اقدامات عملی برای به هم زدن اوضاع لبنان( به عنوان عمق استراتژیک اصلی ایران ) زده است . همچنین 9 ناو جنگی خود را به بهانه رزمایش مشترک با عربستان سعودی به  خلیج فارس آورده است و بطور کلی آمریکایی ها شرایط روانی - سیاسی پیش از مذاکره را به گونه ای آرایش داده است که بتوانند قوی ترین فشارها را به ایران بیاورد.

نکته دیگری که دربرابر دوئل دیپلماتیک "قمی-کروکر" درمیدان بغداد، به ذهن می رسد و این دوئل را سخت تر می کند، این است که این گفتگوها ؛ دشمنان و مخالفان زیاد و قوی و موافقان اندک و کم وزنی  در هردوسوی میدان دارد و ابزارها و تلاشها برای به بن بست کشاندن مذاکرات ، بسیار قوی تر از ابزارها و راهکارهایی است که برای موفقیت این مذاکرات وجود دارد و همین  محیطی را بسیار شکننده و خاص ایجاد می کند.

نکته دیگری که دربرابر دوئل دیپلماتیک "قمی-کروکر" در میدان بغداد، به ذهن می رسد و این دوئل را سخت تر می کند، این است که این گفتگوهای ؛ دشمنان و مخالفان زیاد و قوی و موافقان اندک و کم وزنی  در هردوسوی میدان دارد

جمهوری اسلامی ایران هدف خود ازگفتگو با آمریکا را"گوشزد کردن وظایف قانونی اشغالگران " اعلام کرده ، هرچند که این هدف مشروع ، قانونی و به نفع مردم عراق است، ولی نمی توان از اقتضائات ناخواسته گفتگوی مستقیم ایران و آمریکا ( به عنوان دو دشمن بالقوه در 28 سال اخیر) چشم پوشی کرد. این بستر بطور جدی وجود دارد که طرف آمریکایی با مدیریت روانی-سیاسی و رسانه ای این اقتضائات و الزامات، هم روند مذاکرات را به بن بست بکشاند و هم تلاش کند تا  امتیاز مورد نظر خود را حداکثری کند.

واقعیت این است که جمهوری اسلامی ایران تا مقطع کنونی، با وجود دریافت دو قطعنامه از سوی شورای امنیت، همچنان در موضع " تعادل" ایستاده وفشارهای سیاسی -اقتصادی ناشی از صدور قطعنامه ها نتوانسته ایران را وادار به انعطاف درپیگیری و پیشرفت برنامه هسته ای کند . مقطع کنونی از این جهت مهم است که آمریکا عملا با درخواست مذاکره با ایران ، عدم کارایی فشارها وموضع " تعادل-قوت " ایران را اعتراف کرده وهماوردی مستقیم با ایران را پذیرفته است اما این همه ماجرا نیست.

می توان انتظار داشت که آمریکایی ها این مقطع را به عنوان " آخرین فرصت دیپلماتیک " حل موضوع هسته ای جلوه دهند و از مقطع بعد از ناکامی مذاکرات ، بی ثبات سازی ایران ( که نشانه هایی از آن در شبکه ای.بی.سی به نقل از سیا نقل کرد) و دوران ضعف و فشارعملی بر ایران را آغازکنند و این حالت می تواند دامی باشد که در میان زورق شیک و دیپلماتیک مذاکرات آتی، برای ایران گسترده شده است.

خلاصه ترین توصیف از رویداد آتی را می توان " گفتگو با بی اعتمادی و با ادبیات خصومت آمیز برای گرفتن امتیاز از طرف مقابل" در نظرگرفت.  آزمونی به نهایت سخت و دشوار، چون پایه های این گفتگو نه براساس تمایل واقعی که بر اساس " اجبار مشترک" طرفین بنا نهاده شده است و همین کار را برای قمی و کروکر بسیار دشوار و پیچیده می کند . چون در این میدان سخت و خشن، حقیقتا تعریف "دیپلماسی  و مفاهمه" بسیار پیچیده و مشکل است

به گزارش مهر، به بیان بهترمی توان نتیجه گرفت که "مذاکره بدون رویکرد استراتژیک" وتعریف دقیق مصادیق وفرآیند " امتیاز دهی و امتیازگیری متقابل" صرفا می تواند وجهه ونمای مقاوم ایران را تضعیف و راه را برای فشار و اقدامات رادیکال طرف مقابل بگشاید.