حسن خامهیار کارشناس مسائل خاورمیانه در گفتوگو با خبرنگار سیاست خارجی خبرگزاری فارس به نحوه شکلگیری سازمان اطلاعات رژیم صهیونیستی "موساد "، اقدامات و عملکرد این سازمان در دنیا و به خصوص کشورهای اسلامی پرداخت که از نظر خوانندگان میگذرد.
مسئولان رژیم صهیونیستی در پی برپایی کیانی به نام «اسرائیل» در فلسطین، جمعآوری اطلاعات را برای تداوم و تحکیم پایههای این رژیم و نیز ترور انقلابیون فلسطینی، یک نیاز حیاتی و ضروری دانستند. آنها برای تحقق اهدافشان، سیاست راهبردی جامعی تدارک دیدند.
مأموریت جهانی موساد
از نخستین روز برپایی اسرائیل، نقش سازمان اطلاعاتی رژیم صهیونیستی موساد در ابعاد گوناگون مشخص شد. این دستگاه اطلاعاتی، پیش از این که یک دستگاه محلی و محدود به سرزمینهای اشغالی فلسطین باشد، مأموریت جهانی داشت.
البته پیش از برپایی رژیم صهیونیستی در سال 1948 و تأسیس موساد، محافل وابسته به آژانس جهانی یهود و سازمانهای وابسته به صهیونیسم بینالملل، هیئتهای اطلاعاتی و کارشناسی گوناگونی را به فلسطین که آن زمان زیر قیمومیت استعمار انگلیس قرار داشت گسیل میداشتند. این هیئتها مأموریت داشتند منابع آب، جمعیت، جغرافیای سیاسی و سایر عوامل موجود را شناسایی و گزارش خود را در اختیار آژانس یهود قرار دهند.
هدف جاسوسان صهیونیستی در سراسر دنیا
همچنین محافل صهیونیستی برای قانونی جلوه دادن حقوق تاریخی ملت یهود در سرزمین فلسطین و متقاعد کردن کشورهای مختلف جهان، به همکاری و کمک به مهاجرت یهودیها به این سرزمین و نیز دریافت مجوز از سازمان ملل متحد برای تأسیس اسرائیل به جاسوسی و جمعآوری اطلاعات از کشورهای گوناگون جهان پرداختند. جاسوسان وابسته به محافل صهیونیستی مأموریت داشتند از کشورهای گوناگون جهان اطلاعات جمعآوری کنند. هدف آنها این بود که موضع هر یک از دولتهای مؤثر در صحنه بینالمللی را مورد ارزیابی قرار دهند و نقاط ضعف دولتهای آن روز را شناسایی کنند، تا از طریق قدرتهای بزرگ بر آنها فشار وارد آورند و تعداد بیشتری از نمایندگان سازمان ملل متحد را به نفع برپایی اسرائیل بسیج کنند. صهیونیستها جمعآوری شده به منظور بازیچه قرار دادن مناسبات بینالمللی و دامن زدن به اختلافات و تنش بین دولتها و کشورهای شرق و غرب، استراتژی خاصی وضع کرده بودند.
دستگاههای اطلاعاتی اسرائیل
با گذشت زمان، بسیاری از سرویسهای جاسوسی و اطلاعاتی رژیم صهیونیستی یک کاسه شدهاند، هم اکنون در اسرائیل چهار دستگاه امنیتی و اطلاعاتی فعال هستند که عبارتند از: 1- سازمان اطلاعات خارجی اسرائیل «موساد».2- سازمان امنیت داخلی اسرائیل «شین بت».
3- اداره اطلاعات نظامی ارتش «امان». 4- سازمان «شاباک» مخصوص تجسس در حوزه گروههای مبارز و شخصیتهای فلسطینی.
خطرناکترین این سازمانها، دستگاه جاسوسی موساد است که فعالیتهای جنجالی آن در سطح بینالمللی و همچنین تبلیغاتی که محافل صهیونیستی درباره آن به راه انداختهاند، این سازمان را تشکیلاتی مخوف و ترسناک جلوه داده است. با این همه، موساد در طول تاریخ خود با شکستها و ناکامیهای فراوانی مواجه بوده که در ادامه به آن میپردازیم.
شگرد موساد برای جمع آوری اطلاعات
یکی از شگردهایی که موساد در آغاز راه خود در پیش گرفت، تلاش برای رخنه به درون سرویس اطلاعاتی و امنیتی کشورهای جهان و جمعآوری اطلاعات دقیق و حساس بود. رژیم صهیونیستی با جمعآوری و بهرهبرداری از این اطلاعات، بخشی از آن را در اختیار کشورهای دوست همچون آمریکا، انگلیس، آفریقای جنوبی و برخی کشورهای اروپایی قرار میداد، چرا که میخواست از یک طرف خود را توانمند نشان دهد و از طرفی با این کشورها پیمانهای نظامی و سیاسی منعقد کند.
مشهورترین عملیات موساد
یکی از مشهورترین عملیاتهای موساد در آغاز دهه پنجم قرن بیستم، رخنه این سازمان به درون حزب کمونیست شوروی بود. آنها موفق شدند متن سخنرانی خروچف - دبیرکل حزب کمونیست شوروی- را چند روز پیش از قرائت آن در کنگره حزب کمونیست به دست آورند و آن را به سرعت به آمریکا بفرستند. این سخنرانی، جنبه تاریخی داشت و نشانی بود از بروز تحولی بنیادین در سیاستهای داخلی و خارجی آن روز شوروی. چرا که خروچف در آن سخنرانی سیاستهای ژوزف استالین - رهبر پیشین شوروی - را مورد انتقاد قرار داده بود. آمریکا در پی دریافت متن سخنرانی رهبر شوروی به اهمیت و توانایی سازمان موساد پی برد و همکاری با موساد را آغاز کرد.
بازی دوگانه در مراکش
سازمان جاسوسی رژیم صهیونیستی میکوشید با فروش یا مبادله سری اطلاعات محرمانه مربوط به کشورهای گوناگون جهان، روابط بینالمللی را بازیچه اهداف خود قرار دهد. اسناد تاریخی نشان میدهد که این سازمان علاوه بر حضور فعال در صحنه سیاسی کشور مغرب، نقش اساسی در ترور «محمد پنجم»، پادشاه پیشین مغرب و نشاندن فرزند او، «حسن دوم» بر تخت پادشاهی داشت. حسن دوم در ازای خوشخدمتی موساد به یهودیان مغرب اجازه داد به فلسطین اشغالی مهاجرت کنند. این سازمان در دهه ششم قرن بیستم نیز به کمک حسن دوم شتافت و «المهدیبن برکه»، آن شخصیت ملیگرا را که از بزرگترین مخالفان رژیم پادشاهی مغرب به شمار میرفت در پاریس ترور کرد.
نقش موساد در دامن زدن به اختلافات بین شیوخ عرب خلیج فارس
همچنین اسناد و مدارک فراوانی از نقش موساد در عراق و نیز دامن زدن به اختلافات و کشمکش بین شیوخ عرب خلیج فارس از طریق انتشار اطلاعات ضد و نقیض وجود دارد. نقش این سازمان در ترور «آلدو مورو» - رهبر بریگادهای سرخ ایتالیا - از کسی پوشیده نیست. این سازمان با این شیوهها، خود را به عنوان یکی از سازمانهای تروریستی مخوف و ترسناک جهان به جهانیان شناسانده است.
شاید خوانندگان بپرسند: آیا سرویسهای اطلاعاتی و امنیتی کشورهای عربی که بیش از شش دهه با اسرائیل در حال جنگ و درگیری بودهاند و نیز بسیاری از سازمانها و جنبشهای فلسطینی که با اسرائیل مبارزه میکردهاند، حریف سازمان «موساد» نبودهاند؟ چرا اخبار و گزارشهایی مستند از موفقیت جاسوسی و اطلاعاتی کشورهای عربی و سازمانهای فلسطینی در رویارویی با موساد در کتابفروشیهای جهان عرب دیده نمیشود؟ چرا موساد هرچند مدت یک بار به نویسندگان و روزنامهنگاران اسرائیلی اجازه میدهد درباره نقش پلیسی و اقدامات ماجراجویانه و تروریستی این سازمان مطلب بنویسند؟
اهداف موساد از افشای برخی اطلاعات و اسرار سوخته
در پاسخ به این پرسشها باید گفت که موساد با افشای برخی اسرار و اطلاعات سوخته، اهداف ذیل را دنبال میکند: 1- در افکار عمومی دنیا تبلیغ میکند که یک سازمان قوی است و توان انجام هرگونه عملیاتی را در مناطق گوناگون جهان دارد.
2- با این گونه تبلیغات، در افکار عمومی کشورهای عربی رعب و وحشت ایجاد میکند تا به مردم این کشورها القاء کند که هیچ سازمان امنیتی حریف موساد نمیشود.
3- موساد با انتشار برخی اطلاعات سوخته و بیارزش به جاسوسان خود در گوشه و کنار جهان روحیه میدهد تا راهشان را ادامه دهند.
4- این تبلیغات، نوعی بازاریابی برای فروش اطلاعات و یا نشان دادن اعلام آمادگی برای همکاری با برخی دولتهای ضعیفی است که برای چیره شدن بر مخالفان خود به اطلاعات و کمک خارجی احتیاج دارند.
علت سهل انگاری دولتهای عربی در مقابله با شگردهای رژیم صهیونیستی
اما چرا دولتهای عرب برای مقابله با تبلیغات و شگردهای رژیم صهیونیستی و دامن زدن به نوعی جنگ روانی از طریق افشای موفقیتهای جاسوسی خود در برابر موساد اهمیت قائل نیستند و میدان رقابت و جنگ اطلاعاتی و جاسوسی را برای تبلیغات صهیونیستها خالی گذاشتهاند؟
علت اصلی این سهلانگاری در این نهفته است که این دولتمردان از ضرورت دشمنشناسی و گسترش آگاهی عمومی نسبت به مسائل امنیتی و ایمنسازی جامعه از خطر نفوذ جاسوسان دشمن، شناخت کافی نداشته و برای تبلیغات، به ویژه در زمینه مقابله با ترفندهای موساد ارزش چندانی قایل نبودهاند. شاید یکی از دلایل کمتوجهی نهادها و سازمانهای اطلاعاتی دولتهای عربی به این مسئله، نداشتن موفقیتهای بزرگ و چشمگیر در رویارویی با عملیات موساد باشد. شاید این کشورها در این زمینه دستاورد قابل ملاحظهای نداشتهاند که قابل چاپ و نشر بوده باشد. دولتهای عربی به جز مصر، برای تبلیغات، اطلاعرسانی و گسترش آگاهی عمومی و همچنین مصونیت جامعه خویش از خطر عوامل نفوذی و جاسوسان اسرائیل، اهمیت قایل نبوده و نیستند.
نگارش کتب پلیسی و جاسوسی و ساخت فیلم توسط مصر در جلوگیری از نفوذ موساد
مصر از بزرگترین کشورهای عرب است که چهار بار با اسرائیل جنگیده. دولت آن کشور بیش از سایر دولتهای عرب گرفتار جاسوسان موساد بوده و در مسئله اطلاعرسانی و گسترش آگاهی عمومی از دیگر کشورهای عربی جلوتر است.
در سالهای گذشته به برخی کشورهای عربی مسافرت کردم و از نمایشگاهها و کتابفروشیهای بسیاری بازدید کردم، اما درباره فعالیت دستگاههای اطلاعاتی و امنیتی کشورهای عربی در رویارویی با عوامل جاسوسی موساد به منابعی که توسط نویسندگان عرب تألیف و یا گردآوری شده باشد، دسترسی پیدا نکردم. آنچه یافتم کتابهای ترجمهشدهای بود از منابع اسرائیل، تنها دولت مصر است که به منظور مصون داشتن جامعه از رخنه جاسوسان اسرائیل با هدف اطلاعرسانی و گسترش آگاهی عمومی و بالا بردن ضریب مصونیت و امنیت جامعه، به برخی از افسران بازنشسته سرویسهای اطلاعاتی خود اجازه داده است که درباره مسائل اطلاعاتی و امنیتی مطالبی را در قالب نگارش کتابهای پلیسی و جاسوسی و نیز ساخت فیلم و سریال تهیه کنند تا مردم آگاه شوند که دشمن با چه شگردهایی جاسوس استخدام میکند، با افراد مشکوک چگونه باید برخورد کنند و چگونه باید مراقب باشند تا قربانی فریب دشمن نشوند. ادامه دارد...