هزینه جنگ آمریکا در عراق

م. راد(m.rad@gmx.net)
ماه ها قبل از این که قطعنامه ۱۴۴۱ در سازمان ملل به تصویب برسد آمریکا و انگلستان نیروهای فراوانی را در منطقه خلیج فارس مستقر کرده بودند. هنگام بررسی این طرح و حتی پس از تصویب و به مرحله اجرا درآمدن آن توسط بازرسان سازمان ملل در عراق بدون وقفه به انتقال نیرو، سلاح و سایر مهمات ادامه می دادند. کوشش آمریکا استفاده از سازمان ملل برای تصویب قطعنامه مکمل و تأیید حمله به عراق درواقع وادار کردن کشورها برای تأمین هزینه های جنگ بود. بر همه آشکار است این کشورها به دلایل منافعی که در رابطه با این جنگ داشتند آن را به تصویب نرساندند.
تا پیش از شروع جنگ دو کشور متجاوز ۳۰۰ هزار نیرو در منطقه پیاده کردند (۲۵۰ هزار آمریکایی و ۵۰ هزار انگلیسی) و آنها را آرایش جنگی داده و به حالت آماده باش نگه داشتند. آمریکا پس از جنگ جهانی دوم در هیچ جنگی شرکت نکرد که هزینه آن را به تنهایی پرداخت کرده باشد و همیشه با ایجاد جبهه برای شروع جنگ و کشیدن سایر کشورها و یا وادارکردن آنها برای شرکت در جنگ هزینه ها را بین آنها سرشکن کرده است.
سؤال این است که چه کشورهایی در جنگ اخیر علیه عراق این هزینه ها را تقبل خواهند کرد؟
۱- کنگره آمریکا طرح پیشنهادی دولت بوش را درباره هزینه جنگ مورد بررسی قرار داد و به این نتیجه رسید که این جنگ چنانچه براساس طرح پیشنهادی دولت بوش و بر وفق مراد پیش برود چیزی حدود ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیارد دلار هزینه خواهد داشت و چنانچه محاسبات درست نباشد تأثیر نامطلوبی در اقتصاد آمریکا خواهد گذاشت.
این مقدار هزینه به شرطی قابل قبول است که عراق مقاومتی از خود نشان ندهد و درواقع بدون قید و شرط تسلیم شود ولی اگر مقاومت شود و جنگ ادامه پیدا کند هزینه آن یک رقم نجومی ۱۹۰۰ میلیارد دلاری و خسارت ناشی از جنگ در اقتصاد جهان نیز چیزی حدود ۱۶۰۰ میلیارد دلار خواهد بود.
۲- آمریکایی ها پیش بینی کرده بودند که روزانه حدود نیم میلیون دلار هزینه جنگ خواهد بود. اگر رژیم عراق از سلاح های بیولوژیک و شیمیایی استفاده کند آن وقت این هزینه ها به خاطر مسلح کردن نیروهای خودی به سلاح های ضد آنها هزینه جنگ را به دو برابر خواهد رساند و در صورتی که عراقی ها چاه های نفتی را نیز به آتش بکشند برای دوباره به کار انداختن آن هزینه سرسام آوری نیاز است. اگر فرض را بر این بگذاریم که نیروهای متجاوز در این جنگ پیروز شوند هزینه وحشتناک نیروهای غربی که به عنوان نیروی صلح برای اداره کشور وارد عراق می شوند را باید به آن اضافه کرد.
۳- در رابطه با همین هزینه ها است که آمریکا اصرار دارد تا برگشتن به وضع عادی به اصطلاح خود تا مدت ها نظامیان آمریکایی حکومت را به دست بگیرند. از طرف دیگر نیروهای خودی را در آنجا مشغول به کار کرده و درواقع پول ها را بین آنها تقسیم کند. به همین دلیل با توافقی که در کمیسیون های نظامی سنا و دولت به عمل آمد بجز هزینه های پیشنهادی بقیه مخارج برای جلوگیری از مقاومت داخلی مسکوت گذاشته شد. ولی رقبای غربی یعنی آلمان، فرانسه و روسیه که دست آمریکا را خوانده بودند از خود مقاومت نشان داده و خواهان سهم بیشتری از ثروت عراق هستند. در جنگ ۱۹۹۱، عربستان سعودی ۷ میلیارد دلار به روسیه در زمان یلسین داد تا در جنگ موضع بی طرفانه اتخاذ کند.
۴- آمریکا در تمام جنگ های قبلی همیشه به مقدار کافی پول ساخته بود. به اصطلاح خودشان در جنگ نیز تجارت (business) می کرد. در سال ۱۹۹۱ در جنگ علیه عراق هزینه کل آن ۶۱ میلیارد دلار شده بود که این مبلغ را ۳۴ کشور شرکت کننده در جنگ پرداخت کردند. با این که نیروهای شرکت کننده در جنگ بدون آمریکا فقط ۲۴ درصد بود ولی آنها ۸۸ درصد هزینه جنگ را پرداخت کردند. سه کشور عربستان سعودی، کویت و ژاپن ۴۹ میلیارد دلار به حساب آمریکا واریز کردند و تمام هزینه پرداختی آمریکا تنها ۷ میلیارد یعنی فقط ۱۲ درصد کل هزینه جنگ شد.
۵- در جنگ علیه یوگسلاوی در سال ۱۹۹۹ آمریکا از آخرین تکنیک نظامی، ۷۰۰ هواپیما و ۲۰ کشتی جنگی ناتو استفاده کرد. این جنگ تجاوزکارانه ۷۸ روز طول کشید و ۷ میلیارد دلار یعنی روزی حدود ۱۰۰ میلیون دلار هزینه برداشت (Financial Times). آمریکا دو سوم این پول را به تنهایی به عنوان هزینه جنگ دریافت کرد. لازم به یادآوری است که هزینه جنگ علیه یوگسلاوی را کشورهای اروپایی پرداختند.
۶- در جنگ علیه افغانستان، آمریکا یک هزینه ۱۰ میلیارد دلاری روی دست کشورهای شرکت کننده و یا پشتیبانان جنگ گذاشت و تا به امروز نیز وزارت دفاع آمریکا هزینه نهایی جنگ را به بهانه این که جنگ هنوز تمام نشده است اعلام نکرده است. ولی طی گزارشی به سنای آمریکا گفته است که در سه ماه اول حدود ۴ میلیارد دلار خرج جنگ شده است.
در حال حاضر آمریکا ۸ هزار نیرو در افغانستان به بهانه دفاع از حکومت کرزای در واقع مأمور سازمان سیا دارد که مخارج آنها با توجه به ابزار جنگی مستقر در آنجا ماهانه بیش از ۱۰۰ میلیون دلار است. علاوه بر این نیروهای کشورهای انگلستان، آلمان، فرانسه، ترکیه، کانادا، استرالیا و اردن در آنجا حضور دارند که بابت آن پول می گیرند. درواقع کمک های ادعایی برای بازسازی افغانستان تماما به جیب آمریکا سرازیر می‌شود.
لازم به یادآوری است که طبق قرار، آمریکا می بایست نیروهایش را پس از سرنگونی رژیم سابق بلافاصله از آن کشور بیرون می برد. همچنین آمریکا به خاطر نصب سیستم های هشداردهنده الکترونیکی که تنها برای ارتش آمریکا و جاسوسی علیه کشورهای همسایه مستقر شده اند نیز مبالغ هنگفتی دریافت می‌کند.
۷- در جنگ تجاوزکارانه به عراق وضعیت به کلی فرق کرده است بجز سه کشور آمریکا، انگلیس و اسپانیا تنها تعدادی از کشورهای کوچک اروپای شرقی از جنگ پشتیبانی کرده اند که آن هم جنبه سنبلیک دارد. کشورهایی نظیر عربستان سعودی و ژاپن که در تمام جنگ های آمریکا بیشترین هزینه ها را متقبل شده اند، رسما اعلام کرده اند علاوه بر این که نیرویی نخواهند فرستاد بابت هزینه جنگ نیز هیچ مسئولیتی به عهده نمی گیرند. روزنامه ژاپنی آساهی شیمبون از طرف دولت اعلام کرد که آمریکا و هم پیمانان آن جنگ را شروع کرده اند بنابراین باید هزینه آن را نیز بپردازند.
در جنگ سال ۱۹۹۱ علیه عراق، ژاپن ۱۳ میلیارد دلار تقبل کرده بود. در شرایط حاضر وضع اقتصادی ژاپن بسیار خراب بوده و علاوه بر ورشکستگی بسیاری از شرکت های بزرگ و بانک ها دچار کسری موازنه بزرگی نیز است.
۸- عربستان سعودی در سال ۱۹۹۱ در خلال جنگ بیش از ۵۵ هزار سرباز آمریکایی را در خود جا داده و در مجموع نیز ۱۷ میلیارد دلار هزینه های جنگ را پرداخت کرده بود. این بار اگرچه این کشور به صورت رسمی با تدارک جنگی آمریکا و انگلیس مخالفت نکرده ولی رسما تجاوز کشورهای غربی به عراق را رد می کند و همان استدلالی را می آورد که غربی ها می آورند. غربی ها معتقد هستند که مردم کشورشان موافق جنگ علیه عراق هستند. عربستان می گوید ولی مردم کشور ما بر ضد آن، بنابراین ما در جنگ شرکت نمی کنیم و هزینه آن را نیز پرداخت نخواهیم کرد. عربستان سعودی پس از جنگ افغانستان مقدار زیادی ارز نقدی خود را از آمریکا خارج کرد و بخش بزرگی از سهام و اوراق بهادار را نیز در آنجا فروخت و معتقد است که این جنگ بی حاصل است و هزینه کمرشکنی خواهد داشت.
۹- آلمان، فرانسه و روسیه در مقابل تز محور شرارت و جنگ آمریکا برای حفظ منافع خود تز اتحاد ضدجنگ علیه آمریکا را علم کردند. جالب است که انگلستان علی رغم شرکت در جنگ قادر نیست به دلیل وضعیت بد اقتصادی و مخالفت داخلی هزینه جنگی خود را افزایش بدهد. ادامه جنگ برای این کشور به معنای برکناری تونی بلر و ورشکستگی اقتصادی خواهد بود. بلر جزو آن دسته از مرتجعانی است که معتقد است برای پیشرفت اقتصاد اروپا هرچند وقت یک بار جنگ در خارج از اروپا لازم است. چندی پیش رابرت کوک وزیر سابق امور خارجه انگلیس از بلر خواست تا نیروهای این کشور را از عراق خارج سازد. وی قبلا کابینه بلر را به عنوان اعتراض ترک کرده بود. انگلستان تنها قادر است حدود ۱۰ تا ۱۵۰ میلیارد پوند برای جنگ هزینه کند.
آمریکا که برای پیروزی در جنگ به جبهه ترکیه نیاز دارد و کوشش فراوان به عمل می آورد تا با رشوه از ترکیه اجازه استقرار نیروهای نظامی را بگیرد و حتی پیشنهاد ۶ میلیارد دلار کمک بلاعوض و یک وام ۲۴ میلیاردی بدون بهره و بازپرداخت طولانی مدت را داده بود به دلیل همین کمبود بودجه نظامی از آن چشم پوشی کرده است. علاوه بر آن کشورهای مصر، قطر، اردن و سایر کشورها نیز به خاطر همکاری با آمریکا در جنگ از این کشور درخواست کمک های اقتصادی کرده‌اند.
۱۰- آمریکا پس از شروع هر جنگی از سلاح های تازه ای استفاده می کند و به همین دلیل بسیاری از تولیدات نظامی را در حین جنگ به فروش می رساند. آمریکا فقط در دو جنگ یعنی در جنگ کره و هندوچین به دلیل شکست نتوانست اسلحه خود را آب کند. در تمام جنگ های دیگر یعنی در جنگ جهانی اول، جنگ جهانی دوم، جنگ ۱۹۹۱ علیه عراق، جنگ یوگسلاوی و سایر جنگ ها آمریکا از فروش تولیدات نظامی سود سرشاری برده است. بسیاری از کارشناسان نظامی معتقد هستند یکی از بزرگترین دلایل به راه انداختن جنگ همین سود سرشاری است که آمریکا می برد. بنابراین آمریکا در این جنگ نیز سود فراوانی خواهد برد.
امروز دو تجارت در جهان سود کلانی دارد خرید و فروش مواد مخدر و خرید و فروش اسلحه! فروش یک هواپیمای جنگی۱۶ F- بیش از ۵۰ درصد سود خالص دارد. این هواپیما و تانک های جنگی و سایر موشک های هدایت شونده که با آخرین وسایل الکترونیکی مجهز هستند از پرفروش ترین سلاح ها در جهان هستند. اگر بخواهیم نتیجه بگیریم می شود گفت که آمریکا در هر جنگ جنایتکارانه اش میلیاردها دلار از فروش اسلحه به جیب می‌زند.
۱۱- در جنگ اخیر علیه عراق، آمریکا علاوه بر فروش خوب اسلحه در صورت پیروزی در جنگ و کنترل منابع نفتی عراق که در نهایت منجر به کنترل نفتی تمام منطقه خواهد شد، تمامی کشورهای مصرف کننده نفت را زیر فشار خواهد گذاشت و قادر خواهد بود قیمت دیکته شده ای را به همه تحمیل کند. آمریکا تمامی هزینه های جنگ را در صورت پیروزی با بالا بردن قیمت نفت از کشورها به خصوص کشورهای صنعتی خواهد گرفت. بی دلیل نیست که بسیاری از این کشورها خواهان پیروزی آمریکا در جنگ نیستند. کارشناسان پیش بینی می کنند که بلافاصله بعد از جنگ هر بشکه نفت تا ۵۰ دلار افزایش خواهد یافت.
این همان جنگ تبلیغاتی و روانی بود که آمریکا و انگلیس به راه انداخته تا با آن در این کشورها ایجاد ناامنی و بی ثباتی اقتصادی به وجود آورند. آمریکا جنگ روانی را علیه عراق به همین دلیل راه انداخت و عراق را لولوخورخوره اعلام کرد و مدعی شد که این عراق است که می خواهد نفت منطقه را کنترل کرده و ثبات و پیشرفت کشورهای صنعتی را از بین ببرد. این تاکتیک آمریکا دیگر هیچ خریداری در دنیا ندارد. تنها انگلستان و استرالیا هستند که ریسک شرکت در جنگ را برای سودهای کلان به جان خریده‌اند.
۱۲- اگر آمریکا در جنگ پیروز شود قادر خواهد بود روزی بیش از ۵ میلیون بشکه نفت از چاه های عراق پمپ و با توجه به ۶۰۰ میلیون بشکه نفتی که آمریکا به عنوان رزرو دارد حرف اول را تا زمانی که نفت موجود است خواهد زد. بوش علاوه بر آن، پیروزی در دوره آینده انتخابات ریاست جمهوری را تضمین کرده است.
اگر بخواهیم به جنگ گذشته که در سال ۱۹۹۱ اتفاق افتاد نگاهی بیندازیم عربستان سعودی ۶۰ میلیارد و کویت ۴۰ میلیارد دلار از دست داده اند. بنابراین نگرانی عربستان سعودی بی دلیل نیست. بوش می خواهد به هر قیمت این جنگ را ببرد. چرا که قدرت نظامی را با قدرت اقتصادی حاصل از اشغال عراق تکمیل و با ذخایر گسترده نفت عراق کسری موازنه اقتصادی آمریکا را از بین برده و اولین رئیس جمهوری خواهد بود که آمریکا را برای اولین بار در تاریخ از کسری موازنه نجات داده است و نام او در تاریخ آمریکا برای همیشه ثبت خواهد شد.
همین رویا و طمع بود که آمریکا پس از روی کار آمدن بوش پسر به تمام دنیا در واقع به کشورهای امپریالیستی غرب اعلام می کرد با شما و بدون شما من این جنگ را شروع و به هر قیمت عراق را تصرف خواهم کرد و همین رویا بود که تونی بلر و ازنای اسپانیا را به دنبال خود کشید. به نظر می رسد با مقاومت جانانه مردم عراق و پشتیبانی نیروهای مردمی در سطح بین المللی و منافع سایر کشورها این رویاها به گور برده شود.