پروژه منزوی کردن روحانیت نقش بر آب شد

آیت‌الله عباس کعبی عضو جامعه مدرسین و عضو خبرگان رهبری
* آقای کعبی برآیند سفر مقام معظم رهبری به قم از دیدگاه شما چیست؟
** استقبال حوزویان، علما، طلاب، روحانیون و اساتید حوزه علمیه قم از مقام معظم رهبری و بیانات حکیمانه و مدبرانه ایشان در این دیدار صمیمی باعث اذعان تحلیلگران بیگانه به پیوند و رابطه عمیق حوزه با نظام و رهبری شد.
این حضور به گونه‌ای بود که تحلیلگران جریان‌های معاند و بیگانه نیز به جایگاه رفیع و برجسته مقام معظم رهبری در حوزه‌های علمیه اذعان کردند.
فضای حاکم بر دیدار طلاب و روحانیون با رهبری و استقبال پرشور آنان از حضرت آیت‌الله خامنه‌ای پیام‌های زیادی را به همراه داشت و حاکی از پیوند صمیمی، روحانیت با ولایت‌فقیه بود. بیانات مقام معظم رهبری در این دیدار نقشه راه و منشور نوین روحانیت متناسب با دهه چهارم نظام اسلامی است. در واقع مقام معظم رهبری با بیانات بسیار دقیق و حساب شده خود هم آسیب‌های متوجه حوزه را بیان کردند و هم نقاط قوت، ضعف و فرصت‌ها و تهدیدات را به خوبی تصویر کردند.
* پیام سیاسی این سفر از دیدگاه شما چیست؟
** دشمنان می‌خواهند حوزه‌های علمیه منزوی و گوشه‌گیر باشند، اما در مقابل مقام معظم رهبری در این دیدار از برکات حضور روحانیت در صحنه‌های مختلف سخن به میان آوردند و رابطه صحیح حوزه و روحانیت را با نظام اسلامی برپایه حمایت، نصیحت و اصلاح بیان کردند. مقام معظم رهبری در این دیدار بر ضرورت استقلال حوزه‌های علمیه تاکید کردند، اما در عین حال گفتند که نظام موظف به حمایت از حوزه‌های علمیه است و از سویی دیگر حوزه هم نمی‌تواند نسبت به نیازهای نظام بی‌تفاوت باشد و این موضوع هیچ خدشه‌ای هم به استقلال حوزه وارد نمی‌کند.
تقویت روحانیت و حوزه‌های علمیه باعث تقویت و اقتدار نظام اسلامی می‌شود، عکس این مساله نیز صادق است و مقام معظم رهبری در دیدار با طلاب و روحانیون، رابطه دوسویه و متقابل نظام و حوزه را با شفافیت و صراحت تمام مطرح و تبیین کردند. از بیانات مقام معظم رهبری به خوبی پیداست که ایشان محور اصلی حوزه‌های علمیه را با پاسخ به شبهات و ترسیم حوزه پاسخگو، مسئول، انقلابی و حاضر در صحنه و آماده برای تحقق ماموریت‌ها در دهه چهارم انقلاب اسلامی طراحی کردند.
مقام معظرم رهبری همچنین با تبیین نقاط قوت و ضعف بر حفظ اصالت‌ها و سنت‌های حوزوی تاکید و توجه جدی حوزه به رشته فلسفه و تفسیر را خواستار شدند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای مقام معظم رهبری نظام رفتاری حوزه را هم تبیین و ترسیم کرده و تکریم مراجع، اساتید و توجه به معنویات و تهذیب نفس را مورد ملاحظه قرار دادند.
* حضرت آقا بیانات شفافی داشتند با عنایت به فرمایشات ایشان چه وظایفی را متوجه حوزه می‌دانید؟
** باید محورهای مهم بیانات آقا استخراج و تبدیل به نمودارهای شاخص شود و با برنامه‌ریزی مناسب زمینه‌های اجرای فرمایشات ایشان فراهم گردد.
متن حوزه‌های علمیه و روحانیت در روز دیدار با رهبر فرزانه انقلاب اسلامی به شکل گویا و شفاف همسویی خود را با بیانات و رهنمودهای ایشان نشان دادند. حوزه‌های علمیه و روحانیت باید بیانات مقام معظم رهبری را بازخوانی کنند، در بازخوانی بیانات حضرت آقا نکات ظریف و دقیقی را می‌توان یافت که در سایه عمل به آن رشد و بالندگی حوزه میسر خواهد شد.
* آیا وضعیت امروز حوزه علمیه را مطلوب ارزیابی می‌کنید؟
** در این سه دهه پس از انقلاب اسلامی ایران، حوزه دارای صفاتی مانند تلاشگر، برنامه‌ریز و در حال تحول شناخته شده و تلاش‌های بسیار زیادی هم در حد توان انجام شده است و توانسته کارنامه خوبی از خود ارائه دهد اما با فضایی که انقلاب اسلامی ایران برای حوزه و روحانیت تبیین کرد، رسالت حوزه‌های علمیه جهانی شده و برای این حوزه جهان‌اندیش باید برنامه‌های مطلوب تدوین شود. امروز با قله‌های خود فاصله کمّی و کیفی زیادی داریم و باید با شناخت نیازها و متناسب با حرکت رو به رشد در دهه‌های چهارم و پنجم انقلاب، سند ماموریت خود را متناسب با تحولات جهانی و با توجه به متن واقعیت تنظیم و ترسیم کنیم.
* حوزوی‌ها برنامه‌ای برای ایجاد تحول در این نهاد دارند؟
** پیرامون تحول با چند دیدگاه مواجه هستیم، عده‌ای با اقدامات فردی می‌خواهند نظام روحانیت را به پیش ببرند و از حرکت‌های جمعی استقبال نمی‌کنند، عده دیگری به نام تحول در دام اندیشه‌های غربی افتاده و تحت تاثیر مبانی غربی علوم انسانی در مقابل سنت‌های اصیل حوزوی گام برمی‌دارند و عده دیگری به علت نداشتن عقبه فکری مناسب با داشتن ساحت‌های علمی گوناگون نتوانسته‌اند ایده و فکر متناسب با واقعیت حوزه را بروز دهند. می‌توان گفت، رهبری معظم انقلاب اسلامی با لحاظ واقعیت‌ها، ظرفیت‌ها و چالش‌های موجود فرا روی حوزه علمیه و با نگاه به آینده، حوزه تحول خواه را مدیریت کرده و در کنار سایر مراجع عظام تقلید، اندیشه‌های فاخر خود را با حفظ اصالت‌ها و موقعیت بیرونی و درونی حوزه ارائه می‌دهند.
آیت‌الله عبدالنبی نمازی عضو جامعه مدرسین و عضو خبرگان رهبری و امام جمعه شهر کاشان
* آقای نمازی، لطفا تحلیل خود را از سفر مقام معظم رهبری به قم را برای خوانندگان یالثارات بفرمایید.
** سفر حضرت آقا به حوزه علمیه قم یک سفر ماندگار و استثنایی بود که برگی زیبا و زرین را به تاریخ ایران اسلامی و قم افزود. توصیف این سفر و ابعاد آن، کار مشکلی است که در یک مصاحبه تلفنی نمی‌گنجد اما به ناچار از این دامنه وسیع به بخشی از آن اشاره می‌کنیم: اول اینکه این سفر به مردم استان و حوزه و طلاب و فضلا به خصوص طلاب غیرایرانی که از قریب 100 کشور دنیا در این شهر گرد آمده‌اند یک حیات مجدد و شور و هیجان مضاعف بخشید. دیگر اینکه شایعه‌پراکنی‌های دشمنان مبنی بر عدم هماهنگی و پیوند قوی حوزه‌ها با جایگاه ولایت‌فقیه نقش بر آب شد. این سفر آثار و برکات فراوانی برای شهر قم داشت که تنها یک بخش از آن به مسایل عمرانی برمی‌گردد که شامل مشکلات آب شرب قم و بزرگراه حرم تا حرم و سایر مسائل می‌شد. در مورد مسایل معنوی هم حضرت آقا رسالت همه اقشار را به خوبی تبیین کردند. و در واقع صحبت درباره این موارد به فصول مجزایی از تحلیل و تبیین نیاز دارد.
* فارغ از تبلیغات دشمن بعضی معتقد بودند سفر مقام معظم رهبری به قم در این مقطع زمانی براساس یک ضرورت خاص انجام شد. نظر شما در این مورد چیست؟
** اگر منظور از ضرورت این باشد که مثلا حادثه‌ای رخ داده که حضرت آقا برای حل و فصل آن به قم تشریف آورده باشند، باید عرض کنم که خیر، چنین مساله‌ای در بین نبوده است؛ اما اگر به معنای تقویت رابطه ولایت‌فقیه با خواستگاه انقلاب اسلامی یعنی شهر قم و حوزه‌های علمیه باشد پذیرفتنی است. در واقع باید گفت اعلام آمادگی برای سفر به قم از سوی خود مقام معظم رهبری انجام شده و کسی در تدارک این سفر نقشی نداشته است. و این هم برمی‌گردد به نیازهایی که امروز وجود دارد که در راستای آن حوزه علمیه باید بیش از گذشته در حمایت از انقلاب اسلامی و ترویج توحید و اسلام ناب مدنظر حضرت امام خمینی(ره) کوشا باشد و حرکت در این مسیر باید حرکتی جهانی باشد.
* آقای نمازی! در خلال این سفر تقریبا در همه دیدارها، حضرت آقا توصیه‌هایی داشتند که بیشتر جنبه تذکر داشت. مثلا ایشان بخشی از مسایل فرهنگی در صدا و سیما و آموزش و پرورش را متوجه روحانیت دانستند. جای خالی روحانیت در این بخش کجاست که معظم‌له در این موارد جهت‌دهی صحیح را وظیفه حوزه دانستند؟
** حضرت آقا این فرمایش را در دیدار با جامعه مدرسین حوزه علمیه قم مطرح کردند و طرح آن هم بعد از این بود که بعضی از اعضا مسایلی را در مورد جایگاه فرهنگ مطرح کردند و به نقش صدا و سیما در بعضی از هنجارشکنی‌ها که در جامعه به وجود می‌آید اشاره نمودند. مثلا گفته شد برخی از سریالها و فیلمهایی که از سیمای جمهوری اسلامی پخش می‌شود، آثاری بر جای می‌گذارند که مطلوب نیست و البته رهبر معظم انقلاب هم این مساله را پذیرفتند و فرمودند که من این اشکالات را قبول دارم و همیشه هم تذکر داده‌ام و دفاعی هم ندارم که از صدا و سیما داشته باشم. اما ایشان اذعان کردند که خیلی کارها در این سازمان انجام شده و من وقت زیادی برای کمک به مسئولین صدا و سیما صرف کرده‌ام؛ اما یک نکته اینجا وجود دارد که ایشان به آن اشاره کردند و آن اینکه در این موقعیت این وظیفه حوزه علمیه است که با صدا و سیما در ارتباط باشد و اقدام به هدایت و نظارت برنامه‌های این سازمان بنماید. ضمن اینکه باید در تنظیم و تهیه محتوای برنامه‌های صدا و سیما کارشناسان حوزه علمیه حضور و نظارت داشته باشد.
اما نکته دیگر این بود که ایشان فرمودند میدان بزرگتری که باید حوزوی‌ها در آن حضور داشته باشند آموزش و پرورش است که قریب 15 میلیون نوجوان و جوان را تحت پوشش دارد و اینجا روحانیت باید اسلام‌شناسی را از همان ابتدایی‌ترین دوران آموزش برای آنها مطرح کند.
* حاج‌آقا! در مورد مسایل فرهنگی ما با شاخص‌ترین معضلی که رو به رو هستیم مساله حجاب است که خطبای نمازهای جمعه در این خصوص مکرر هشدار داده‌اند به طوری که مثلا آقای سیداحمد خاتمی تقریبا در همه خطبه‌های خود در این مورد به مسئولین تذکر می دهند اما متاسفانه گویا گوش شنوایی در این زمینه وجود ندارد، آیا به نظر شما حوزه‌ها در این زمینه دچار انفعال نشده‌اند؟! شاید اگر مسئولین امروز در این زمینه با یک تحرک و تذکر وسیع از سوی این بخش مهم از جامعه رو به رو می‌شدند این مساله امروز به این وضع بحرانی نمی‌رسید.
** مساله حجاب یکی از مسایل مهم و اساسی جامعه ماست. ما امروز 75 میلیون جمعیت داریم که تقریبا نیمی از آن را بانوان تشکیل می‌دهند، لذا این دغدغه همیشه در مجلس خبرگان هم مطرح بوده است؛ به خصوص اختلاط بین زن و مرد در دانشگاهها و بیمارستانها و سازمانها و ادارات، مسایلی بوده که عنوان شده و خطبای نماز جمعه هم براساس رسالت ذاتی خود در این زمینه نهی از منکر کرده‌اند.
اما این یک مساله دو وجهی است. یکی آموزش مساله است یعنی باید جایگاه آن در حکومت اسلامی و فلسفه آن آموزش داده شود. ضمن اینکه باید آثار مثبت حفظ حجاب و آثار منفی ترک آن هم به همه گوشزد شود که این مهم باید به شکل اعتقادی، فکری از مدرسه ابتدایی تا دانشگاه روی آن کار شود. والا دختر جوانی که آموزش ندیده و یا در خانواده‌ای بوده که مقید نبوده‌اند متوجه ابعاد مساله نخواهد بود و با همین وضعیتی که الان می‌بینید به خیابان می‌آید.
بنابراین، ما در این مورد باید دو کار انجام دهیم: اول توسعه آموزش مساله حجاب در مدارس دختران از مقطع ابتدایی تا دبیرستان و همین‌طور در دانشگاهها و دوم اینکه امروز اتمام حجت شده و مسئولین می‌دانند که حجاب از ضروریات اسلام است و مساله‌ای نیست که بتوان نسبت به آن بی‌تفاوت بود و اگر امروز بی‌حجابها اقدام به عرض اندام و هنجارشکنی می‌کنند در ابتدا باید مورد نصیحت و تذکر قرار بگیرند و اگر بی‌فایده بود باید با آنان برخورد قانونی شود. چرا که اسلام به هیچ وجه اجازه نمی‌دهد یک اقلیت عفت و پاکدامنی یک جامعه 75 میلیونی را تهدید کند. بنابراین، این مورد شامل دو بخش عمومی و اخص می‌شود که بخش اول شامل همه جمعیت بانوان می‌شود و بخش خاص آن مربوط به عده قلیلی از بانوان در شهرهای بزرگ مثل تهران، اصفهان و مشهد و تبریز است که الان نسبت به حجاب عملکرد مغرضانه دارند.
* اما آقای نمازی! امروز ما اثری از برخورد قانونی نمی‌بینیم! من سوال قبلی را به نوع دیگری می‌پرسم. شما در این زمینه چه وظیفه‌ای را متوجه حوزه و چه وظیفه‌ای را متوجه دولت و همین‌طور نیروی انتظامی به عنوان ضابط قضایی می‌دانید؟
** آنچه وظیفه دولت است این است که در اولین گام به همه کارمندان زن که جزو عائله دولت هستند الزام رعایت حجاب اسلامی را ابلاغ کند. ضمن اینکه باید بساط اختلاط زن و مرد اجنبی در ادارات دولتی برچیده شود و این حداقل وظیفه دولت است. اما نیروی انتظامی به عنوان ضابط قضایی موظف است با کسانی که خیره‌سری می‌کنند و تظاهر به بدحجابی و بی‌حجابی می‌کنند. بعد از تذکر، برخورد قانونی کنند. اما حوزه‌های علمیه در این زمینه باید از نظر آموزش اقدام به پشتیبانی کنند.
در این راستا کتب و جزواتی باید برای مقاطع مختلف آموزشی تهیه و جلسات توجیهی در دانشگاه‌ها برای اساتید دانشجویان برگزار شود که وظیفه آن برعهده حوزوی‌هاست.
اما آنچه در مورد حجاب گفتیم مثل یک زنجیر است که حلقه‌های مختلفی دارد. یک حلقه اول آموزش است و حلقه دوم وظایف بخشنامه‌ای دولت و اجرای آن بخشنامه‌ها، حلقه سوم عملکرد نیروی انتظامی است و حلقه چهارم، پشتیبانی این مساله توسط حوزه‌هاست.
* برگردیم به سفر مقام معظم رهبری به قم! ایشان در بخشی از سخنان خود گفتند که جایگاه و حرمت و شان جامعه مدرسین باید حفظ شود. منظور حضرت آقا از این جمله چه بود؟
** حضرت آقا فرمودند که جامعه مدرسین یک سازمان کهنی است که در دوران خفقان رژیم شاه تشکیل شد و در زمانی که کسی جرأت فعالیت نداشت اعضاء این سازمان اعلامیه‌هایی با امضاء مشخص صادر می‌کردند که بعضا منجر به زندان و تبعید آنها می‌شد و در این راستا ایشان فرمودند که جامعه مدرسین امتحان خود را پس داده است و ما نمونه‌ای مثل این سازمان را در روحانیت نداریم. حالا ممکن است بعد از انقلاب جمعیت‌های مشابهی شکل گرفته باشد اما هیچ‌کدام نمی‌توانند در عرض جامعه مدرسین باشند.
بنابراین توصیه شد حوزه علمیه و فضلا و طلاب جایگاه جامعه مدرسین را بدانند. حضرت امام هم در این مورد فرمودند من فرزندان عزیزم و طلاب جوان را نصیحت می‌کنم که با جامعه مدرسین در ارتباط باشند. چرا که اگر از جامعه مدرسین جدا شوند گرفتار اسلام آمریکایی خواهند شد.
امروز هم نگاه مقام معظم رهبری نسبت به جامعه مدرسین مبتنی بر همین دیدگاه حضرت امام است. ضمن اینکه توصیه فرمودند جامعه مدرسین باید حضور پررنگ‌تری درسامان‌دهی حوزه علمیه قم و تعامل جهانی با علمای اسلام و حضور در عرصه‌های فرهنگی جامعه بین‌الملل داشته باشد.
حجت‌الاسلام عبدالمجید اشکوری استاد حوزه و دانشگاه
* آقای اشکوری، گویا در جلسه جامعه مدرسین با مقام معظم رهبری، ایراداتی به عملکرد صدا و سیما وارد و مباحثی هم در مورد آموزش و پرورش مطرح گردیده که مقام معظم رهبری ضمن تأیید و غیرقابل دفاع خواندن این اشکالات وظیفه رفع بخشی از این اشکالات را متوجه حوزه دانستند. به نظر شما حوزه در این عرصه چه کار باید می‌کرده که نکرده و از این به بعد چگونه باید عمل کند؟
** حوزه‌ها باید ارتباط صحیحی با اشخاصی که در نظام فرهنگی ما مشغول تعلیم و آموزش هستند برقرار کند. آنچه مسلم است تعلیم و تربیت اسلامی نیاز به دقت نظر زیادی دارد و آنچه که علما از صدا و سیما انتظار دارند برآورده شدن انتظارات دینی است. بر این اساس می‌توان گفت، تأکید حضرت آقا بر نقش روحانیت و بر لزوم ورود جدی آنها به این عرصه است و این ورود نباید لزوما به معنی انجام سرپرستی امور باشد بلکه به مفهوم کمک‌رسانی فکری روحانیون است و این یعنی تولید فکر برای ساخت برنامه‌های مناسب.
مثلاً در سال‌های اخیر آثاری تاریخی مربوط به زندگی ائمه در صدا و سیما ساخته شد که نمونه آن سریال مختارنامه است. وقتی به عقبه این سریال توجه می‌کنیم می‌بینیم یک دلیل خوش‌ساختی این برنامه استفاده از منابعی است که توسط روحانیت تولید شده، این در حالی است که روحانیت در این پروژه یا امثال آن وظیفه سرپرستی کار را بر عهده نداشتند بلکه در نقش یک کمک‌رسان وارد عمل شده‌اند و ما باید این نقش را در همه عرصه‌ها گسترش دهیم. البته گاهی مواقع نیاز به این داریم که روحانیون برای پیشبرد کار مسئولیت‌های اجرایی را بپذیرند به عنوان مثال مشاور دینی در مدارس می‌تواند یکی از این مشاغل باشد که حوزه‌ها باید در تربیت افراد برای احراز چنین پست‌هایی اهتمام داشته باشند.
همچنین افرادی باید توسط حوزه‌ها تربیت شوند که در تولید برنامه‌های آموزش مدارس و نظارت بر اجرای آن هم دخالت داشته باشند و این مسأله ماهیتاً از وظایف حوزه است.
* چرا تا حالا چنین نیروهایی تربیت نشده‌اند؟
** بعد از انقلاب اسلامی همانطور که سایر بخش‌های جامعه روند رو به رشدی داشته‌اند حوزه‌های علمیه هم رشد کرده‌اند، این در حالی است که در دوره طاغوت روحانیت فرصت رشد و بالندگی نداشت تا جایی که پوشیدن عمامه ممنوع بود.
یک مسأله وجود دارد و آن اینکه بعد از انقلاب حوزه رشد فزاینده‌ای داشته است اما به ازای رشد حوزه، توقع جامعه هم از این نهاد افزایش یافته لذا نمی‌توان حوزه را متهم به کم کاری کرد و فعالیت‌ها را نادیده گرفت. در این رابطه انتقاد باید به گونه‌ای باشد که زحمات حوزه نادیده انگاشته نشود.
به طور خلاصه باید گفت که سطح توقع از حوزه افزایش یافته است. زمانی بود که کسی با گذراندن دوره مقدماتی می‌توانست پاسخگوی نیازهای جامعه باشد. اما الان مجامع داخلی و بین‌المللی توقع دارند که از ظرفیت‌سازی‌های انجام شده بعد از انقلاب استفاده شده و حوزه روند رو به رشدی داشته باشد.
* الان ما در دانشگاه‌ها با معضلی روبه‌رو هستیم که اساتید بسیاری، بینات دین را که اتفاقاً سیره امام هم بر همان منطبق بود به عنوان یک روش و تئوری علمی نمی‌پذیرند و عنوان می‌کنند نظریات علمی دنیا چنین روش‌هایی را نمی‌پذیرد. لذا در این عرصه خلاء حوزه به وضوح احساس می‌شود، در سفر اخیر هم حضرت آقا روی این مسأله تأکید زیادی داشتند. به نظر شما علت این ضعف چیست؟
** دهه چهارم انقلاب اسلامی دهه تبیین دانش‌های اسلامی برای رشته‌های علوم انسانی است. منابع دینی ما این توانمندی را دارند که در رشته‌های علوم انسانی به شکل جدی وارد شوند. این ابزار امروز به طور نسبی آماده است و ما باید تلاش‌های فقیهانه‌ای در علوم انسانی داشته باشیم و جهان را در رشته‌های مختلف علوم انسانی با مبانی اسلامی آشنا کنیم. در این رابطه باید گفت کارهای زیادی انجام شده اما متناسب با حجم درخواستهای داخل و خارج نیست اما در این مورد یک نکته دیگر وجود دارد و آن این است که کار نباید فقط به تولید علم توسعه حوزه ختم شود بلکه باید عزمی مبنی بر این وجود داشته باشد که نظام آموزشی به دنبال بهره‌گیری از این تولیدات باشد.
اما یک نکته وجود دارد و آن اینکه بنده احساس می‌کنم امروز در دانشگاه‌های ما عزم و اراده‌ای برای استفاده از تولیدات علمی مبتنی بر فقه حوزه‌ها وجود ندارد.
حجت‌الاسلام دکتر عبدالحسین خسروپناه استاد حوزه و دانشگاه
* لطفا آثار مختلف سفر مقام معظم رهبری را اجمالا توضیح دهید.
** آثار این سفر به چند دسته علمی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی تقسیم می‌شود. در بعد علمی باید گفت با توجه به فرمایشات مقام معظم رهبری در این عرصه، که حوزه یک نهاد دانش‌بنیان است، رشد و بالندگی چشمگیری پیدا خواهد کرد. تا در اثر این بالندگی قادر باشد علاوه بر داخل پاسخگوی نیازهای جهان اسلام باشد.
اما در بعد فرهنگی باید گفت یک ارتباط و انسجام مضاعف میان مرجعیت و رهبری و همین‌طور میان طلاب و مردم و رهبری ایجاد شد.
در این سفر تقریبا تمام مراجع خدمت حضرت آقا آمدند و عده معدودی هم که به دلیل کسالت از حضور ناتوان بودند فرزندان ارشد خود را برای خوشامدگویی نزد ایشان فرستاده بودند. در این میان شاهد بودیم برخی مراجع اصرار بر این داشتند که دست مقام معظم رهبری را ببوسند که ایشان مجبور شدند برای ممانعت از این کار در دیدارها دست خودشان را به پشت حلقه کنند.
در بعد اقتصادی، این سفر باعث شد کاستی‌های این شهر مطرح شود و بودجه‌ای در خور برای جبران آن در نظر گرفته شد که از جمله آن تهیه محل اسکان برای زائرین میلیونی است که وارد این شهر مقدس می‌شوند.
اما کارکرد سیاسی این سفر از لحاظ داخلی و بین‌المللی حائز اهمیت است. در این راستا برخی جریانات داخلی قصد داشتند در طول سفر مقام معظم رهبری دست به اقداماتی بزنند و در این مورد هم طرح و برنامه‌ریزی کرده بودند که استقبال پرشور مردم قم طرح و برنامه‌های این عده را خنثی کرد. این عده می‌خواستند با شیوه‌های جدید جریان اصلاحات و فتنه را مجددا زنده کنند و جریان انحرافی متصل به فتنه‌گران سیاسی که قصد احیای اموات را داشتند با این سفر به حاشیه رانده شدند.
* اگر ممکن است توضیح دهید این عده متوسل به چه شیوه‌هایی شده بودند؟
** مثلا عده‌ای از این افراد قصد داشتند با پوشیدن البسه سبز رنگ در برخی محافل حاضر شوند که سیل خروشان مردمی این جریان را محو کرد و این یک جریان عظیم تاریخی بود که رخ داد. ما شاهد بودیم که مسئولین اعلام کرده بودند مردم ساعت 8 صبح برای استقبال در محل حاضر شوند اما عده زیادی از نیمه شب در محل حاضر بودند و شب خود را با اقامه نافله و مطالعه تا صبح سپری کردند! با اینکه در این ایام ادارات شهر تعطیل نبود اما عده زیادی برای شرکت در مراسم استقبال مرخصی گرفته بودند. این در حالی بود که این خیل عظیم اکثرا ساکن شهر قم بودند.
از دیگر تقلای دشمن می‌توان به فعالیت‌های جریانات روشنفکر سکولار در کشور اشاره کرد که مرتبا در ارتباط با فرمایشات مقام معظم رهبری در مورد علوم انسانی حرف و حدیث ایجاد می‌کردند.
* این حرف و حدیث‌ها در چه راستایی بود؟
** مبنی بر اینکه علوم انسانی تحول‌پذیر نیست و نباید آن را دستکاری کرد و ادله ایشان هم این بود که این علوم جهانشمول است و باید از آن بهره‌ ببریم. ما شاهد بودیم که مقام معظم رهبری چند بار در این سفر به روشنی صحبت کردند و آثار علوم انسانی و سکولار را افشا کردند. و هوچی‌گری سران سکولاریسم در ایران هم در این سفر خاموش شد.
* لطفا در مورد آثار سیاسی سفر حضرت آقا در بعد بین‌الملل توضیح دهید.
** ما شاهد بودیم که یک هجمه وسیع تبلیغی به راه افتاده بود مبنی بر اینکه امروز بین رهبری و مراجع و حوزه اختلاف افتاده و مراجع دیگر رهبری را قبول ندارند. این در حالی است که مراجع و رهبری به طور مرتب باهم دیدار و تبادل نظر دارند؛ مثلا آنها در سفرهای تابستانی خود به مشهد به محضر رهبری می‌رسند و خود آقا هم دیدارهای مرتب غیررسانه‌ای با آنان دارد. قبل از همین سفر طی دو جمعه مقام معظم رهبری بدون اینکه بازتاب خبری داشته باشد به قم مشرف شدند و به دیدار همه مراجع رفتند. و یا در این سفر اخیر که با بعد رسانه‌ای همراه بود ضمن رد و بدل شدن نکاتی بسیار ارزنده میان مقام معظم رهبری و مراجع، وحدت ایشان و مراجع به رخ جهانیان و توطئه‌گران کشیده شد.
* منظور مقام معظم رهبری از لزوم حفظ شان و جایگاه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم چه بود؟
** بعضی ممکن است در حوزه علمیه قم حرکتهایی انجام دهند و مثلا دست به تاسیس تشکل‌هایی تحت عنوان مجمع مدرسین و محققین بزنند که این تشکل‌ها معمولا سیاسی هستند تا علمی و فعالیت سیاسی آنها هم بعضا در مقابل جامعه مدرسین قرار دارد. در این رابطه رهبری هم تاکید کردند که جایگاه جامعه مدرسین، جایگاه ویژه‌ای است و تاکید روی جایگاه به این دلیل است که اشخاص می‌آیند و می‌روند؛ اما مقام جامعه مدرسین سر جای خود باقی است و برای حفظ و سلامت معنوی حوزه باید محفوظ بماند.
* شما تاکید حضرت آقا روی علوم انسانی اشاره کردید، اما خلاء نظریه‌ها و تئوری‌های اسلامی در این عرصه به شدت احساس می‌شود. در این رابطه، آیا فکر نمی‌کنید حوزه‌ها منفعل بوده‌اند؟
** در این زمینه حوزه‌ها تاکنون بیشتر به مباحث فقه، کلام، فلسفه، اخلاق و حدیث پرداخته‌اند و نقد و بررسی علوم انسانی در دستور کار آنان قرار نداشته است. اما موسساتی مثل موسسه آموزشی، پژوهشی امام خمینی(ره) یا پژوهشکده فرهنگ و اندیشه یا دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم گروههایی دارند که در مورد برخی رشته‌های علوم انسانی کار می‌کنند. اما آن‌قدر هجمه علوم انسانی غربی به ایران شدید است که این مقدار کار کفایت نمی‌کند و طبعا حوزه باید روی مبانی و فلسفه علوم انسانی موجود کار کند و اشکالات آن را نشان دهد و بگوید چگونه می‌توان آن را تغییر داد و به علوم انسانی مطلوب تبدیل کرد.
* در مورد خلاء حضور یا حضور کمرنگ حوزه در صدا و سیما، آموزش و پرورش چه نظری دارید؟
** صدا و سیما و آموزش و پرورش و حتی وزارت ارشاد باید یک تعامل وسیع‌تری با حوزه داشته باشند و نیازهای خود را به حوزه عرضه کنند. اما متاسفانه تعامل حوزه و دولت یک تعامل نظام‌مند و سیستماتیک نیست. حوزه در بخشی که خود فکر می‌کنند نیاز جامعه است کار می‌کند و دولت هم به همین ترتیب.