بررسی پرونده نزاع فرقهای، در گفتوگو با شیخ جواد خالصی
منابع تغذیه تروریسم در عراق
مقدمه :
در چهارمین سالگرد اشغال عراق همچنان یک پیام از مرکز حکومت بغداد و منطقه فوق امنیتی الخضرا به دنیا مخابره میشود: «هیچ کجای عراق امن نیست.» انفجار در پارلمان عراق و سپس در حوالی حرم امام حسین(ع) شواهد جدید این قضیه هستند.
روزهای آینده برای دولت مالکی و طرفهای آمریکایی بسیار سرنوشتساز خوانده شده است. منطقهای در عراق نیست که رنگی از خشونتهای فرقهای به خود نگیرد. سیر جدید حوادث خونین بغداد از ورود تروریستها و حامیان آنها از فاز کمی به فاز کیفی خبر میدهند. اگرچه بخش گستردهای از فرماندهان رده بالا و میانی تروریستها دستگیر و یا کشته شدهاند اما بازماندگان آنها، منابع تغذیهای جدید پیدا کرده و ابزارهای تازه به خدمت گرفتهاند. سوی دیگر، اشغالگران در برقراری حداقلی از امنیت برای مردم عراق نیز ناتوان جلوه کردهاند و در مواردی نیز به یاری تروریستها شتافتهاند. شیخ جواد خالصی از روحانیون عراق و فعالان سیاسی این کشور، به تازگی برای شرکت در کنفرانس وحدت اسلامی، میهمان «ایران» بود. از همین رو علل و عوامل اشاعه تروریسم در عراق، مراکز پشتیبانی تروریستها و... مواردی بود که در گفتوگو با این روحانی فعال عراق به بحث گذاشتیم.
* جناب آقای خالصی! اجازه دهید مستقیم به سراغ اصلیترین موضوع مورد مناقشه در عراق برویم. ریشه اصلی ناامنیها و آشوبهای عراق در کجاست؟
** فکر میکنم علت اصلی ناامنیهای عراق حضور نیروهای انگلیسی و آمریکایی است که برنامه صهیونیستها را برای خاورمیانه جدید و تقسیم منطقه به اجرا درمیآورند. اشغالگران در برنامه بلندمدت خود تقسیم عراق را هدف قرار دادهاند. نقشه آنها در چند مرحله و از طریق ابزارهایی چون به راه انداختن فتنه مذهبی که اکنون در عراق شاهدش هستیم، به اجرا درخواهد آمد. طرح کرکوک به عنوان مثال به یکی از ابزارهای ایجاد فتنه تبدیل شده و فکر میکنم در نهایت از این طرح، تفرقه کرد و ترکمن و عرب و به راه انداختن جنگ جدیدی میان مردم عراق را نتیجه بگیرند.
* با حجم گسترده ناامنیها در عراق چه راهکاری را برای ایجاد ثبات در این کشور متصور میدانید؟ اکنون که باب فتنههای فرقهای گشوده شده چه کاری از عهده روحانیون و عالمان دینی برمیآید؟
** مواجهه با مشکلات برای هر ملت و هر جامعهای که به سعادت و پیشرفت میاندیشد، یک فریضه است. این امر مختص عراق نیست، اما به نظرم باید در مورد عراق تغییرات مشخصی انجام شود. خداوند در قرآن کریم از این امور به نوعی امتحان یاد کرده و من فکر میکنم مردم عراق هم در حال پس دادن آزمونی بس بزرگاند. برداشت من این است که عراق در سراشیبی خطرناکی قرار گرفته است اما این موضوع را هم تأکید میکنم که عراق امروز میتواند بر مشکلات و فتنه مذهبی به راه افتاده غلبه کند. با این حال، تصور من این است که مردم عراق به تنهایی قادر به انجام این مأموریت بزرگ نیستند و لاجرم یک حرکت وحدتبخش اسلامی برای نجات عراق میبایست در کل منطقه ایجاد شود. در این راه، البته از یاری خداوند هم بهرهمند خواهیم بود.
* به عنوان کسی که از نزدیک شاهد درگیریهای عراق هستید، فکر میکنید منابع تغذیه تروریستها چه طیفها و گروهها یا کشورهایی هستند؟
** تروریستها از چند منبع مرکزی تغذیه میشوند. منبع اول آنها اشغالگران هستند که با بمیاران منازل و کشتن افراد غیرنظامی به صورت مستقیم و غیرمستقیم به یاری تروریستها میپردازند. برای مثال، چندی پیش منطقه خالص که منطقه نزدیک ماست به شدت توسط آمریکاییها بمباران شد. این دست حوادث همه روزه در نقاط مختلف عراق تکرار میشود و روزی نیست که شاهد کشته شدن مردم غیرنظامی به دست اشغالگران عراق نباشیم.
طیف دومی که در عراق دست به اعمال تروریستی میزند، شرکتها و نیروهای غیردولتی و خصوصی هستند که باز آنها نیز از سوی آمریکاییها تغذیه میشوند. آنها در لوای تأمین امنیت به ناامنی دامن میزنند، مزدورانی که در استخدام این شرکتهای خصوصی هستند کاری جز هیزم رساندن به آتش ناامنیهای عراق ندارند.
گروم سوم اما جنایتکاران تکفیری هستند که هدف اصلی آنان به پا کردن جنگ مذهبی از طریق قتل و ترور گسترده شیعیان با طرح اتهام واهی همکاری با اشغالگران است. جالب اینجاست این طیف اگرچه خود را سنی میدانند اما اهل تسنن عراق را هم با هدفی که ذکر کردم، مورد هدف قرار میدهند. این نیروها خود را گروههای مقاومت معرفی میکنند اما ماهیت و نتیجه کار آنها یاری متجاوزان و در نهایت کمک به ادامه اشغالگری است.
* 4 سال از اشغال عراق و خشونت و کشتار در این سرزمین اسلامی گذشت فکر میکنید در چشمانداز سال پنجم چه سرنوشتی در انتظار مردم عراق است؟
** پیشبینی میکنم که سال آینده سالی تعیینکننده باشد. مطمئن باشید در پنجمین سال اشغال عراق، به یاری خداوند بسیاری از معادلات کنونی برهم خواهد ریخت.
* دولت مالکی در کارزار برخورد با تروریستها از فقدان اختیارات گلایه دارد و این که ائتلاف بینالمللی حتی ابزارهای اولیه این مبارزه را در اختیار او قرار نداده است، در عین حال، آمریکاییها نیز علاوه بر متهم کردن مالکی به ناتوانی، همچنان سعی میکنند با گسیل نیروهای بیشتر به عراق طرح جنگ با تروریستها را در انحصار خود داشته باشند. این وضعیت دوگانه را چگونه تحلیل میکنید؟
** من نه به دولت مالکی و نه به هیچ دولت دیگری دلبستگی ندارم. تا زمانی حضور اشغالگران و فعالیت این دولت در لوای آنها، امکان پیشرفت چندانی را نمیبینم. مالکی خود به صراحت گفته است به دلیل انحصارگری آمریکاییها از جابهجا کردن یک گردان هم ناتوان است. ما در این عرصه به یاری خدا ایمان داریم و بر او توکل کردهایم.
توصیه من به ملت عراق این است که وحدت پیشه کرده، به خدا توکل کند. در جهان اسلام تلاشها و دیدارهای گستردهای در راستای وحدت مسلمانان در حال اجرا است. همین موضوع نیز در عراق البته با مقیاسی کمتر در حال اجراست. ملاقاتها و مذاکرههای گستردهای به همین منظور با عشایر عراق از همه طوایف در جریان است حتی دبیرخانه دائمی نیز در این باره تأسیس کردهایم که وظیفه پیگیری نتایج و توافقات ملاقاتها و گفتوگوها را برعهده دارد.
* در سخنان آغازین خود از وجود طرحی بزرگ توسط اشغالگران برای ایجاد تنشها و نزاعهای قومی جدید سخن گفتید، شواهد و مصداقهای این گفتهتان چیست؟
** در طرح ایجاد تضاد قومی که قدرتهای اشغالگر پیش گرفتهاند، عراق ایستگاه نخست این برنامه محسوب میشود. از طریق این دروازه آنها در پی نفوذ و رخنه به فضای کشورهای دیگری چون سوریه و عربستان هستند. آنها حتی عربستان را نیز تهدید به تجزیه قومی و تقسیم کرده بودند. مردم عراق اما با مقاومت خود این طرح را با شکست مواجه کردند. در همین راستا، کشور شما در سال گذشته با چند مورد بمبگذاری در شهرهایی مانند اهواز و سیستان و بلوچستان مواجه شد. روشن است که چه کسانی این بمبها را در اختیار تروریستها قرار داده بودند. اجرای عملیات تروریستی و ناامن کردن منطقه جزئی از طرح اشغالگران است. همه شواهد و قراین از این حکایت میکند که اشغالگران پای خود را از عراق فراتر گذاشته و چشم تعرض به نقاط دیگر دارند. لذا فکر میکنم مصلحت این باشد که اشغالگران در عراق ناکام بمانند والا کل منطقه از این فرآیند ضربه خواهد دید.
* راجع به ابزارها و عناصری که در این جنگ قومی استفاده میشود، توضیح دهید و این که اهرمها و عوامل مورد استفاده آنها از کجا و چگونه فراهم میشود؟
** چنانکه گفتم این یک استراتژی است و اشغالگران برنامه وسیعی را برای ایجاد تفرقه مذهبی در عراق تدارک دیدهاند. طرح فتنه در عراق بر محور رودرو قرار دادن مذاهب و اقوام میچرخد. طرح نزاع مذهبی در کشوری مانند عراق آسانترین راه برای تقسیم این کشور و اجرای پروژههای درازمدت برای تقسیم منطقه خواهد بود.
تنها راه مقابله با این طرح اتحاد عراقیها است. با اطمینان عرض میکنم که اشغالگران با استفاده از تعدادی از مزدوران داخلی خود به این فتنه دامن میزنند. جوخههای مرگ فعال در عراق هم تحت حمایت کامل اشغالگران اقدام به قتل مردم عراق میکنند اما جالب است بدانید این سیاست آنها نتیجه عکس داشته است یعنی نزدیکی بیشتر مردم عراق به یکدیگر تنها رهاورد این اقدام اشغالگران و مزدوران داخلی آنهاست.
* ولی برخی کارشناسان معتقدند که از این نزاع قومی، علاوه بر اشغالگران برخی دولتها هم سود میبرند و همین دسته از دولتها نیز مددرسان نزاع قومی هستند. فکر میکنید کدام طیفها از ایجاد جنگ مذهبی در عراق بیشتر سود میبرند؟
** فکر نمیکنم هیچ دولتی از به راه افتادن جنگ طایفهای سود ببرد چون اگر این جنگ در عراق اتفاق بیفتد، کل منطقه دچار بحران خواهد شد. اما با این حال، آنچه ما شاهد آن هستیم این است که متأسفانه برخی اشخاص و طیفها در بعضی کشورها به دنبال ایجاد جنگ مذهبی در راستای منافع تعریف شده خودند. با این حال، تأکید میکنم دستگاه دیپلماسی رسمی کشورها از به راه افتادن جنگ مذهبی حمایت نمیکنند. در هر حال، از نگاه اسلام، فتنه مذهبی امری مغایر دین و به ضرر اسلام است و آنانی که خود را مسلمان میدانند هیچگاه از ایجاد فتنه مذهبی در عراق حمایت نمیکنند.
برای گریز از این مخمصهها کشورهای اسلامی باید از رایزنی و گفتوگو با گروههای حامی جنگ مذهبی بپرهیزند و گروهی که در این طرح نزاع قومی مشارکت کند از شیعیان باشد یا از اهل سنت، به اسلام ضربه زده است.
بنابراین، از کشورهای منطقه میخواهیم به شدت از ایجاد پروژه وحدت در عراق حمایت کنند تا خطر تجزیه و تقسیم عراق را که خواسته اشغالگران است، از سر بگذرانیم.
* نهادهای امنیتی بغداد اسناد و قرائنی از حمایت برخی کشورهای عربی از اشاعه تروریسم در عراق منتشر کردهاند. البته نام برخی کشورهای عربی همسایه عراق در این میان پررنگتر است. در این باره چه میاندیشید؟
** این موضوع البته چندان هم پررنگ نیست، چرا که به نظر من کشورهایی مانند عربستان هم همچون ما در هراس از تروریستها به سر میبرند. در خود عربستان نیز عملیاتهای تروریستی فراوانی انجام میشود.
* گفته میشود نیروهای اشغالگر خشونتهای بزرگ را سازمان میدهند. اگر از بحث حمله به آمریکاییها و نیروهای ائتلاف در عراق بگذریم، شاهد حملات فراوانی نیز به غیرنظامیان و مردم عادی هستیم. این حملات از سوی چه کسانی ترتیب داده میشود؟
** این گروه از خشونتگران جزو طیفهایی که قائل به مقاومت در برابر اشغالگری هستند محسوب نمیشوند. این طیف نیز از جانب اشغالگران و برخی دیگر برای مخدوش کردن چهره نیروهایی که با سیاست اشغال آمریکاییها مخالفند عمل میکنند. در واقع، شاهد دو نوع مبارزه در عراق هستیم، مبارزه با اشغالگران و نیروهایی که با ائتلاف میجنگند که این مبارزه هماکنون شدت گرفته است و دیگری نزاعی مشکوک که مردم را هدف قرار میدهد و سرچشمه آن تفکر فتنه فرقهای است.
* مناطق تحت نفوذ تروریستها بیشتر چه مناطقی هستند و آنها در کدام نقاط عراق پناه میگیرند؟
** مناطق متعدد و پراکندهای در عراق هماکنون تحت نفوذ تروریستها است. مناطق غرب فلوجه، استان دیاله، مناطقی از موصل و... اینک تحت نفوذ نسبی تروریستها هستند. متأسفانه، نفوذ تروریستها در مناطقی سنینشین چشمگیرتر است، اما برای ما جالب است که آمریکاییها به جای برخورد با تروریستهای واقعی و حمله به مناطق محل استقرار این نیروها به گروههایی که کوچکترین نقشی در فرآیند تروریسم ندارند، حمله میکنند.
* برخی معتقدند که موج ناامنیها و تروریسم به دیگر مناطق عراق در حال گسترش است. مثلاً از مناطق جنوب و مرکز به سوی شمال، نظر شما چیست؟
** بله؛ ما به شدت از اشاعه ناامنیها نگرانیم و به نظرم دولت مالکی باید اقدامهای جدیتری در راستای تأمین امنیت انجام دهد. آمریکایِها در عرصه نظامی شکست خوردهاند و این نیز به اشاعه ناامنیها کمک کرده است. فکر میکنم این نگرانی تنها از طریق گفتوگوها و رایزنیهای دیپلماتیک میان تمام گروههای عراقی از طوایف و جناحهای مختلف رفع خواهد شد.
* این سؤال در ذهن افکار عمومی جهان هنوز حل نشده است که مردم عراق چگونه با این موج ناامنیها کنار میآیند؟
** خدا به مردم عراق صبر بزرگی داده است. این مشکلات برای همه است و پایانی برای آنها نیست. خانوادههای زیادی در عراق هر روز عزیزانشان را از دست میدهند، اما خدا یار و یاور و پشتیبان آنهاست.
* آقای طالبانی رئیسجمهور به تازگی در سخنانی بیشتر کشتهشدگان خشونتهای عراق را از شیعیان ذکر کردهاند و این در حالی است که آمریکاییها انگشت اتهام را به طیفی از شیعیان نشانه میروند. در این باره چه نظری دارید؟
** اگرچه این حرف صحیح است که تروریستها ضربات فراوانی به شیعیان وارد میکنند، اما من برای اثبات این مطلب دوست ندارم به سخن طالبانی استناد کنم.
* فکر میکنید آیا حوادثی مانند قتل زرقاوی یا اعدام صدام حسین دیکتاتور سابق عراق از میزان خشونتها کاست؟
** خیر، روند اعدام صدام را آمریکاییها به عنوان یک طرح دنبال کردند.
متأسفانه، همانهایی که از صدام نفرت داشتند و او را دیکتاتوری بزرگ مینامیدند، اکنون از او «شهید» ساختهاند. «شهید» جلوه دادن صدام هم بخشی از طرح بزرگ ایجاد فتنه شیعه و سنی بود. سنیها برادر شیعیاناند و شیعیان نیز برادر اهل سنت. اما عدهای تلاش کردند از ماجرای اعدام صدام برای به هم ریختن اخوت این دو طیف استفاده کنند.
* لابد از اقدامهایی مانند برگزاری مراسم ترحیم از سوی برخی کشورهای عربی برای صدام آزرده خاطر شدید؟
** من تحت تأثیر این اقدامهای نمایشی قرار نگرفتم. کسی که جنایتکار بزرگی بود، هزاران مجلس فاتحه هم او را نجات نخواهد داد. آنهایی هم که در مراسم ترحیم صدام شرکت کردند دلشان برای صدام نسوخته بود. اهداف و منافع خاص خود را جستوجو کردند.
* به عنوان پرسش آخر فکر میکنید اشغالگران چه زمانی از عراق خارج خواهند شد؟
** آمریکاییها نیامدهاند که بروند. آنها آمدهاند تا کل منطقه را تغییر دهند و میوه و منافع خود را بچینند البته هماکنون تلاشهایی برای بیرون راندن آمریکاییها حتی از سوی دموکراتها در جریان است. هر چه جمهوریخواهان بیشتر شکست بخورند، دموکراتها استفاده بیشتری در موضوعاتی چون انتخابات ریاست جمهوری آتی آمریکا خواهند کرد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
