موانع ائتلاف میان اصولگرایان

گروه سیاسی ـ مسعود باستانی: انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی مهمترین رخدادی است که در سال 86  فعالان سیاسی حاضر در احزاب و تشکل‌های سیاسی کشور آن را در دستور کار خود قرار داده‌اند.

رقابت بر سر تصاحب کرسی‌های سبز رنگ پارلمان بهارستان عرصه مبارزه‌ای جدی است که اکنون جناح‌های سیاسی کشور می‌کوشند تا با پیروزی در این رقابت‌ها بار دیگر علاوه بر تحکیم گفتمان فکری خود در جامعه به قدرت سیاسی هم دست یابند.

نگاهی به آنچه که امروز در جامعه می‌گذرد و ارزیابی رفتار سیاسی شهروندان ایرانی به وضوح نشان می‌دهد که تنها احزابی خواهند توانست افکار عمومی را به سوی خویش جذب کنند که علاوه بر رویکردهای اعتدالی و نگرش‌های برنامه سالار بتوانند انسجام درون گروهی و همگانی حداکثری جریان‌های همفکری را هم با خود به همراه کنند.

اصولگرایان از وحدت ناامیدند

آنچه که اکنون از زمزمه‌های پنهانی برخی از اصولگرایان حاضر در اردوگاه اصولگرایی به گوش می‌رسد ناامیدی ایشان از وحدت و دستیابی به لیست مشترک در انتخابات پیش‌رو است.

بزرگان اردوگاه محافظه‌کاری بر اساس تجربه‌ای که در رقابت‌های سومین دوره شوراهای شهر به دست آوردند و سخنانی که امروز در میان رهبران تشکل‌های حاضر در این اردوگاه رد و بدل می‌شوند، احتمال دستیابی به ائتلاف و فهرست واحد را دور از ذهن ارزیابی می‌کنند.

حضور جوانان گمنامی که تا چندی پیش در زمره پیاده نظام بزرگان جناح اصولگرایی کشور قلمداد می‌شوند و عطش ایشان برای رقابت با پدران معنوی خویش بر سر تصاحب کرسی‌هایی قدرت، مهمترین مانعی است که اصولگرایان سنتی این جناح پیش رو می‌بینند.

رهبران اردوگاه اصولگرایی اکنون در یک نگرش کلی از فضای سیاسی اردوگاه خود و شکل آرایش نیروهای حاضر در میدان به درستی دریافته‌اند که حضور مستقل نیروهایی که خود را حامیان دولت و پیروان دیدگاه‌های محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهوری، معرفی می‌کنند و می‌کوشند که در مواجهه با افکار عمومی تعلق خاطر خود را به اردوگاه‌های اصولگرایی پنهان کنند، جدی‌ترین پدیده‌ای است که در سال‌های اخیر علاوه بر به هم ریختن نظم سنتی موجود در جناح محافظه‌کار وحدت و ائتلاف در این اردوگاه را هم سخت‌تر کرده است.

از سوی دیگر، رفتار یکسویه و یکجانبه‌گرایی برخی از دولتمردان و عدم همراهی ایشان با تشکل‌های تأثیر‌گذار اردوگاه اصولگرایان هر روز بیشتر از دیروز بر دامنه این بحران می‌افزاید.

تجربه آبادگران

شاید که آن روز که چند نفر از بزرگان حزب مؤتلفه اسلامی و اعضای شورای مرکزی جبهه پیروان خط امام و رهبری در آستانه انتخابات دومین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا و به مقصد خروج این جناح از انزوا نیروهای جوان‌تر جناح اصولگرایی را در قالب آبادگران ساماندهی کردند، هیچ‌گاه گمان نمی‌بردند که این جوانان تازه‌نفس روزگاری به مهمترین رقیب سیاسی ایشان در عرصه رقابت‌های انتخاباتی تبدیل شوند.

ائتلاف آبادگران، ائتلافی تازه شکل یافته از دل محافظه‌کاران بود که در اوج بحران روی گردانی افکار عمومی از احزاب و تشکل‌های اصولگرا توانست بار دیگر با پیروزی در رقابت‌های دومین شورای شهر شیرینی ناشی از پیروزی را به مذاق مردان اصولگرای پایتخت و چند شهر بزرگ کشور بچشاند.

توفیق ائتلاف آبادگران و راهیابی مهدی چمران و چند نفر از همفکرانش به شورای شهر پایتخت در حالی صورت گرفت که بر اساس آمار ارائه شده میزان مشارکت شهروندان در این انتخابات از همه دوره‌ها پایین‌تر بود، اما این پیروزی و تصاحب کرسی‌های شورای شهر باعث شد که مردان آبادگران حاضر در صحنه سیاسی کشور بکوشند تا سهم بیشتری در اردوگاه محافظه‌کاری طلب کند.

آبادگران اگر چه نخستین تشکل فصلی شکل گرفته در آستانه انتخابات قلمداد نمی‌شود، اما با یک نگاه گذرا به شکل و شیوه شکل‌گیری این ائتلاف و روند تغییر و تکامل آن تا نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای سوم آن را به مهمترین تشکل ائتلافی از این دست تبدیل می‌کند. از سوی دیگر، حضور نسل اول آبادگران در شوراهای شهر باعث شد که بار دیگر ائتلاف آبادگران در سراسر کشور بتواند با معرفی خویش به عنوان جناح سوم و رویکردی جدید در میان اصولگرایان در انتخابات مجلس هفتم هم به پیروزی برسد.

اگر چه باید در بررسی علل پیروزی آبادگران مجلس هفتم رد صلاحیت گسترده اصلاح‌طلبان و نمایندگان مجلس ششم و کاهش میزان مشارکت شهروندان در این انتخابات را محسوب کرد، اما شادمانی و لذت این پیروزی باعث شد تا مردان آبادگر فضای سیاسی ایران علاوه بر افزایش دامنه اختلاف خود با بزرگان اصولگرایان این بار پس از ورود به شورای شهر و پارلمان بهارستان رویای حضور در کاخ ریاست‌جمهوری را در سر بپرورانند.

پیروزی محمود احمدی‌نژاد، شهردار سابق تهران در نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری و تنها کاندیدایی که در میان کاندیدای حاضر در این انتخابات بیش از دیگران به آبادگران حاضر در شورای شهر نزدیک بود را می‌توان فصل طلایی صعود آبادگران به قله‌های قدرت لقب داد.

رایحه خوش خدمت و تجربه ناکام ائتلاف

پس از جلوس احمدی‌نژاد بر صندلی ریاست‌جمهوری و شکل‌گیری کابینه دولت نهم که ترکیبی از آبادگران شورا و شهرداری و آبادگران مجلس هفتم قلمداد می‌شوند بار دیگر بزرگان اردوگاه اصولگرایان در انتظار نشستند تا جوانانی که خود را وفادارترین افراد به آرمان‌های این اردوگاه معرفی می‌کنند پس از حضور در دولت سهم ایشان در کابینه را لحاظ کنند. اما بر خلاف انتظار این اتفاق رخ نداد و گلایه‌ها و فاصله‌ها شدت گرفت. تجربه انتخابات سومین دوره شورای شهر و حضور مردانی که در آغاز خود را حامی دولت نامیدند و سپس به ائتلاف رایحه خوش خدمت لقب گرفتند، نشان داد که عقبه شکل گرفته آبادگران نه تنها حاضر به ائتلاف با بزرگان اردوگاه اصولگرایی نیستند، بلکه با فراگیری تاکتیک حضور فصلی در آستانه انتخابات سر دادن شعارهای توده‌گرا رویکردی کالا یکجانبه‌گرایانه در انتخابات را دنبال می‌کنند. این بار علاوه بر حبیب‌الله عسگراولادی، اسدالله بادامچیان و محمدرضا باهنر حتی مهدی چمران هم نتوانست اصولگرایان و آبادگران را به یکدیگر پیوند بزنند و اردوگاه محافظه‌کاران با آرایشی سه‌بعدی در انتخابات حاضر شد.

ناکامی از ائتلاف در آن روزها ناامیدی در آینده را برای بزرگان اصولگرا به ارمغان آورده است و اکنون ایشان با اتکا به آنچه که در گذشته شاهد بوده‌اند و ارزیابی از رفتار دولتمردان و حامیان ایشان در صحنه رقابت‌های سیاسی به موانع وحدت در اردوگاه خویش دست یافته‌اند. اکنون اصولگرایان با مربعی که می‌توان اضلاع آن را به حامیان دولت، پارلمانتاریست‌‌های منتقد و حامیان قالیباف و احمدی‌نژاد در شورا تقسیم کرد مواجه شده‌اند.

آخرین تلاش‌ها

به هر حال، به رغم آنچه که ذکر شد این روزها و در آغاز تکاپوی احزاب و تشکل‌های سیاسی برای حضور در رقابت‌های آتی پارلمانی، بار دیگر شاهد آخرین تلاش‌های بزرگان اصولگرا برای دستیابی به همدلی اعضای این جناح و مهار فرزندان تندروی اردوگاه محافظه‌کاری هستیم. دیدار حبیب‌الله عسگراولادی، محمدرضا باهنر و محمود احمدی‌نژاد در چهارمین هفته فروردین ماه اگر چه از سوی باهنر به یک دیدار نوروزی تعبیر شد، اما برخی از آگاهان اهداف چنین دیداری را گفت وگوی انتقادی با رئیس‌جمهور در جهت مهار ائتلافی دانستند که مهمترین خصلت خود را حمایت از وی و آرمان‌ها و دیدگاه‌های دولتش معرفی می‌کنند.

ائتلافی که پس از ناکامی از رایحه خوش خدمت در انتخابات شورای شهر اکنون مجلس هشتم را هم نشانه گرفته است و مهار آن بزرگ‌ترین کاری است که اصولگرایان اکنون بیش از جناح رقیب اصلاح‌طلب آن را در برنامه خویش جای داده‌اند.