وحدت اسلامی و انسجام اسلامی

حامد رشیدی

مقام معظم رهبری سال 1386 را سال وحدت و انسجام اسلامی نام نهاده‌اند. بدون شک وحدت ملی و انسجام اسلامی در صورتی که به طور کامل و صحیح به عینیت برسند بسیاری از توطئه‌های دشمنان اسلام و ایران را در نطفه خنثی می‌سازد.

پس از اشغال عراق توسط جمهوریخواهان ایالات متحده آمریکا شاهد بوده‌ایم که غرب سعی داشته با ایجاد شکاف مذهبی و قومی در بین مسلمانان سایر کشورهای جهان اسلام اهداف شوم خود را عملی سازد. به عبارت دیگر تئوریسین‌ها و استراتژیست‌های کاخ سفید و تل آویو ایجاد رخنه و شکاف‌های قومی در بین مسلمانان را در قالب راهبرد جدید خود در تقابل با جهان اسلام مطرح ساخته‌اند.

در صورتی که انسجام اسلامی در بین سایر دولت‌ها و ملت‌های مسلمان به عینیت برسد مخالفان اسلام دیگر قدرت مانور در بین کشورهای اسلامی را ندارند. آنچه در این برهه زمانی مهم تلقی می‌شود نحوه به عینیت رسیدن انسجام اسلامی در بین مسلمانان است. بنابر فرمایشات اخیر مقام معظم رهبری ایجاد وحدت اسلامی در جهان اسلام مهمترین و اصلی‌ترین "نیاز" محسوب می‌شود و در این راستا باید نسبت به تدوین منشور وحدت اسلامی توسط علما و روشنفکران اسلامی اقدام نمود.

پس در نخستین مرحله باید نخست به "نیاز اصلی جهان اسلام" که همان ایجاد وحدت و انسجام اسلامی در بین مسلمانان است، آگاه شویم. این آگاهی باید بصورتی فراگیر و در بین سایر فرق اسلامی مورد توجه قرار گیرد. واقعیت امر این است که نیاز به وحدت در بین مسلمانان و ترسیم جهان یکپارچه اسلام نیازی اصیل بوده که در طول تاریخ اسلام از سوی مسلمانان آگاه مورد توجه قرار گرفته است. در جهان امروز که غرب هجمه‌های خود را در بسته‌بندی‌هایی تزئین شده بر جهان اسلام عرضه می‌دارد و در قالب شعارهای فریبنده و بی‌محتوایی مانند"ایجاد دموکراسی" و "آزادی" سعی در اغفال جوانان مسلمان دارد، این احساس نیاز باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد. از این حیث علما و دانشمندان مسلمان باید با آگاهی سازی جوامع اسلامی آنها را نسبت به این نیاز مهم در این شرایط حساس مطلع سازند. در صورت به وجود آمدن آگاهی نسبت به این نیاز گام‌های بعدی تدوین منشور اسلامی بر پایه و اساسی محکم طی می‌شوند.

در هر صورت "انسجام اسلامی" در حال حاضر یک "آرمان" نیست بلکه یک نیاز واقعی و فوری است که باید از سوی علما و روشنفکران مسلمان نسبت به آن پاسخ داده شود.

ترکیب "وحدت ملی" و "انسجام اسلامی" نیز بر مبنای آنچه گفته شد ترکیبی کارآمد و مؤثر محسوب می‌شود که راه رسیدن به نقطه عزت و پایداری را به ما نشان می‌دهد. میان وحدت ملی و انسجام اسلامی رابطه‌ای مستقیم و مکمل وجود دارد. به عبارت دیگر نمی‌توان تصور کرد که در صورت عدم وجود وحدت ملی، در بین مسلمانان سایر کشورهای جهان بتوان انسجام اسلامی را در جهان اسلامی به عینیت رساند. حفظ و گسترش وحدت ملی پایه و زیربنای قدرت مسلمانان را محکم و استوار می‌سازد. ایجاد وحدت ملی سبب می‌شود تا اقوام مختلف در مرزهای یک کشور اسلامی با یکدیگر پیوندی مستحکم و مؤثر برقرار کنند.

این پیوند از یک سو سبب ناکامی و ابطال فرمول‌های تفرقه‌افکنانه غرب در قبال کشورهای اسلامی خواهد شد و از سوی دیگر موجب می‌شود تا مسلمانان با تقوبت روحیه ملی و سرزمینی خود برای پیوستن به یکدیگر در جهان اسلام و ایجاد ترکیبی به مراتب گسترده‌تر و پایدار‌تر در مقابل دشمنان آخرین و کامل‌ترین دین آسمانی آماده شوند.

"وحدت ملی" و "انسجام اسلامی" دو مکملی هستند که پیوستگی آنها موجب بیداری اسلامی و به فعلیت رسیدن پویایی نهفته در تعالیم دین اسلام می‌گردد.

در این برهه حساس وظیفه علما، دانشمندان و روشنفکران مسلمان اقتضا می‌کند که راهکارهای مؤثر در جهت ایجاد وحدت ملی و انسجام اسلامی را پیش روی مسلمانان آگاه قرار داده و سپس منشور وحدت اسلامی را با توجه به نیاز اصلی جهان اسلام یعنی "وحدت و انسجام" طراحی نمایند.