گزارش تحلیلی از تصمیم جدید لاریجانی - سولانا
بازگشت به مذاکرات هستهیی
گروه سیاسی، احسان ابطحی: همزمان با تایید رسمی فعالیت 1300 سانتریفوژ در 8 زنجیره غنیسازی در نطنز از سوی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی، علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی و خاویر سولانا مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز چهارشنبه دور جدیدی از مذاکرات هستهیی را آغاز خواهند کرد. به گزارش خبرگزاری ایسنا علی لاریجانی مسوول پرونده هستهیی پنجشنبه شب پس از گفتوگوی تلفنی با خاویر سولانا با برگزاری دیداری دوجانبه و انجام مذاکرات موافقت کرده است. لاریجانی بلندپایهترین مقام ایرانی در پرونده هستهیی در این گفتوگوی تلفنی به طرف اروپایی گفته که ایران ضمن محفوظ داشتن اعمال حقوق مسلم خود در توسعه برنامه صلحآمیز هستهیی، همواره آماده مذاکرات سازنده با طرفهای ذیربط بوده است. همزمان کریستینا گالاچ سخنگوی خاویر سولانا ضمن تایید برگزاری دیدار لاریجانی- سولانا در پنجم اردیبهشت (چهارشنبه، 25 آوریل) تاکید کرد که این دیدار در تهران یا بروکسل (پایتخت بلژیک و مرکز سیاسی اتحادیه اروپا) برگزار نخواهد شد. مذاکرات لاریجانی- سولانا گرچه مهرماه گذشته در بروکسل پایتخت بلژیک و در حالی که دو طرف تا آستانه دستیابی به توافق پیش رفته بودند بدون دستیابی به نتیجهیی مشخص پایان یافت اما دو طرف ارتباط تلفنی خود را حفظ کرده و بارها با یکدیگر صحبت کرده بودند. دو طرف پس از تصویب دومین قطعنامه تحریمها علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل متحد در چهارم فرودینماه امسال، دو بار دیگر هم با هم تلفنی گفتوگو کردند. لاریجانی در مورد گفتوگویش با خاویر سولانا گفت: «با سولانا دو بار مذاکره تلفنی داشتهام. او درخواست داشت مذاکراتی میان ما بین روزهای 10 تا 13 آوریل (21 تا 24 فروردین) صورت گیرد اما این زمان برای من به دلیل مشغله کاری مقدور نبود و قرار است پس از سفریکه ایشان در پیش دارد وقتی را برای انجام مذاکرات با توفق طرفین تعیین کنیم.» آخرین گفتوگوی تلفنی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران با خاویر سولانا رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا در خصوص مذاکرات آتی بر سر برنامههای هستهیی ایران و همچنین وضعیت تفنگداران انگلیسی که آزادی آنها هنوز اعلام نشده بود صورت گرفت. پس از آن یعنی دو روز پس از قطعنامه جدید شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران نیز لاریجانی در گفتوگوی تلفنی با سولانا، صدور قطعنامه اخیر شورای امنیت را نشان دهنده مسیر اشتباه در پیش گرفته شده از سوی قدرتهای بزرگ دانست. مذاکرات رسمی لاریجانی و سولانا در مورد موضوع هستهیی ایران گرچه آخرین بار در مهر ماه سال 85 در بروکسل برگزار شد، اما این آخرین دیدار دو طرف نبود، چرا که این دو در 22 بهمن ماه 85 هم در شهر مونیخ آلمان که میزبان «کنفرانسی امنیتی» بود با یکدیگر دیدار کردند. مذاکرات لاریجانی و سولانا که بنابر گزارشها قرار است چهارشنبه برگزار شود اولین دیدار دو طرف در سال جاری خورشیدی خواهد بود. خانم کریستینا گالاچ سخنگوی سولانا در مورد هدف برگزاری این مذاکرات به خبرگزاری فرانسه گفت که سولانا تلاش خواهد کرد شرایط را برای مذاکرات فراهم کند. توافق دو طرف برای برگزاری دیداری دوجانبه در شرایطی انجام میپذیرد که اخیراً دو طرف نشانههایی را مبنی بر آمادگی برای انجام مذاکره از خود بروز دادهاند. پیشتر و پس از تصویب اولین قطعنامه تحریم شورای امنیت سازمان ملل متحد علیه ایران در دوم دی ماه سال 85 خاویر سولانا تاکید کرد که دیپلماسی اولویت اول اتحادیه اروپا برای حل مسائل است. او اضافه کرده بود که در برای مذاکرات با ایران گشوده است و من امیدوارم راهی برای گذشتن از آن یافت شود. او همچنین در سخنانی که اوایل فروردین ماه گذشته در پارلمان اروپا ایراد کرد، گفت که بحران هستهیی ایران را باید از راه مذاکره حل و فصل کرد. با این همه سخنگوی سولانا گفته است که او تلاش خواهد کرد تا در مذاکرات با لاریجانی تهران را با مشوقهای اقتصادی، تجاری و سیاسی به تعلیق فعالیتهای هستهییاش ترغیب کند. این در حالی است که لاریجانی پس از گفتوگو با سولانا ضمن رد تعلیق غنیسازی اورانیوم به عنوان پیششرط مذاکرات گفت: «مذاکرات سازنده باید از مبانی درست و ادبیات خاص برخوردار باشد.
تعیین پیششرط یعنی اینکه آنها میخواهند نتیجه مذاکره را از قبل بدانند. اما ما معتقدیم هر پیشنهادی یک دوره حیات دارد و مساله پیش شرط دیگر نباید مدنظر قرار گیرد.» مذاکرات لاریجانی- سولانا در حالی قرار است برگزار شود که دو طرف بارها پیش از این با یکدیگر مذاکره کردهاند. مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که از ابتدای مطرح شدن پرونده هستهیی، همواره در جریان مذاکرات تهران- اروپا نقشی پررنگ ایفا کرده و در مذاکرات با تیم مذاکره کننده پیشین هستهیی ایران در مذاکرات سعدآباد و پاریس- توافق برای تعلیق داوطلبانه ایران- حضور دیپلماتیک فعالی داشته است، شانزدهم خردادماه گذشته هم با مجموعهیی از مشوقها و تهدیدها به تهران آمد که مورد تایید گروه 1+5 (پنج کشور عضو دائم شورای امنیت به علاوه آلمان) بود. اروپاییها از ایران خواسته بودند تا در قبال دریافت مشوقهای اقتصادی، سیاسی و تجاری غنیسازی اورانیوم را به حالت تعلیق درآورد.
ایرن پس از دریافت این پیشنهادها اعلام کرد آن را به دقت بررسی و پاسخ آن را به طرف اروپایی اعلام خواهد کرد اما در حالی که اروپاییها و آمریکاییها از ایران خواسته بودند تا اواسط تیرماه به مجموعه پیشنهادی سولانا پاسخ دهد، منوچهر متکی روز سیام خردادماه در سی و سومین نشست وزرای خارجه سازمان کنفرانس اسلامی در باکو مرکز آذربایجان ضمن رد هرگونه مهلت از سوی غرب تاکید کرد که بررسی پیشنهادات گروه 1+5 نیاز به زمان دارد.
فردای آن روز محمود احمدینژاد رئیسجمهوری ایران که در پانزدهمین سفر استانیاش به همدان رفته بود، آخر مرداد را زمان پاسخ ایران به بسته پیشنهادی سولانا عنوان کرد که البته با واکنش منفی غرب مواجه شد که زمان را برای پاسخگویی ایران بسیار طولانی ارزیابی کردند.
اما در حالی که ایران مشغول بررسی پیشنهاد اروپا بود، شورای امنیت سازمان ملل در نهم مردادماه 85 قطعنامهیی را تحت بند 40 فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد علیه ایران تصویب کرد که از تهران میخواست فعالیتهای هستهیی خود را تا نهم شهریورماه به حالت تعلیق درآورد.
علی لاریجانی اما در سیام مردادماه پاسخ پیشنهادات سولانا را به سفرای آلمان، فرانسه و روسیه، کاردار بریتانیا در غیاب سفیر این کشور و نمایندگان کشورهای چین و سوئیس (حافظ منافع آمریکا در ایران) ارائه کرد. پاسخی که البته نشانهیی از پذیرش غنیسازی از سوی تهران نداشته و طرفهای اروپایی آن را مبهم و پیچیده توصیف کردند. متعاقب آن چند دور مذاکرات لاریجانی و سولانا که آخرین آن اوایل مهرماه گذشته در بروکسل برگزار شد بدون نتیجه پایان یافت تا گروه 1+5 (آمریکا، روسیه، فرانسه، بریتانیا و چین) به علاوه آلمان پس از 4 ماه مذاکره اولین قطعنامه تحریم علیه ایران را در دوم دی ماه گذشته تصویب کنند.
اینک اما به نظر میرسد با وارد شدن ایران به مرحله غنیسازی در مقیاس صنعتی که بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی هم آن را تایید کردهاند، شرایط جدیدی برای مذاکره فراهم شده و علی لاریجانی و خاویر سولانا را به پای میز مذاکره کشانده است؛ مذاکراتی که پس از 7 ماه از سرگرفته میشود و میتواند نتایجی متفاوت با گذشته در برداشته باشد. توافق لاریجانی و سولانا برای انجام مذاکرات در حالی صورت میگیرد که اکبر هاشمیرفسنجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام دیروز در خطبههای نمازجمعه تهران گفت مذاکره و ایجاد فضای منطقی مناسبترین شیوه حل و فصل مسائل هستهیی ایران است. از طرفی غلامرضا آقازاده معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی هم در گفتوگو با خبرگزاری ایرنا تاکید کرده بود که حاضریم در مذاکرات نگرانیها و ابهامات را برطرف کنیم. سیدمحمد خاتمی رئیسجمهوری پیشین ایران هم که برای شرکت در ششمین همایش رسانهیی اوراسیا به قزاقستان سفر کرده در سخنانی خواستار بازگشت به میز مذاکرات در موضوع هستهیی شد.
تاکید متکی بر توجه به ورود ایران به مرحله صنعتی در مذاکرات
در همین حال منوچهر متکی وزیر خارجه ایران پنجشنبه شب در کنفرانسی مطبوعاتی به همتای ونزوئلایی خود در کاراکاس مرکز این کشور گفت: باید واقعیت ورود ایران به مرحله صنعتی در زمینه فعالیتهای هستهیی مورد توجه قرار گیرد. متکی در گفتوگو با خبرنگار ایرنا تاکید کرد که این دور از مذاکرات باید بدون هیچگونه پیششرط و براساس واقعیتهای موجود باشد. اظهارات متکی مبنی بر توجه به ورود ایران به مرحله صنعتی در حالی صورت میگیرد که محمود احمدینژاد رئیسجمهور ایران روز بیستم فروردین ماه در سایت هستهیی نطنز اعلام کرد ایران وارد مرحله غنیسازی در مقیاس صنعتی شده است. گرچه پس از این اظهارات غرب در مورد صحت آن ابراز تردید کرد و محمد البرادعی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ریاض پایتخت عربستان اظهار داشت که تهران تنها چند صد سانتریفوژ در اختیار دارد، بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی پس از بازرسیهای یکشنبه و دوشنبه هفته گذشته از سایت هستهیی نطنز اعلام کردند که ایران در این تاسیسات 8 زنجیره 164تایی از سانتریفوژها را که در مجموع 1312 دستگاه میشوند فعال کرده که گاز اورانیوم را به عنوان سوخت رآکتورهای هستهیی تبدیل به اورانیوم غنیسازی شده میکنند. به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری فرانسه اولویه هاینونن رئیس پادمان آژانس بینالمللی انرژی اتمی در نامهیی که روز چهارشنبه به علیاصغر سلطانیه نماینده ایران در آژانس فرستاد، عنوان داشت: گاز هگزا فلوراید اورانیوم (UF6) به این آبشارها تزریق شده است. در همین حال یکی از ناظران آژانس اظهار داشت غنیسازی در واقع آغاز نشده است و سانتریفوژها تنها در فشار پایین فعال شدهاند. در نامه رئیس پادمان آژانس تایید شده که اطلاعات درباره سایت نطنز در جریان بازرسیهای 15 تا 16 آوریل (26 و 27 فروردین) بازرسان به دست آمده است. در این نامه همچنین از تهران خواسته شده تا مانع بازرسیها از رآکتور آب سنگین اراک نشود. هاینونن همچنین از ایران خواسته همکاریهایش را به طور یکجانبه با آژانس کاهش ندهد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
