اصلاح‌طلبان و مثلث اتحاد

گروه سیاسی- سجاد سالک: توافق و تفاهم گروه‌های تحول خواه سه چهره شاخص اصلاح‌طلب، علاوه بر اینکه خرسندی و امیدواری تحول خواهان را پدید آورده، باعث ایجاد ناراحتی بسیاری در میان اصولگرایان شده است. اگر زمانی اصلاح‌طلبان با این اتهام روبه‌رو بودند که در اجرای تغییرات مسالمت‌جویانه خود، افراطی و ساختار شکنانه پیش می‌روند، اکنون از جانب برخی اصولگرایان با این پرسش مواجه شده‌اند که چرا در پروژه اصلاحات سیاسی زیر چتر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، سیدمحمدخاتمی و مهدی کروبی گردآمده‌اند. با این حال به نظر می‌رسد خرده‌گیری‌های اخیر اصولگرایان از اجماع نظر اصلاح‌طلبان و پیگیری برنامه‌ها با هماهنگی بزرگان اصلاحات بیشتر ناشی از عصبانیت و ترسی باشد که در آستانه انتخابات مجلس هفتم، اصولگرایان را در معرض شکست قرار می‌دهد.

هر چه باشد آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، سیدمحمد خاتمی و مهدی کروبی هر سه از جمله شخصیت‌هایی هستند که علاوه بر سوابق انقلابی و ارزشی در جبهه اصلاحات هم دارای محبوبیت بسیاری هستند، چنانکه حضور حتی یکی از آنها نیز در هر تشکلی می‌تواند باعث انسجام و هماهنگی امور شود.

در این شرایط همسویی سه چهره شاخص تحول‌خواه و از آن مهمتر، هماهنگی تمام گروه‌های عضو جبهه اصلاحات با این سه نفر، شرایطی را پدید آورده که از آن می‌توان تحت عنوان مرجعیت سیاسی در صف اصلاح طلبان نام برد.

این در شرایطی است که هر چه بر میزان یکدلی و تفاهم گروه‌های تحول‌خواه افزوده می‌شود در مقابل شکاف‌ها و درگیری‌های داخلی جناح اصولگرا روزبه روز بیشتر می‌شود؛ چنانکه روز گذشته سخنگوی جمعیت وفاداران انقلاب اسلامی تلاش‌های اصولگرایان برای اجماع را بی‌ اثر کرد و گفت: تشکیل شورای معتمدین گروه‌های اصولگرا، مورد اجماع همه گروه‌های اصولگرا نیست. در همین حال، این نظر مطرح شد که با توجه به خارج بودن جریانات اصلاح‌طلب از قدرت، امکان نزدیکی و همگرایی آنها بیش از جریان اصولگرا فراهم بوده و به همین نسبت امکان پیروزی‌شان در انتخابات هم بسیار بیشتر است.

همچنین همسویی و همگرایی تمام گروه‌های اصلاح‌طلب یا مثلث هاشمی، خاتمی و کروبی این امکان را به تحول‌خواهان می‌بخشد که از حرکت‌های گریز از مرکز جلوگیری شده وتمام برنامه‌ها بر مدار عقلانیت شکل بگیرد. به این ترتیب محبوبیت بالای هر سه چهره شاخص اصلاح‌طلب و ویژگی‌ ذاتی آنها در مسیر اعتدال و دوری از افراط‌گرایی، خوش‌بینی‌های بالایی را در میان تحول‌خواهان برمی‌انگیزد.

این در حالی است که در جناح اصولگرانه تنها مرجعیتی وجود ندارد، بلکه گروه‌های متفرق عضو این جناح، هر یک ساز خود را نواخته  و اجماع نظری در تبعیت از نظر بزرگان اصولگرا وجود ندارد. چنین است که حامیان دولت بر یک طبل می‌کوبند، اصولگرایان مجلس شیپور دیگری می‌نوازنند، تشکل‌های اصولگرا دهل را به صدا در می‌آورند و در نهایت رهبری نیست تا با چرخش آرشه در فضا میان این همه نوازندگان، هارمونی ایجاد کند. ناتوانی اصولگرایان در همسویی و همگرایی حالا به واکنش‌های شتاب‌زده‌ای منجر شده و اظهاراتی را سبب شده که همه از خشم و ناراحتی ناشی از وحدت نظر اصلاح‌طلبان معطوف شده است.

فعالان سیاسی اصلاح‌طلب اما بی‌توجه به هیاهوی تبلیغاتی و خشمگینانه اصولگرایان به فعالیت‌های خود ادامه داده و با روش مسالمت‌جویانه و مشی اعتدال به حضور مقتدرانه در انتخابات مجلس شورای اسلامی می‌اندیشند.

در ادامه هماهنگی‌های اصلاح‌طلبان برای شرکت در انتخابات یک عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی از قرار تشکیل کمیته‌ای با عنوان کمیته انتخابات در جبهه اصلاحات خبر داد و گفت: هدف این است که این کمیته از یک حرکت سراسری در انتخاب مجلس هشتم پشتیبانی کند.

هدایت آقایی در گفت‌وگو با ایسنا اضافه کرد احتمالا با همان الگویی که اصلاح‌طلبان در انتخابات مجلس ششم حرکت کردند این حرکت پیش خواهد رفت و این بحثی است که به احتمال زیاد در جلسه آینده جبهه اصلاحات نهایی می‌شود. وی با بیان اینکه طبق این الگو کسانی برای کمیته انتخاب می‌شوند که بتوانند تفرق و تکثر آرا  را به جمع‌بندی و اتحاد نظر برسانند، ادامه داد: البته ما خوشبین هستیم که در دوره جدید از آنجا که بیشتر گروه‌ها و  احزاب اصلاح‌طلب به اندازه کافی تجربه پیدا کرده‌اند خودشان در مناطق مختلف به جمع‌بندی نهایی و اتفاق نظر برسند.

مجموعه تحولات موجود در دو جریان محافظه‌‌کار و تحول‌خواه در مجموع افق روشنی را پیش روی اصلاح‌طلبان مجسم می‌کند. این در حالی است که اصولگرایان در  میان تفرق و شکاف‌های موجود در بین خود با نگرانی به آینده نگاه می‌کنند.