گفتمان رسانه‌ای آمریکا در مورد عراق تغییر کرده است

* عراق چندی پیش شاهد تحولات دلخراشی بود. تروریست‌ها توانستند با نفوذ به داخل منطقه سبز بغداد که از آن به عنوان حریم امنیتی دولت عراق و ادارات تابعه یاد می‌شود، در رستوران پارلمان عراق بمبی را منفجر کنند که طی آن 8 تن از جمله دو نماینده مجلس عراق کشته شدند. به نظر شما نفوذ تروریست‌ها به این منطقه امنیتی که از ابتدای اشغال عراق بی‌سابقه بود، چه پیامی در بر دارد؟

** ورود گروه‌های تروریستی و دسترسی آنها به داخل منطقه سبز که امنیت آن کاملا در اختیار نیروهای آمریکایی قرار دارد، این موضوع را مطرح می‌کند که یا تروریست‌ها برخی از نیروهای آمریکایی را خریده‌اند و از طریق این زد و بند انتقال مواد منفجره به داخل این منطقه صورت گرفته و در نهایت انجام عمل تروریستی را منجر شده‌اند و یا اینکه خود آمریکایی‌ها در این موضوع به صورت مستقیم و براساس اهداف خاص دخالت داشته‌اند. غیر از این دو  احتمال، احتمال دیگری وجود ندارد. البته قبلا در طی بازرسی‌هایی که معمولا آمریکایی‌ها از تمام گروه‌های سیاسی، نمایندگان و وزرا انجام می‌دهند همراه برخی از نیروهای سیاسی مواد منفجره پیدا کرده‌اند و آنها را بازداشت کردند. این موضوع نشان می‌دهد که آمریکایی‌ها تا چه حد بر این منطقه کنترل داشته‌اند و مانع ورود این قبیل مواد به منطقه شده‌اند. در این منطقه چند پست بازرسی وجود دارد که به صورت الکترونیکی و یا به طرق مشاهده مستقیم و کنترل از طریق سگ‌های پلیس این بازرسی صورت می‌گیرد. لذا احتمال اینکه مواد منفجره از تمام این پست‌ها به صورت مخفیانه و به دور از چشمان آمریکایی‌ها به منطقه وارد شده باشد بسیار کم است.

* شما در هر دو احتمال، به نقش اشغالگران آمریکایی اشاره کردید. به نظر شما آنها در پس این گونه حوادث چه منافعی را دنبال می‌کنند. چرا که در ظاهر وقوع این رویدادها چهره آمریکا را منفور می‌کند و آنان را در کنترل امنیت عراق بی کفایت جلوه می‌دهد؟

** اگر ما این سناریو را دنبال کنیم که نیروهای آمریکایی خریداری شده‌اند، در اینجا اهداف از سوی تروریست‌ها تعیین شده و با خرید برخی از نیروها آنها سعی کرده‌اند ناامنی را به منطقه سبز منتقل کنند و اعلام کنند که در عراق با امکانات و توانایی مالی که دارند هیچ جای امنی در عراق وجود نخواهد داشت. اما اگر سناریوی دوم را در نظر بگیریم یعنی بپذیریم که خود آمریکایی‌ها در این قضیه دست داشته‌اند و هدایت این عملیات را بر عهده داشته‌اند یک مسئله جدیدی پیش می‌آید و آن اینکه آمریکایی‌ها در حال حاضر عملا مسئولین عراقی را در معرض تهدید قرار داده‌اند و می‌خواهند به آنها بگویند مناطق امنی که آنها در آن حضور دارند اگر آمریکایی‌ها نخواهند امن نخواهد بود. لذا این کار برای باج‌گیری سیاسی از مسئولان عراقی صورت گرفته است. آمریکایی‌ها می‌خواهند با ناامن کردن فضای رفت و آمد فعالیت‌ سیاسی مسئولان عراقی را مختل کنند و عملا آنها را وادار کنند تا به خواسته‌های آنان تن بدهند  این موضوع نشان دهنده این واقعیت است که آمریکایی‌ها تسلط کامل بر سیاستمداران عراقی ندارند و با استفاده از راههای کثیفی سعی می‌کنند این تسلط را به حداکثر برسانند.

* در طی این عملیات تروریستی پارلمان این کشور مورد هجوم قرار گرفته است. از آنجایی که پارلمان عراق مجموعه‌ای متشکل از گروهها و طیف‌های مختلف سیاسی عراق است، به نظر شما هدف تروریست‌ها از حمله به این نهاد چیست؟

** تروریست‌ها نسبت به ساختار سیاسی فعلی عراق اعتراض دارند. آنچه که مسلم است اینکه تروریست‌ها به رژیم سابق بعث وابسته هستند و یا به جریان تروریستی القاعده وصل‌اند. آنهایی که به حزب بعث و رژیم سابق وابسته‌اند، تغییر بنیادی نظام سیاسی عراق را در نتیجه سقوط صدام اتفاق افتاده را قبول ندارند و آنها همچنان با نگاه سابق به نظام سیاسی عراق می‌نگرند یعنی الگوی نظام سابق که یک نظام تک حزبی و سلطه اقلیت بر اکثریت و نظام استبدادی بود را می‌پذیرند به دنبال نظام فعلی هستند که پارلمان یکی از مهمترین شاخصه‌های آن است اما آنهایی که وابسته به جریان القاعده هستند یک طرح مقاومتی دارد و نه یک طرح حاکمیتی. به عبارت دیگر القاده در زمینه مقاومت با آمریکا و عوامل  وابسته به آن فعالیت می‌کند که متاسفانه این حرکت آنان در عراق منحرف شده و به سمت کشتار مردم بی گناه عراق چه سنی و چه شیعه کشیده شده است. به همین دلیل اینها همه را می‌کشند اما اینکه آیا هدف خاصی دارند یا نه باید گفت که هیچ هدف مشخصی از این گونه اعمال تروریستی ندارند و این موضوع نشان می‌دهد که تفکر حاکم بر القاعده چه تفکر متحجری است. در هیچ کجای دنیا جریان القاده برای اهداف خاص و تعیین شده‌ای مبارزه نمی‌کند و تنها بحث مقاومت وجود دارد بدون اینکه جایگزینی را برای ساختارهای موجود داشته باشند.

* صبح روز شنبه گذشته نیز شاهد یک عمل تروریستی در 400 متری حرم مطهر بودیم که تلفات هم در پی داشت، به نظر شما آیا می‌توان این حرکت را که بیشتر در مناطق مذهبی عراق روی می‌دهد در راستای عمل تروریستی در پارلمان عراق که بیشتر جنبه سیاسی داشته ارزیابی کرد و یا اینکه عاملان انفجارها در مناطق مذهبی هدف دیگری از جمله تفرقه افکنی مذهبی را دنبال می‌کنند؟

** به نظر من هر دوی این موضوع قابل قبول است. قطعا کسانی که این انفجار را انجام دادند قصد کشتار شیعیان را داشته‌اند چرا که کربلا یک شهر مذهبی شیعی است و در این موضوع هیچ شکی وجود ندارد اما اینکه این هدف‌گیری در یک چارچوب کلان‌تری دنبال می‌شود و آن ایجاد ناامنی در عراق هم صادق است. اساس مناطق جنوبی بغداد تقریبا از یک امنیت نسبی برخوردار است و لذا القاده و نیروهای بعثی سعی دارند ناامنی را به این مناطق گسترش دهند تا اینکه شیعیان از احساس امنیت برخوردار نباشند و هزینه‌هایی را برای امنیت بپردازند و تحت فشار قرار بگیرند تا به خواست تروریست‌ها بخصوص بعثی‌ها تن بدهند تا اهدافی که دنبال می‌کنند بخصوص تغییر قانون اساسی برآورده شود.

* در سالروز اشغال عراق شاهد تظاهرات میلیونی مردم عراق علیه اشغالگران و ادامه روند اشغالگری و ناامنی در عراق بودیم. به نظر شما این اعتراض همگانی چه پیامی را برای اشغالگران دارد؟

** تظاهرات میلیونی که در منطقه نجف و کوفه اتفاق از سوی جریان مقتداصدر  به راه افتاده بود که در آن تظاهرات مشارکت گسترده‌ای از سوی گروه‌های مختلف عراقی به نمایش گذاشته شد. این تظاهرات نشان دهنده این موضوع بود که طیف گسترده‌ای از مردم عراق اعم از شیعه و سنی و کرد با اشغال کشور خود توسط نیروهای بیگانه مخالفند.

این تظاهرات یک تظاهرات منطقه‌ای نبود بلکه یک اعتراض ملی بود. جریان صدر که برگزار کننده اصلی این تظاهرات بود یک جریان شیعی است و بسیاری از غربی‌ها سعی بر آن دارند که وانمود کنند شیعیان با آنان مشکلی ندارند و هم پیمان آنها هستند اما این تظاهرات نشان می‌داد که آمریا در میان هیچ قشری از اقشار مردم عراق پایگاه اجتماعی ندارد و تمام مسائلی که آمریکایی‌ها مطرح می‌کنند صرفا تبلیغات و با حقیقت فاصله دارد.

* ما در انتخابات اخیر شاهد حضور دموکرات‌ها در قالب اکثریت در کنگره آمریکا بودیم که به اعتقاد بسیاری از صاحب‌نظران سیاسی یکی از عوامل عمده پیروزی آنان در این انتخابات مخالفت با ادامه جنگ در عراق بود. از ابتدای کار کنگره مخالفت‌ها با ادامه‌ جنگ در عراق بود. از ابتدای کار کنگره مخالفت‌ها با ادامه حضور نظامی آمریکا در عراق آغاز شد اما این خواسته با مخالفت‌ها با ادامه حضور نظامی آمریکا در عراق آغاز شد اما این خواسته با مخالفت بوش روبرو شد و او گفته خروج نظامیان آمریکایی یک استراتژی خطرناک است. به نظر شما مقاومت بوش در برابر خواست کنگره و بخصوص ملت آمریکا چیست؟

** اینکه آمریکا در عراق شکست خورده مورد اتفاق هر دو حزب جمهوریخواه و دموکرات است. اما دموکرات‌ها معتقدند عقب‌نشینی از عراق باید در اسرع وقت صورت بگیرد ولی جمهوریخواهان یک برنامه زمانی را تهیه کردند تا طرح‌های امنیتی خود را در این مدت به اجرا بگذارند. جمهوریخواهان معتقدند چنانچه آمریکا از عراق خارج شود منطقه دچار تئوری دامینو می‌شد و اکثر نظام‌های وابسته به آمریکا یکی پس از دیگری سقوط خواهد کرد و تنها خروج از عراق نیست بلکه خروج آمریکا از سرتاسر منطقه است و برای آمریکا یک چنین عقب‌نشینی و شکست سیاسی قابل تحمل نیست چرا که خروج از این منطقه استراتژیک که در بردارنده منابع عظیم انرژی است برای حزب جمهوریخواه که ارتباط تنگاتنگی با کارتل‌های نفتی دارد قابل تحمل نیست. حزب دموکرات تئوری دامینو را رد می‌کند. یعنی حزب دموکرات معتقد است تشبیهی که آقای بوش می‌کند خیلی دقیق نیست.

در جنگ ویتنام هم تصور بر این بوده که چنانچه آمریکا از ویتنام خارج شود کل منطقه جنوب شرق آسیا در اختیار کمونیست‌ها قرار خواهد گرفت در حالی که یک چنین اتفاقی روی نداد. دموکراتها معتقدند آمریکا می‌تواند عراق را ترک کند بدون اینکه همه منطقه را از دست بدهد و یا به عبارت دیگر با عقب‌نشینی از عراق، آمریکا نفوذ خود را در سرتاسر منطقه از دست نخواهد داد.

* به نظر شما با توجه به اتفاقاتی که در عراق رخ می‌دهد، حضور ارتش آمریکا در عراق چه پیامدهایی را برای این کشور در پی خواهد داشت. آیا آنان به اهداف خود خواهند رسید و یا اینکه روز به روز بر دامنه مشکلات آنان افزوده خواهد شد؟

** ماندن در عراق برای آمریکایی‌ها کاملا منتفی است حتی حزب جمهوریخواه هم با ماندن مخالف است و عقب‌نشینی از عراق را از ماه نوامبر اعلام کرده است. گفتمان رسانه‌ای آمریکا هم تغییر کرده است. آنها در گذشته همواره از پیروزی و موفقیت در عراق صحبت می‌کردند در حالی که در حال حاضر آنان در چارچوب خروج آبرومندانه از عراق صحبت می‌کنند. لذا بحث ماندن در عراق به دلیل هزینه‌های بالا و تبعاتی که دارد برای آنان مطرح نیست ولی این عقب‌نشینی را می‌خواهند با کمترین هزینه انجام دهند.