قدرتها و دو گزینه پیش‌رو

کاظم جلالی*

جمهوری اسلامی ایران با رسیدن به مرحله تولید صنعتی سوخت نیروگاه‌های اتمی، عملا وارد مرحله جدیدی شده است. از این مرحله جدید به عنوان یک مولفه قدرت، هم بازیگران عرصه بین‌المللی، بویژه شورای امنیت سازمان ملل متحد، هم جمهوری اسلامی ایران می‌توانند بخوبی استفاده کنند. سیاستگذاران جمهوری اسلامی امروز می‌توانند با شرایط نوین، سیاست خارجی کشور را از یک سیاست خارجی تهدیدمحور به یک سیاست خارجی فرصت‌محور تبدیل و از ابزار قدرت هسته‌ای در جهت حل و فصل اختلافات، البته آن هم از موضع برتر استفاده کنند. متقابلا شورای امنیت سازمان ملل متحد اگر براساس منشور ملل متحد دغدغه تقویت صلح و امنیت جهانی را دارد، طبعا این امر میسور نمی‌شود، مگر با پذیرش جمهوری اسلامی هسته‌ای.

کار ویژه اجلاس شورای امنیت سازمان ملل متحد عبارت است از ایجاد صلح و امنیت جهانی. طبعا از شورای امنیت سازمان ملل متحد انتظار می‌رود که صلح و امنیت جهانی را در چارچوب قواعد پذیرفته شده بین‌المللی و بدون اعمال نفوذ قدرتهای بزرگ حفظ کند.

بدیهی است امروز جمهوری اسلامی ایران یک کشور دارای انرژی هسته‌ای است و همین‌طور که مسوولان عالی‌رتبه نظام یادآور شدند، این مسیر امروز مسیر بدون بازگشت است.

حال شورای امنیت سازمان ملل متحد در وضعیت کنونی به دو شکل می‌تواند برخورد کند:

یک شکل اینکه جمهوری اسلامی ایران را به عنوان یک قدرت هسته‌ای به رسمیت نشناسد و همچنان با صدور قطعنامه‌های غیرعادلانه و غیرحقوقی، جمهوری اسلامی ایران را به زعم خود تنبیه کند. در این صورت از آنجا که جمهوری اسلامی ایران قایل است در چارچوب قواعد بین‌المللی و براساس توانمندی بومی به چنین دانشی دست یافته است، قطعنامه‌های شورای امنیت را نخواهد پذیرفت و در این صورت با برخوردهای غیرحقوقی شورای امنیت، عملا منطقه به سمت یک چالش جدی و احیانا به مخاطره افتادن صلح و امنیت جهانی پیش خواهد رفت. در این صورت، شورای امنیت نمی‌تواند از عملکرد خود دفاع کند و به مخاطره افتادن صلح و امنیت جهانی در نتیجه عملکرد ظالمانه و غیرحقوقی شورای امنیت خواهد بود و در آن صورت اساسا ماهیت شورای امنیت که برای حفظ صلح و امنیت جهانی است، در نزد افکار عمومی جهانیان زیر سوال خواهد رفت.

شکل دوم این است که شورای امنیت سازمان ملل و قدرتهای بزرگ جمهوری اسلامی را به عنوان یک قدرت هسته‌ای به رسمیت بشناسند. در آن صورت جمهوری اسلامی چون گذشته، خود را مکلف به رعایت قوانین بین‌المللی و ان.پی.تی می‌داند و آماده همه نوع همکاری و مذاکره در چارچوب قواعد پذیرفته شده بین‌المللی است و در این صورت، هم دغدغه امنیتی کشورهایی که احساس عدم امنیت دارند، برطرف خواهد شد؛ چرا که جمهوری اسلامی آماده پذیرش همه نوع نظارت است و هم صلح و امنیت جهانی به مخاطره نخواهد افتاد و با همکاری جمهوری اسلامی ایران می‌توان ترتیبات امنیتی جدیدی را برای منطقه ایجاد کرد. جمهوری اسلامی ایران آمادگی کامل دارد که برای تقویت منطقه خاورمیانه، به عنوان یک منطقه عاری از سلاحهای کشتار جمعی، تلاش کند. نتیجه آن که سیاستگذاران جمهوری اسلامی ایران باید از فضای جدید برای مذاکره هدفمند و مقتدرانه بخوبی استفاده کند و جامعه جهانی، بویژه شورای امنیت سازمان ملل متحد با برگرداندن پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران به آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای، زمینه یک تفاهم بزرگ را در شرایط جدید فراهم سازد و فقط در این صورت است که می‌توان شاهد صیانت از صلح و امنیت جهانی بود.