انسجام اسلامی در قانون اساسی
حامد عبداللهی
انسجام
1. اختلاف عقیده همان قدر که میان دو کیش وجود دارد و میتواند مایه تنازع و درگیری شود در میان همکیشان نیز تنشزاست. از اینرو چنانچه در جامعه وحدت ملی یک ضرورت باشد باید با تسامح درباره نقاط اختلاف برخورد کرد و اشتراکها را پررنگتر از اختلافها دید. این نه به این معنی است که دستهای از بخشی از باورهای خود دست بردارد بلکه همزیستی ایجاب میکند، حلقههای اتصال را بیرونیتر و گرههای جدایی را درونیتر چید.
نگاههای تکفیری، انحصار هدایت یافتگی در فرقه خود و تنگنظریهایی که در ذات هیچ دین آسمانی وجود ندارد عامل مخرب وحدت است که عقلای قوم دست کم برای جلوه آبرومندی مذهب خود بایستی به تلطیف فضای ایمانی و رفتارهای مذهبی بپردازند.
2. باز تعریف اندیشه و راهکارهای وحدت با تاکید بر صراحت و شفافیت سازه قدرتمندی در ساختار همگرایی و کاهش شکنندگی آن است. اعتماد دو جانبه به رعایت اصول وحدت و وفاداری به ملزومات آن از همین تعریف به دست میآید. واضحتر آنکه باید همه به نتیجه برسیم که چه انگیزهای از وحدت داریم؟ منظورمان از وحدت چیست و راهکار و محدوده آن کدام است؟ بر سر چه چیزی میخواهیم متحد شویم و تکلیف اختلافها چه میشود؟
نبود منشور جامع و مانع که مورد اتفاق همه گروهها و دستهها باشد و بدرستی مفهوم همسنگری و همزیستی را توضیح دهد خود مشکلی است که سوءتفاهمها و کجفهمیهایی را در پی خواهد داشت که آفت وحدت است. در این زمینه روشنفکران و علمای اسلامی که ذهنی فارغ از تعصبات جاهلی دارند و میتوانند به واقعیات بزرگتر و فرامذهبی بیاندیشند وظیفهای گران و تاریخی دارند. مقام معظم رهبری در اینباره میفرمایند: «تدوین منشور وحدت اسلامی به همت علمای اسلام ضروری و مطالبهای تاریخی است که اگر امروز به این وظیفه عمل نشود نسلهای بعدی ما را مواخذه خواهند کرد.»
اکنون در سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی نیکوست به برخی از اصول پویای قانون اساسی نگاهی بیافکنیم و اصولی وحدتآفرین که نباید از آن غفلت کرد را مرور کنیم:
اصل 11
به حکم آیه کریمه «ان هذه امتکم امه واحده و انا ربکم فاعبدون» همه مسلمانان یک امتاند و دولت جمهوری اسلامی ایران معطوف است سیاست کلی خود را بر پایه ائتلاف و اتحاد ملل اسلامی قرار دهد و کوشش نیز به عمل آورد تا وحدت سیاسی اقتصادی و فرهنگی جهان اسلام را تحقق بخشد.
اصل 12
دین رسمی ایران اسلام و مذهب جعفری اثنیعشری است و این اصل الیالابد غیرقابل تغییر است و مذاهب دیگر اسلامی اعم از حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی و زیدی دارای احترام کامل میباشند و پیروان این مذاهب در انجام مراسم مذهبی طبق فقه خودشان آزادند و در تعلیم و تربیت دینی و احوال شخصیه (ازدواج، طلاق، ارث و وصیت) و دعاوی مربوط به آن در دادگاهها رسمیت دارند و در هر منطقهای که پیروان هر یک از این مذاهب اکثریت داشته باشند مقررات محلی در حدود اختیارات شوراها بر طبق آن مذهب خواهد بود با حفظ حقوق پیروان سایر مذاهب.
اصل 13
ایرانیان زرتشتی، کلیمی و مسیحی تنها اقلیتهای دینی شناخته میشوند که در حدود قانون در انجام مراسم دینی خود آزادند و در احوال شخیصه و تعلیمات دینی بر طبق آیین خود عمل میکنند.
اصل 14
به حکم آیه شریفه «لاینهاکم الله عنالذین لم یقاتلوکم فیالدین و لم یخرجوکم من دیارکم ان تبروهم و تقسطوا الیهم انالله یحبالمقسطین» دولت جمهوری اسلامی ایران و مسلمانان موظفند نسبت به افراد غیرمسلمان با اخلاق حسنه و قسط و عدل اسلامی عمل نمایند و حقوق انسانی آنان را رعایت کنند. این اصل در حق کسانی اعتبار دارد که بر ضداسلام و جمهوری اسلامی ایران توطئه و اقدام نکنند.
اصل 15
زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران فارسی است. اسناد و مکاتبات و متون رسمی و کتب درسی باید با این زبان و خط باشد ولی استفاده از زبانهای محلی و قومی در مطبوعات و رسانههای گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس در کنار زبان فارسی آزاد است.
اصل 16
از آنجا که زبان قرآن و علوم و معارف اسلامی عربی است و ادبیات فارسی کاملا با آن آمیخته است این زبان باید پس از دوره ابتدایی تا پایان دوره متوسطه در همه کلاسها و در همه رشتهها تدریس شود.
اصل 17
مبداء تاریخ رسمی کشور هجرت پیامبر اسلامی (صلیالله علیه و آله و سلم) است و تاریخ هجری شمسی و هجری قمری هر دو معتبر است اما مبنای کار ادارات دولتی هجری شمسی است. تعطیل رسمی هفتگی روز جمعه است.
اصل 18
پرچم رسمی ایران به رنگهای سبز و سفید و سرخ با علامت مخصوص جمهوری اسلامی و شعار «الله اکبر» است.
اصل 19
مردم ایران از هر قوم و قبیله که باشند از حقوق مساوی برخوردارند و رنگ، نژاد، زبان و مانند اینها سبب امتیاز نخواهد بود.
اصل 20
همه افراد ملت اعم از زن و مرد یکسان در حمایت قانون قرار دارند و از همه حقوق انسانی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با رعایت و موازین اسلامی برخوردارند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
