معماران لبنان جدید

حزب‌الله با تزریق صدها میلیون دلار کمک به خرابه‌های جنوب لبنان و حومه جنوبی بیروت، نظامیان سازمان ملل و دولت لبنان را غافگیر کرد. تلاش‌های حزب‌الله برای بازسازی دوباره لبنان، حمایت و وفاداری آحاد جامعه شیعیان این کشور را در پی داشته است. تلاش‌هایی که هیچ هزینه‌ای برای کسانی که خانه‌‌هایشان را در حمله 5 هفته‌ای اسرائیل از دست داده‌اند، نداشته است.

حزب‌الله تأکید کرده است به هیچ‌وجه قصد ندارد زیر اجبار قطعنامه آتش‌بس 1701 شورای امنیت نیروهایش را خلع سلاح کند. ژنرال آلاین پلگرینی، رئیس نیروهای موقتی سازمان ملل در جنوب لبنان در مرکز فرماندهی این نیروها در نغوره، خصوصی به من گفت اسرائیلی‌ها نمی‌توانند از حزب‌الله بخواهند که خلع سلاح شود. وی در حالی که آتش‌بس را بسیار شکننده توصیف می‌کرد، اظهار داشت که خلع سلاح حزب‌الله در قطعنامه شورای امنیت تصریح نشده است.

اما در حال حاضر و با توجه به عدم حضور 8 هزار نظامی که قرار است به نیروهای یونیفل پیوسته و فرماندهی را از آنها دریافت کنند، حزب‌الله توانسته است در نبرد برای تصاحب قلب و ذهن مردم لبنان به پیروزی برسد. صاحبان بیشتر خانه‌های صدمه دیده در مناطق جنوبی لبنان در حالی که گروه‌های حزب‌الله در تدارک بازسازی خانه‌هایشان هستند، یک کمک اولیه به مبلغ 12 هزار دلار برای خرید لوازم منزل یا چادری به منظور پناه دادن به اعضای خانواده‌شان دریافت کرده‌اند، یا در حال دریافت این مبلغ هستند. این مبالغ نقدی و دربسته‌های 100 دلاری پرداخت می‌شوند. تاکنون بیش از 15 هزار خانوار در سراسر لبنان که اموالشان در حملات اسرائیلی‌ها از میان رفته است، حدود 180 میلیون دلار دریافت کرده‌اند که این رقم در پی آغاز بازسازی منازل و پرداخت سایر مبالغ کمکی، به شدت افزایش خواهد یافت.

در یکی از مناطق جنوب بیروت به وسعت 20 کیلومتر مربع که به شدت در بمباران 35 روزه اسرائیلی‌ها آسیب‌ دیده است، 500 هزار نفر ـ که بیشترشان شیعه هستند ـ خانه‌هایشان را از دست دادند. اما کمک‌های مالی به این منطقه سرازیر شده‌اند. برای مثال حسین سلیم، یکی از ساکنان شیعه این منطقه 4 واحد آپارتمانی است، تاکنون 42 هزار دلار به خاطر اموال و لوازم تخریب‌شده‌اش، کمک دریافت کرده است.

یکی از مسائلی که باید معتقدان به آتش‌بس سازمان ملل را به فکر وادارد این است که، حزب‌الله شیعیان بی‌خانمان را ترغیب می‌کند که در خالد، یکی از مناطق جنوب بیروت منزل اجاره کنند زیرا این گروه معتقد است آتش‌بس به دست اسرائیل شکسته خواهد شد.

افراد حزب‌الله هم‌اکنون با صدها هزار خانواده شیعی دیدار کرده و از آن‌ها در مورد میزان خساراتشان پرس‌و‌جو کرده‌اند. در برخی از موارد مقام‌های دولت لبنان ـ که با بی‌اعتمادی ساکنان مواجه هستند ـ هم گزارش‌هایی در مورد میزان هزینه‌های پرداخت شده برای جبران خسارات، ارائه کرده‌اند، اما تمام کاری که تاکنون انجام گرفته به آغاز مرمت لوله‌های آب و خطوط انتقال برق منجر شده است. من بولدوزرهایی را دیدم که متعلق به شرکت جهادالبنای حزب‌‌الله بودند و به جمع‌آوری آوار در خیابان‌ها و پائین آوردن خرابه‌های باقیمانده از خانه‌های مشغول بودند.

یکی از رؤسای تیم بازسازی به من گفت: ما تاکنون برای این همکاری پولی دریافت نکرده‌ایم، اما می‌دانیم که زحماتمان جبران خواهد شد، زیرا به سیدحسن اعتماد داریم. سیدحسن نصرالله، رهبر حزب‌الله قول داده است تمام این خدمات‌رسانی‌ها را جبران خواهد کرد.

در مسیری به فاصله بیش از 100 مایل در جنوب لبنان عظمت کار حزب‌الله ـ و ناکامی تلاش‌های دولت این کشور ـ کاملاً هویدا است. وقتی از حومه سرسبز جنوب لبنان به این منطقه نظر می‌افکنید، به نظر می‌رسد که روستاهای آن ویران نشده‌اند. اما وقتی نزدیک‌تر می‌شوید، با تل‌هایی از آوار مواجه می‌شوید که زمانی خانه بوده‌اند. نیمی از برخی روستاها در این منطقه ـ نظیر بنت جبیر و زبقین ـ کاملاً ویران شده بودند.

در زبقین با خرابه‌های غم‌انگیزی مواجه شدم: بقایای یک مسجد ویران شده که بیش از یک هزار سال قدمت دارد و لبنانی‌ها معتقدند جسد زین‌علی‌یقین، پسر یعقوب پیامبر(ع) ـ در ادبیات یهودیان یاکوب ـ و نوه ابراهیم پیامبر(ع) یا آبرهام، در آن دفن است. دو پسر ابراهیم(ع) ـ یعقوب(ع) و اسماعیل(ع) (اشمئیل) ـ در واقع فاصله میان اسلام و یهودیت به حساب می‌آیند. مسلمانان [براساس قرآن کریم] معتقد هستند خدا به ابراهیم(ع) گفت اسماعیل(ع) را قربانی کند، این در حالی است که یهودیان مدعی هستند، یعقوب(ع) قرار بوده به دستور خداوند قربانی شود.

انفجارها، نمای قدیمی این مسجد را با گنبد سبز رنگش تخریب و صدها تکه سنگ را از دیوار بیرونی آن به سراشیبی‌های اطراف پرتاب کردند. حسین برکت،‌ یکی از ساکنان در مورد این حمله می‌گوید: «این بلایی بود که اسرائیلی‌ها بر سر یکی از دودمان دین یهود آوردند. همه اینجا از تاریخچه این مکان مقدس با خبر هستند. برکت 69 ساله تنها فرد باقی‌مانده در زبقین است که هنگام فرار سایر روستاییان در اینجا ماند. یکی از انگشتانش زخمی شده و گوش‌هایش هم در اثر صدای انفجارها نیمه کر شده است.

هنوز هم جسد شهروندان لبنانی و مبارزان حزب‌الله از زیر آوارهای جنوب لبنان بیرون کشیده می‌شوند. چهار برادر که همگی از اعضای حزب‌الله بودند، با هم زیر آتش اسرائیل در شرق خیام کشته شدند. برخی از افراد در میان ویرانه‌ها به دنبال اجساد خویشاوندانشان می‌گشتند. در صد یقین، شرق قنا، به مغازه‌داری برخوردم که ساعت‌ها در جست‌و‌جوی بقایای دو فروشگاهش بود که در اثر بمباران هوایی با خاک یکسان شده بودند. اما او نیز معتقد بود سیدحسن خانه‌اش را بازسازی خواهد کرد. چند مایل آن طرف‌تر به زنی 65 ساله برخوردم که با تلاش از ویرانه‌های خانه‌اش بالا می‌رفت و در جست‌و‌جوی طلای خانواده‌اش میان آوارهای بتنی بود.

این نیروها ارتش حزب‌الله هستند که به آنها گفته شده است روستاها را بازسازی کنند. سازمان سیاسی و اقتصادی این ارتش ده‌ها هزار نفر را برای بازسازی شهری واقعی در بیروت به کار خواهد گرفت و مناطق لم‌یزرع جنوب لبنان را بار دیگر به روستاهای کشت انواع محصولات تبدیل خواهد کرد.