گروه سیاسی: اکبر منتجبی ـ وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده که سیاست اتخاذ شده خود را در قبال ایران ادامه میدهد و این سیاست همان خط مشیای است که جرج بوش رئیسجمهوری این کشور ـ سال گذشته مطرح کرد.
همزمان با انتشار این خبر، برخی از رسانههای خبری، به صورت همزمان مبادرت به درج خبری نمودند که هیچیک از مقامات آمریکا آن را تأیید نکرد. بنابر خبر منتشره، آمریکا تصمیم گرفته است در جهت عملیاتی کردن اهداف خود، از خاک کشورهای گرجستان، آذربایجان و عراق استفاده نماید. اما این خبر از سوی مقامات دو کشور حاشیه خلیجفارس تکذیب شد و آنها تصریح نمودند که چنین اجازهای را به آمریکا نخواهند داد.
تهاجم تبلیغاتی علیه ایران توسط آمریکا، پس از انفجار چند ساختمان در «ریاض» پایتخت عربستان آغاز شد. آمریکاییان بنابر ادعای خود، تأکید داشتند این حملات از سمت شمال شرقی ایران هدایت شده و آنها توانستهاند توسط «شنودهای دردسرساز» خطوط اعضای القاعده را در ایران ردیابی کنند. این ادعا از سوی ایران رد شد. اما محمدجواد ظریف نماینده دائمی ایران در سازمان ملل تصریح کرد که برخی از افراد القاعده توسط نیروهای ایرانی بازداشت شدهاند و پس از بازجویی، ایران آنها را به کشورهای متبوعشان خواهد داد. با این حال آمریکاییان تأکید کردند در جلسهای که روز سهشنبه در کاخ سفید برگزار خواهد شد، در قبال ایران تصمیم نهایی را خواهند گرفت اما این جلسه به روز پنجشنبه موکول شد.
در این روز نیز سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا تغییر سیاست واشنگتن در برابر ایران را رد کرد. ریچارد بوچر که در نشست رسانهای روزانه وزارت امور خارجه آمریکا سخن میگفت، افزود: سیاست ایالات متحده در قبال ایران تغییر نکرده است و ما در بیان این موضوع، از (قید زمانی) «هنوز» استفاده نکردهایم و نگفتیم «هنوز» تغییر نکرده است.
ما گفتهایم در برخی زمینههای مربوط به ایران، عمیقاً نگران هستیم و آمادهایم از طریق مجاری گوناگون و در زمانهای مختلف، به این زمینهها بپردازیم.
بوچر در زمینه اظهارات ایران درباره بازداشت تعدادی از افراد مظنون به عضویت در القاعده، اظهار داشت: هنوز اطلاعات مشخصی درباره افرادی که مقامات ایرانی در بیانات عمومی خود اظهار میدارند آنها را بازداشت کردهاند، دریافت نکردهایم ما همچنان به دنبال آن هستیم که ایران به وظایف بینالمللی خود در قبال قطعنامه 1373 شورای امنیت درباره خودداری کشورها از پناه دادن به تروریستها و هشدارهای سریع به دیگران به منظور جلوگیری از وقوع عملیات تروریستی عمل کند.
ما به این نکته توجه داریم که ایران در همکاری با عربستان و پاکستان، برخی افراد مرتبط با القاعده را در مرداد و آذرماه سال گذشته به آنها تحویل داد. بوچر همچنین گفت: برای ایرانیان روشن کردهایم که انتظار داریم در ارتباط با تحقیقات مربوط به دخالت داشتن برخی افراد در حادثه بمبگذاری 21 اردیبهشتماه در ریاض، با مقامات عربستان سعودی همکاری کنند.
به گفته بیبیسی، در روزهای اخیر لحن هشدارهای مقامات آمریکایی به مقامات ایران تندتر شده است. هر چند وزارت امور خارجه آمریکا چندین بار ادامه این روابط و عدم تغییر سیاست آمریکا در برابر ایران را مورد تأکید قرار داده اما شواهد گوناگون حاکی از آن است که دولت «بوش» به طور جدی سرگرم بررسی و تعیین سیاستش در قبال ایران است. بنابر گزارشهای منتشر شده، احتمالاً «پل ولفوویتز» معاون وزارت دفاع و «ریچارد آرمیتاژ» معاون وزارت امور خارجه، در تدارک برای دیدار وزرای مربوطه و مقامات کاخ سفید برای تعیین یک سیاست واحد در قبال ایران دیدار و گفتوگو خواهند کرد. ا
ین مذاکرات به خصوص در آستانه سفر بوش به خاورمیانه و دیدار احتمالی او در روز چهارشنبه آینده با «آریل شارون» و «محمود عباس» نخستوزیران اسرائیل و فلسطین از اهمیت زیادی برخوردار است. اما روز پنجشنبه کاندولیزا رایس، مشاور امنیت ملی رئیسجمهوری آمریکا گفت: علیرغم شباهت اتهامات وارده به ایران در مورد پناه دادن به تروریستها و تلاش برای دستیابی به سلاحهای اتمی با اتهاماتی که به عراق پیش از جنگ زده میشد، سیاست مقابله با آنها متفاوت خواهد بود.
به نظر میرسد سخنان او بیشتر به منظور کاهش تنشهایی است که با تند شدن لحن اظهارات مقامات آمریکایی و ایرانی در روزهای اخیر پیش آمده و نگرانی در مورد اینکه این اظهارات مقدمهای بر دخالت نظامی آمریکا در ایران باشد، اظهار شده است. خانم رایس گفت: ما همیشه گفتهایم که هر وضعیت و شرایطی پاسخ مناسب همان وضعیت و شرایطی پاسخ مناسب همان وضعیت و شرایط را اقتضا میکند، ما معتقدیم که راههای گوناگون و چندجانبهای از جمله آنچه از طریق روسیه و چین انجام میدهیم برای مسأله ایران وجود دارد.
وی که در رابطه با اتهامات آمریکا به ایران در مورد طرح سلاحهای هستهای صحبت میکرد، گفت: ما منتظر گزارش سازمان بینالمللی انرژی اتمی در این زمینه هستیم و بعد از آن خواهیم دید که چه راههایی در برابرمان وجود دارد.
همچنین جوزف بایدن عضو سنای آمریکا گفت: گروههای مختلف در آمریکا از سیاستهای گوناگونی در قبال ایران حمایت میکنند و واشنگتن هنوز یک رهیافت روشنی در رابطه با تهران ندارد. سناتور بایدن که در مصاحبه با شبکه «پی.بی.اس» آمریکا سخن میگفت، افزود: برخی گروهها در داخل آمریکا از حمایت از گروه منافقین سخن میگویند. این دسته معتقدند که دست کم از منافقین میتوان استفاده فیزیکی نمود.
اما روزنامه نیوزدی در سرمقاله خود خاطرنشان میکند که ایران برخلاف عراق دارای جنبش مردمسالاری است که نه تنها خواهان اصلاحات مسالمتآمیز در داخل کشور است بلکه به دنبال روابط بهتر با غرب میباشد. تلاش ایالات متحده برای بیثبات کردن ایران منجر به خصومت طرفداران مردمسالاری نسبت به آمریکا خواهد شد. برنامه پنتاگون برای حمایت از مجاهدین خلق (منافقین) با واکنش بسیار بد و انزجار متحدان بالقوه سیاسی آمریکا در داخل ایران همراه خواهد شد.
روزنامه واشنگتن پست نیز در سرمقاله خود فهرستی از ادعاهای آمریکا علیه ایران را برمیشمارد و در این زمینه به «تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هستهای، حمایت از گروههایی همچون حزبالله، نشانههایی از حضور عوامل القاعده در ایران، تلاش برای صدور انقلاب اسلامی و مداخله در امور عراق از طریق بازگرداندن روحانیون عراقی به آن کشور» اشاره میکند. واشنگتن پست میافزاید: «ایالات متحده نمیتواند تهدیدات جدید از سوی ایران را نادیده بگیرد.»
سرمقاله این روزنامه آمریکایی در شرح نظرات گوناگون پیرامون سیاست دولت بوش در قبال ایران مینویسد: سیاست واشنگتن در برابر ایران تاکنون شامل حمایت لفظی از جنبش طرفدار مردمسالاری در ایران، تلاش برای جلوگیری از انتقال دانش فنی پیشرفته به ایران و کوشش بیسر و صدا برای جلب همکاری ایران در رابطه با القاعده بوده است. این سیاست به نوشته واشنگتن پست «نتایج شکنندهای» به دنبال داشته است. این روزنامه در ادامه مینویسد اکنون برخی از مقامات دولتی پیشنهاد میکنند تماسها با رژیم تهران قطع شود و اقدامات بیشتری برای متزلزل کردن ایران صورت گیرد که حمایت احتمالی از... سازمان تروریستی مجاهدین یکی از آن اقدامات است.
واشنگتن پست میافزاید: این اقدامات قبل از آن که به عنوان راههایی منطقی در نظر گرفته شود به نظر میرسد شیوههای مناسبی برای تهدید کردن باشند. سرمقاله این روزنامه در تأیید نظر خود ادامه میدهد: لغو ادامه ملاقاتهای دوجانبه و به طور همزمان طرح خواسته ضرورت اقدام ایران علیه طالبان موجب شد تا تهران بلافاصله اعلام کند تعداد بیشتری از اعضای القاعده را دستگیر کرده است. فشار بیشتر بر ایران نتایج بیشتری را به دنبال خواهد داشت. واشنگتن پست نوشت: «کشورهای اروپایی از جمله روسیه نشان دادهاند که حاضر به اتخاذ مواضع سختتر در قبال ایران هستند.
دلیل آمادگی آنها، تلاش برای جلوگیری از حمله نظامی آمریکا به ایران و از سرگرفته شدن منازعهای مشابه با مورد عراق با واشنگتن است.» به نوشته این روزنامه «اگر گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی در خردادماه، متخلف بودن ایران را نشان دهد در آن صورت امکان بسیج برای اقدام چندجانبه در چارچوب سازمان ملل و یا در خارج از آن علیه ایران وجود خواهد داشت.»
این روزنامه همچنین در گزارشی جداگانه مینویسد: مردم ایران به طور روزافزونی در حال فاصله گرفتن از امور سیاسی هستند. واشنگتن پست به نقل از «سعید لیلاز» میافزاید: «مردم به خانههای خود خواهند رفت. به خیابانها سرازیر نخواهند شد. فضای عمومی در تهران و ایران به طور گام به گام و روزانه به سمت غیرسیاسی شدن پیش میرود.»
روزنامه لسآنجلس تایمز نیز در گزارشی پیرامون سفر آینده «جورج بوش» به چند کشور اروپایی مینویسد: ایران یکی از مسائل مورد توجه آمریکا در این سفر خواهد بود. البته تعدادی از کشورهای اروپایی در روزهای اخیر با لحن تندتری با ایران سخن میگویند و آمریکا از آنها میخواهد که آن را شدیدتر کنند. آمریکا همچنین از کشورهای اروپایی خواهد خواست تا در تلاش برای بازرسی موشکافانه سازمان ملل از برنامههای هستهای ایران به واشنگتن ملحق شوند. یک مقام دولتی به لسآنجلس تایمز گفته است: «دامنه فشار آمریکا بر اروپا درباره ایران محدود است زیرا دولت بوش هنوز سرگرم بحث داخلی درباره چگونگی برخورد با تهران میباشد.»
روزنامه لسآنجلس تایمز مینویسد: «عملیات سری برای تغییر رژیم در کشورهای دیگر تاکنون نمایانگر بخش افتخارآمیز و یا موفقی از تاریخ ایالات متحده نبوده است. تلاش دولت بوش به پیشتازی «دونالد رامسفلد» در تحت فشار گذاشتن ایران برای استرداد اعضای القاعده... و متوقف کردن برنامه محرمانه ساخت سلاح هستهای... اقدامی کاملاً درست است اما برداشتن گامهای دیگر همچون تلاش برای تغییر رژیم از طریق عملیات محرمانه یا آشکار اقدامی کاملاً استباه خواهد بود.»
به نوشته لسآنجلس تایمز «ایران ممکن است بیخطر نباشد و به مرحله ساخت سلاح هستهای نزدیک شده باشد اما از نظر سیاسی شباهتی به عراق ندارد.» این روزنامه خاطرنشان میکند: «بهترین راه برای شعلهور کردن احساسات ضدآمریکایی در ایران دست زدن به عملیات سری نظامی برای بیثبات کردن آن کشور خواهد بود.»
لسآنجلس تایمز میافزاید: «همچنین ایالات متحده باید سریعاً نشان دهد که سیاست آن به سمت گروههای ایرانی ضعیف و مشکوک در خارج از کشور متمایل نیست.» روزنامه نیوزدی چاپ نیویورک نیز سرمقاله خود را به موضوع سیاستهای آمریکا در قبال ایران اختصاص داده است و مینویسد: «جنگ بین ایران و ایالات متحده شروع شده است که در اولین مرحله شامل جنگ لفظی است. این جنگ باید در همین مرحله باقی بماند و پیشرفت نکند.» نیوزدی میافزاید: «رژیم ایران بدون تردید موجب نگرانی منحصر به فرد است اما ایران همانند عراق نیست و برای مقابله با آن در حال حاضر و تا آیندهای قابل پیشبینی به راهحل جنگبرانگیز نیاز ندارد.»