دکترین توسعه‌طلبی در آفریقا

قاره آفریقا به ویژه در مناطق شمالی دارای توانمندی و ذخایر طبیعی و انسانی فراوانی است که در کنار موقعیت راهبردی آن، همواره توجه کشورهای استعماری را به خود جلب کرده است.

در قرن حاضر آمریکا با اتخاذ دکترین هژمونی می‌کوشد با ایجاد «خاورمیانه بزرگ» اهداف خود را در این منطقه مهم تحقق بخشد.

پازل‌بازان کاخ سفید زمینه را بعد از خشونت‌های دهه سیاه (1990) برای حضور فعال‌تر خود در خاورمیانه بزرگ و خدشه‌دار کردن جهان اسلام فراهم دیدند. آنان با به وجود آوردن دشمنان فرضی می‌خواهند علاوه بر مناطق مرکزی خاورمیانه، در شمال آفریقا نیز پایگاه تأسیس کنند و شیر چاه‌های نفتی را در اختیار خود بگیرند و با کنترل توان اقتصادی کشورها زمینه اجرایی کردن سناریوی خود (ایجاد بحران‌های سیاسی و اجتماعی و اقتصادی) را فراهم سازند.

آمریکا برای بستر سازی این سناریو، فعالیت شبکه القاعده در شمال آفریقا را در قالب همکاری با گروه سلفی مذهب «جماعت دعوت و فتال» دستور کار خود قرار داده این گروه خود را به «القاعده مغرب اسلامی» معرفی کرده است. لذا آمریکا به بهانه مبارزه با تروریسم درصدد است حضور خود را در قاره آفریقا مشروعیت بخشد. در اینجا باید گفت پیوستن جماعت دعوت و فتال به شبکه القاعده بسیار مهم است. البته نه به دلیل تهدیداتی که القاعده برای تشدید عملیات تروریستی خود در نقاط مختلف جهان مطرح کرده، بلکه به خاطر بهره‌برداری آمریکا از این تهدیدها و توجیه سیاست‌های سلطه‌طلبی واشنگتن در منطقه خاورمیانه و جهان اسلام است.

هشدارهای غرب درباره تهدیدات القاعده در حالی است که افکار عمومی جهان به خوبی می‌داند تهدیدها و تبلیغات علیه این شبکه بسیار بیشتر از اقداماتی است که القاعده در صحنه عمل انجام داده است.

آمریکایی‌ها در سال‌های گذشته همواره از کشورهای مغرب عربی به ویژه الجزایر به عنوان متحدان خود در مبارزه با تروریسم یاد می‌کنند. چند سالی است که آمریکایی‌ها به طور آشکار و به بهانه مبارزه با تروریسم در صحرای الجزایر نیرو مستقر کرده و در نظر دارند در راستای دکترین توسعه‌طلبی خود، پایگاه مبارزه با تروریسم را در این صحرا برپا سازند.

تشدید عملیات تروریستی در الجزایر نشان داد دولتمردان آمریکایی سناریوی خود را پلان به پلان اجرا می‌کنند.

وقوع آتش‌سوزی در طبقات زیرزمین ساختمان مرکزی پست و مخابرات شهر الجزیره در اوایل فروردین ماه گذشته، انفجارهای شدید در پارکینگ کاخ نخست‌وزیری الجزایر، بخش‌هایی از این سناریو است.

به هر روی عملیات تروریستی اخیر، گمانه‌زنی‌‌های قبلی مبنی بر بستر سازی دخالت بیشتر آمریکا در امور داخلی کشورهای شمال آفریقا را به واقعیت نزدیک‌تر کرد و شماری از فعالان سیاسی و مسئولان الجزایری معتقدند این اقدامات بهترین خدمت را برای تحقق اهداف آمریکا در منطقه به وجود آورد.

به دنبال این رخدادها، مطبوعات الجزایری آمریکا را متهم کردند با بزرگ‌نمایی قدرت گروه‌های تروریستی در شمال آفریقا در پی ایجاد ناآرامی در منطقه و دخالت در امور داخلی آن با هدف نهایی تسلط بر منابع غنی نفت و گاز و نیز ایجاد بی‌ثباتی اقتصادی هستند.

تداوم سیاست‌های هژمونی آمریکا دستاویز قرار دادن تروریسم، تلاش‌های فریبکارانه و دخالت‌آمیز در امور داخلی کشورهای شمال آفریقا برای مبارزه با این پدیده خشم مقامات الجزایر را برانگیخت.

افکار عمومی، رسانه‌ها و سیاستمداران الجزایری به خوبی می‌دانند که هدف آمریکایی‌ها از نزدیک شدن به کشورهای شمال آفریقا ـ تأمین منافع خود است. کاخ سفید با بهره‌برداری از برخی تحولات و دامن زدن به بحران‌های داخلی در این کشورها می‌کوشد زمینه حضور خود را در منطقه فراهم کند. به تازگی رایان هنری معاون سیاسی وزیر دفاع آمریکا با حضور در یک نشست خبری اظهار داشت: پایگاه فرماندهی نظامی آمریکا تا سپتامبر (شهریور) آینده در قاره سیاه تأسیس خواهد شد. این پایگاه از سپتامبر سال آینده می‌تواند در سراسر آفریقا اقدام به عملیات کند. وی نام این پایگاه را آفریکوم خواند.