گروه بینالملل- احسان تقدسی: سفر منطقهای محمود احمدینژاد، رئیسجمهوری ایران به جنوب خلیجفارس و دو کشور امارات و عمان که از دیروز آغاز شد، در کانون توجه محافل خاورمیانه قرار گرفته است. رئیسجمهوری دیروز پس از دیدار از امارات که نخستین دیدار یک مقام ارشد ایران از این کشور در سالهای پس از انقلاب 57 است، راهی عمان شد تا در دیدار با پادشاه و دیگر مقامهای این کشور بار دیگر بر پیوند و دوستی میان تهران- مسقط تأکید کند. تهران و مسقط که در حوزه خلیجفارس دارای روابطی به نسبت متمایز بودهاند اکنون با این سفر در تلاشند تا پایههای یک همکاری راهبردی را ایجاد کنند، درباره اهمیت و ابعاد این سفر با مرتضیرحیمی سفیر ایران در عمان به گفتوگو نشستیم که از نظر گرامیتان میگذرد.
* چه اهدافی در سفر امروز رئیسجمهور به عمان دنبال میشود؟
** سفر آقای رئیسجمهوری در راستای رایزنیهای مستمر جمهوری اسلامی ایران با کشورهای دوست و برادر بویژه پادشاهی عمان صورت میگیرد. این سفر در چارچوب توسعه همکاریهای دو جانبه ایران و عمان و همکاریهای جمعی میان ایران و کشورهای حوزه خلیجفارس حائز اهمیت فوقالعادهای است. این رشته مشورتها و رایزنیها میان کشورهای منطقه و سلطنت عمان میتواند راهگشای مشکلات مردم و ملتها و دولتهای منطقه باشد. حساسیت این امر در شرایط امروز با توجه به حضور فزاینده نیروهای نظامی آمریکایی و غربی در آبهای خلیجفارس و در عراق و افغانستان که موجب تشدید مشکلات امنیتی و بیثباتی در عراق شده، بیشتر احساس میشود. سفر آقای رئیسجمهوری افزون بر اهداف دوجانبه برای توسعه مناسبات، دارای ابعاد منطقهای و بینالمللی هم هست و از همین منظر توجه همه صاحبنظران را به خود معطوف کرده است.
* هماکنون روابط ما با این حوزه از خلیجفارس چگونه است و به طور کلی کشورهایی مانند عمان چه جایگاهی در سیاست خارجی ایران دارند؟
** عمان به خاطر موقعیت جغرافیایی و روابط عمیق تاریخیاش با جمهوری اسلامی ایران و نیز روابط دو کشور در طول دهههای گذشته جایگاه ویژهای در مناسبات خارجی ایران در منطقه و در صحنه بینالمللی دارد و همین جایگاه و موقعیت تثبیت شده ایجاب میکند که مشورتهای مستمر و در سطوح مختلف میان دو کشور انجام شود و افزون بر این در زمینه تقویت مناسبات اقتصادی و فرهنگی برای متوازن کردن این مناسبات با روابط ممتاز سیاسی صورت گیرد.
* شاید لازم باشد افکار عمومی ایران در این مرحله بیشتر با دیپلماسی این گروه از دولتهای عربی آشنا شوند. مواضع عمان در شورای همکاری خلیجفارس در مورد ایران چگونه بوده است؟
** مواضع پادشاهی عمان همواره مواضع معتدل و مناسبی در قبال همکاریهای دوجانبه و چندجانبه ایران با تک تک اعضای شورای همکاری خلیجفارس و مجموعه شورای همکاری بوده است. در همین راستا چند روز آینده ما شاهد برگزاری اجلاس مشورتی سران شورای همکاری در ریاض خواهیم بود و سفر رئیسجمهوری نیز در آستانه آن اجلاس اهمیت ویژهای پیدا کرده است. از طرفی کمتر از 6 ماه دیگر نیز ریاست شورای همکاری به عمان واگذار میشود که در دوره جدید ریاست عمان بر شورای همکاری، انتظار میرود گامهای جدیدی در تقویت همکاری و تقارب و نزدیکی کشورهای منطقه با یکدیگر صورت بگیرد. در مجموع عمان همواره خواستار همکاری فراگیر همه کشورهای منطقه با یکدیگر بوده و از این جهت از مواضع نزدیکی با جمهوری اسلامی ایران برخوردار است و در این برهه نیز میتواند نقش مهمی ایفا کند.
* در این بخش ترجیح میدهم قدری درباره بعد اقتصادی روابط دو کشور صحبت کنید. به نظر میآید سطح مبادلات تجاری دو کشور با وجود برگزاری یازده کمیسیون اقتصادی مشترک و نیز تأکید و ابراز تمایل مسئولان دو کشور هنوز در سطح بسیار پائینی قرار دارد. موانع گسترش روابط تجاری دو کشور چیست؟
** مناسبات اقتصادی ما از دو موضوع رنج میبرد؛ یکی فقدان خطوط دریایی میان بنادر دو کشور است که ما تلاشهای زیادی در این باره کردهایم تا شاهد برقراری خطوط دریایی میان مسقط و بندرعباس باشیم. همچنین عمان اهتمام زیادی به توسعه بندر خصب دارد و برای همین یک دفتر تجاری در بندرعباس گشایش کرده است. از طرفی ما هم در پی آن هستیم دفاتر تجاری در مسقط و خصب ایجاد کنیم. مشکل دیگری که در این باره وجود دارد مشکل ویزا است که هم اکنون تا حد خیلی زیادی برطرف شده و تجار ایرانی با مراجعه به سفارت عمان و یا اطلاع به سفارت جمهوری اسلامی ایران در عمان میتوانند برای گرفتن ویزا اقدام کنند. همچنین دیدارهای متقابل و آشنایی بخش خصوصی با یکدیگر به افزایش حجم مبادلات اقتصادی میان دو کشور کمک خواهد کرد. هماکنون خط پروازی مستقیم میان مسقط- شیراز و چابهار برقرار است که معتقدم این خط پروازی را باید به تهران و دیگر نقاط ایران توسعه داد. موضوع دیگر بحث توریسم است که ما شاهد افزایش چشمگیر سیاحان و ایرانگردان عمانی در سال 85 بودیم. نکته دیگری که در رابطه با بحث تجاری وجود دارد، این که بسیاری از کالاهای ایرانی از طریق امارات وارد عمان میشوند و ما امیدواریم با برقراری پروازهای دیگری لازم نباشد کالاها از راه کشور ثالث به عمان بیاید. در کنار این موضوعات بحث توسعه همکاریهای فنی و مهندسی مطرح است که هماکنون شرکتهای فنی و مهندسی اندک اندک وارد شده و پروژههایی را در زمینههای مختلف در دست اجرا دارند. به تازگی یازدهمین کمیسیون اقتصادی دو کشور را داشتیم که ریاست آن بر عهده وزارت خارجه بود و در جریان آن گروهی از تجار ایرانی حضور داشتند و نشستهای خوبی با طرفهای عمانی هم داشتند و در نهایت صورتجلسه شورای بازرگانی ایران و عمان در جریان این اجلاس امضا شد.
*یکی از موضوعاتی که در روابط ایران با کشورهای خلیجفاس در سالهای گذشته وجود داشته بحث همکاریهای امنیتی است. روابط امنیتی تهران و مسقط هماکنون در چه سطوحی در جریان است؟
** با توجه به مرز مشترک و حساسی که ایران و عمان در تنگه هرمز و دریای عمان دارند اهمیت همکاریهای دو کشور در این زمینه حائز اهمیت است. این اهمیت در زمینه مبارزه با قاچاق مواد مخدر و ورود غیرمجاز افراد و مشکلاتی که در دریا برای شناورها و کشتیهای دو طرف ممکن است پیدا شود، وجود دارد. در همین رابطه ما کمیته مشترک گارد ساحلی را با ایران و عمان تشکیل دادهایم که به طور ادواری هر 6ماه یکبار در بندرعباس یا قشم و یا در خصب و مسقط برگزار میشود.