بازی گیتس در خاورمیانه

فرامرز اصغری

وزیر دفاع آمریکا در حالی وارد خاورمیانه گردید که هدف نهایی آن اعلام حمایت فراگیر از نظامی‌گری رژیم صهیونیستی و ایجاد فضای امنیتی برای خاورمیانه می‌باشد.

رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا سفری دوره‌ای به خاورمیانه را آغاز کرده است. در این راستا وی دیدار از اردن، مصر و سرزمین‌های اشغالی فلسطین را در دستور کار قرار داده است. وی در شرایطی وارد منطقه گردیده است که: پس از جنگ 33 روزه ارتش رژیم صهیونیستی شرایطی کاملا بحرانی را سپری می‌کند، وحشت صهیونیست‌ها از پاسخ‌های موشکی مقاومت آنها را با چالش‌های بسیاری مواجه ساخته است، ایالات متحده تجهیز سامانه‌های نظامی و راداری تل‌آویو را تعهد کرده است، آمریکا برای ایجاد فضای امنیتی در منطقه به بهانه مقابله با ایران تلاش می‌کند، فروش تجهیزات نظامی به کشورهای عربی از سیاست‌های تجاری آمریکا می‌باشد. با توجه به این امور سفر وزیر دفاع آمریکا به خاورمیانه از چند منظر می‌تواند قابل تامل باشد.

1- اولین اولویت کاخ سفید حمایت‌های نظامی و تسلیحاتی از رژیم صهیونیستی می‌باشد. در شرایطی که ارتش این رژیم در بحرانی‌ترین شرایط روحی و روانی قرار دارد از سوی دیگر بسیاری از توانایی‌های تسلیحاتی آن در جنگ 33 روزه لبنان کاهش یافته است، اولویت تل‌آویو بر بازسازی ارتش استوار شده است. آنها با اختصاص بودجه 13 میلیارد دلاری به بخش ارتش برای اجرای این مهم تلاش می‌کنند. از سوی دیگر عامر پرتز وزیر جنگ رژیم صهیونیستی نیز دوران بحرانی را سپری می‌کند که وی را در آستانه برکناری قرار داده است. بر این اساس حضور گیتس در سرزمین‌های اشغالی فلسطین را می‌توان تحرکی آمریکایی برای تحقق اهداف نظامی صهیونیست بویژه خریدهای تسلیحاتی و راداری دانست. البته حمایت از عامر پرتز در برابر مخالفان، ایجاد راهکارهایی برای روابط ناتو و تل‌آویو، اجرای طرح کمک‌های 60 میلیون دلاری به تشکیلات خود گردان برای امور امنیتی دیگر محورهای مذاکرات گیتس در سرزمین‌های اشغالی می‌باشد.

2- پیش از این منابع آمریکایی از طرح‌های آمریکا برای مشارکت با کشورهای عربی جهت برقراری امنیت در خاورمیانه خبر داده بودند. محور این تحرکات ایجاد شرایط برای مقابله با بحران عراق و تهدیدات امنیتی ایران عنوان شده بود. با توجه به نزدیکی نشست قاهره (14 اردیبهشت) از یک سو و تلاش آمریکا برای امنیتی کردن فضای منطقه علیه ایران از سوی دیگر، سفر گیتس را می‌توان تلاشی برای اجرای این سیاست‌ها دانست. پیش از سفر گیتس برخی مقامات آمریکایی این سفر را گامی امنیتی برای مقابله با تهدیدات ایران برای کشورهای عربی و دست‌یابی به توافقاتی برای همکاری کشورهای منطقه در عراق عنوان نموده بودند. (در استراتژی جدید آمریکا در عراق حضور کشورهای عربی طراحی گردیده که گیتس با حضور در منطقه برای اجرای آن فعالیت می‌کند).

3- فروش تسلیحات نظامی از اولویت‌های دکترین نظامی و تسلیحاتی آمریکا است.

آنها همواره با ایجاد فضای رعب و وحشت این سناریو را اجرا می‌کنند. در شرایط کنونی که آمریکا برای فروش تسلیحات نظامی به کشورهای عربی به بهانه‌های امنیتی تلاش می‌کند، حضور وی در سرزمین‌های اشغالی فلسطین و اعلام حمایتش از رژیم صهیونیستی بار دیگر فضایی کاملا امنیتی را بر منطقه حکمفرما ساخته که نتیجه آن گرایش کشورهای عربی به خرید ادوات و تسلیحات نظامی خواهد بود. (این در حالی است که شرکت‌های روسی و بعضا اروپایی توانسته‌اند جایگاهی در میان کشورهای منطقه برای فروش تجهیزات نظامی کسب نمایند).

براساس آنچه ذکر شد می‌توان گفت که حضور گیتس در منطقه بیش از آنکه طرحی استراتژیک برای عراق باشد، ترفندی برای امنیتی ساختن فضای خاورماینه است. هدف نهایی این امر تکرار مواضع خصمانه در برابر ایران، تجهیز رژیم صهیونیستی به سلاح‌های پیش‌رفته و ایجاد رقابت تسلیحاتی در منطقه می‌باشد. حضور وی در سرزمین‌های اشغالی، مصر و اردن که محورهای آمریکا در خاورمیانه قلمداد می‌شود گواه اجرای طرح‌های مذکور می‌باشد. البته بر خلاف ادعاهای مطرح شده از سوی مقامات آمریکا، گیتس طرحی برای عراق (به عنوان سزار جنگ) نخواهد داشت و بیش از اینکه فعالیت استراتژیک داشته باشد، کارکردی تبلیغاتی دارد چنانکه پیش از این نیز سایر مقامات آمریکایی این تحرکات را داشته‌اند.