سیاست خارجی از دیدگاه امام‌ خمینی(ره) (بخش پایانی)

تورج حاتمی
نتیجه
در این نوشتار سعی شد تا روابط بین‌الملل و سیاست خارجی را از دیدگاه حضرت امام خمینی(ره) مورد بررسی جامع قرار دهیم. لذا برای ورود به بحث و بررسی دیدگاه آن حضرت لازم بود نگاهی گذرا به نظریه‌های رئالیسم، ایده‌آلیسم، نظریه اسلامی روابط بین‌الملل و مکتب آرمانگرایی واقع‌بینانه به عنوان مبانی تئوریک و نظری داشته باشیم. حضرت امام(ره) با الهام از اندیشه‌ و تفکر اسلامی و با توجه به آرمانهای اسلامی و انقلابی و همچنین با درک و فهم واقع‌بینانه نظام بین‌الملل، در عرصه روابط بین‌الملل و سیاست خارجی،‌ سیاست رویه‌ای را مدنظر داشتند که می‌توانیم آن را «آرمانگرایی واقع‌بینانه» نام نهیم. آن حضرت ریشه تمام اختلافات، منازعات و جنگلها را در عدم تهذیب نفس حکام و قدرت‌طلبی و توسعه‌طلبی دولتمردان دانسته و راه‌حل را نیز در تهذیب نفس و اخلاق انسانی می‌دانستند. حضرت امام(ره) ضمن تاکید بر صلح‌گرایی در عرصه روابط بین‌الملل و سیاست خارجی بر استقلال، عدم وابستگی و نفی هرگونه سلطه‌گری و سلطه‌پذیری، بر حمایت از حقوق مسلمان در سراسر جهان تاکید داشتند. از دیدگاه حضرت امام(ره) حمایت از مستضعفان و مظلومین لزوما به معنی کمک مادی نیست بلکه می‌تواند اشکال گوناگونی داشته باشد. مانند دفاع از حقوق آنان در مجامع بین‌المللی جهان اسلام تاکید داشتند که تحقق این امر می‌تواند جهان اسلام را به عنوان یک بلوک قدرتمند سیاسی، اقتصادی و... در عرصه نظام بین‌الملل برجسته و تقویت نماید. همچنین حضرت امام(ره) بر مبارزه استراتژیک با رژیم صهیونیستی تاکید داشتند که در صورت وحدت جهان اسلام این معضل نیز حل خواهد شد.
امام(ره) در مورد غرب نظر بدبینانه‌ای ندارند و تاکید دارند که تمدن غرب خوب و مفید است اما ما فساد غرب را نمی‌پذیریم و بر روابط عادلانه تاکید دارند. حضرت امام(ره) با درک و فهم ژرفی که نسبت به مسایل و الزامات نظام بین‌الملل داشتند، به ضرورت وجود ارتباط و توسعه روابط همه‌جانبه با کشورهای جهان اعتقاد داشته و همواره از مسئولان سیاست خارجی کشور می‌خواستند تا با فراهم نمودن این زمینه‌ها، امکان برقراری روابط عادلانه و دوستانه را هر چه بیشتر فراهم نمایند.
از دیدگاه حضرت امام(ره) رسالت وزارت امور خارجه نیز در همین راستا، یعنی معرفی چهره واقعی اسلام و انقلاب اسلامی ایران به جهانیان و فراهم کردن زمینه‌های توسعه هر چه بیشتر و بهتر روابط در جهت ارتقای منزلت و جایگاه داخلی و بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران تعریف می‌شود.