«خالد شیخ محمد» کیست؟

«خالد شیخ محمد» که از او به عنوان یکی از رهبران کلیدی شبکه القاعده تحت رهبری اسامه بن‌لادن یاد می‌کنند، هم‌اکنون در محل نامعلومی توسط ماموران آمریکایی تحت بازجویی قرار دارد.
«خالد شیخ محمد» که اخیرا در منزل مسکونی یکی از رهبران محلی جماعت اسلامی پاکستان در شهر راولپندی در نزدیکی اسلام‌آباد بازداشت شد، پس از «اسامه بن‌لادن» و «ایمن الظواهری» نفر سوم شبکه القاعده به شمار می‌رود.
وی در سال 1344 در کویت به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی و دبیرستان خود را در همان جا به اتمام رساند. او سپس در اوایل دهه 1360 عازم آمریکا شد و در دانشگاه فنی و کشاورزی کارولینای شمالی مشغول به تحصیل شد و در سال 1365 با مدرک مهندسی تحصیلات خود را به اتمام رساند.
«خالد شیخ محمد» که از او به عنوان فردی بسیار زیرک یاد می‌شود به زبانهای عربی، انگلیسی، اردو، پشتو و بلوچی مسلط بوده و چندین سال را نیز در افغانستان و پاکستان سپری کرده است.
پدر و مادر «خالد شیخ محمد» پاکستانی‌الاصل و از ایالت بلوچستان هستند. وی عموی «رمزی یوسف»، پاکستانی متهم به بمب‌گذاری در مرکز تجارت جهانی در سال 1372 است.
رمزی یوسف در سال 1375 توسط مقامات پاکستانی تحویل آمریکا شد و در سال 1376 به حبس ابد محکوم شد که در حال حاضر دوران محکومیت خود را می‌گذراند.
منابع خبری و مقامات آمریکایی از «خالد شیخ محمد» به عنوان یکی از طراحان حملات 20 شهریور یاد می‌کنند و مدعیند: خالد شیخ با طراحی حملات 11 سپتامبر (20 شهریور) و تخریب دو برج تجارت جهانی در نیویورک، کار ناتمام برادرزاده خود رمزی یوسف را تکمیل کرده است.
«خالد شیخ محمد» پس از اتمام تحصیلات خود در آمریکا در اواخر دهه 1360 به شهر پیشاور مرکز ایالات سرحد پاکستان آمد و مدتی را در این شهر زندگی کرد و در همین شهر بود که با شبکه القاعده از نزدیک آشنا شد.
وی پس از ورود به شبکه القاعده، سریعا در داخل این سازمان رشد کرد و به همراه برادرش به رهبر القاعده، اسامه بن‌لادن، بسیار نزدیک شد.
«خالد شیخ محمد» از اوایل دهه 1370 به عنوان یکی از هماهنگ‌کننده‌های شبکه القاعده به سراسر جهان سفر کرد.
مقامات آمریکایی می‌گویند، «خالد شیخ‌محمد» در اواسط دهه 1370 طرحی را برای انفجار تعدادی از هواپیماهای خطوط هوایی آمریکا بر فراز اقیانوس آرام طراحی کرده بود که ناکام ماند. آمریکا بعدا در سال 1375 وی را بصورت غیابی محکوم نمود و از آن زمان در فهرست افراد تحت تعقیب «اف بی آی» قرار گرفت.
مقامات آمریکایی همچنین مدعی هستند که خالد شیخ در انفجار سفارتخانه‌های آمریکا در تانزانیا و کنیا در سال 1378 و حمله یک ناو آمریکایی در سواحل یمن در سال 1379 دخالت داشته است.
«خالد شیخ محمد» پس از حوادث 20 شهریور 1380 در صدر یک لیست 22 نفره از مظنونان تحت تعقیب «اف بی آی» آمریکا قرار گرفت و دولت آمریکا برای سر وی 25 میلیون دلار جایزه تعیین کرد.
منابع آگاه در پاکستان معتقدند که خالد شیخ پس از حوادث 20 شهریور یا داخل پاکستان مخفی بوده و یا میان پاکستان و افغانستان در رفت و آمد بوده است.
«خالد شیخ محمد» سومین فرد کلیدی شبکه القاعده است که در پاکستان دستگیر و تحویل مقامات آمریکایی شده است.
در فروردین‌ماه سال جاری نیروهای امنیتی پاکستان و ماموران اطلاعاتی آمریکا، توانستند، «ابوزبیده» یکی از معاونان القاعده را که از او به عنوان مسئول امور مالی شبکه القاعده یاد می‌شود، در شهر فیصل‌آباد ایالت پنجاب بازداشت کنند.
در شهریور‌ماه امسال نیز چند مظنون دیگر القاعده از جمله «رمزی ‌بن الشیب» یمنی که گفته می‌شود از مشاوران نزدیک اسامه بن‌لادن بوده، در شهر کراچی پاکستان بازداشت و تحویل آمریکا شدند.
در هنگام بازداشت «رمزی بن الشیب» رسانه‌های محلی در گزارشهای خود اشاره کردند که «خالد شیخ‌ محمد» نیز بازداشت شده است ولی پس از مدت کوتاهی این خبر تکذیب شد و منابع پاکستانی مدعی شدند که «خالد شیخ» به محل نامعلومی فرار کرده است. برخی تحلیل‌گران معتقدند که «خالد شیخ محمد» از همان زمان تاکنون در بازداشت آمریکا بسر می‌برد ولی این خبر به دلایل امنیتی در آن هنگام تکذیب شد.
به عقیده این تحلیل‌گران مقامات آمریکایی امیدوار بودند که پس از بازجویی‌های مخفیانه از «خالد شیخ محمد» به مخفیگاه اسامه بن‌لادن و دیگر رهبران القاعده پی ببرند و اکنون که پس از گذشت شش ماه تحقیقات‌شان پایان یافته این خبر را رسما اعلام کرده‌اند.
این تحلیل‌گران می‌گویند، زمان اعلام خبر بازداشت خالد شیخ محمد نیز برای آمریکا زمان مناسبی است، چرا که مقامات آمریکایی در بحبوحه بحران عراق از جانب افکار عمومی خود به خاطر ناکامی در دستگیری رهبران شبکه القاعده و طالبان هدف انتقادات شدیدی قرار گرفته‌اند.
مقامات پاکستانی نیز اعلام کردند که در عملیات اخیر خود علاوه بر «خالد شیخ» یک مظنون خارجی دیگر و همچنین یک پاکستانی به نام احمد قدوس را نیز از یک منزل مسکونی واقع در شهر راولپندی بازداشت کرده‌اند ولی خانواده احمد قدوس این اظهارات را رد کرده و گفته‌اند ماموران از منزل آنها فقط احمد قدوس را بازداشت نموده‌اند.
خانواده احمد قدوس که از اعضای جماعت اسلامی، گروه سیاسی ـ مذهبی پرنفوذ پاکستان، به شمار می‌روند، حضور تروریست‌های خارجی را در منزل خود بشدت تکذیب کرده‌اند.
اظهارات خانواده احمد قدوس نیز به این تحلیل‌ها که ممکن است «خالد شیخ محمد» ماهها قبل بازداشت شده باشد، قوت می‌بخشد.