انقلاب اسلامی ایران متعلق به همه مسلمانان است. این انقلاب دعوت خود را بر اساس وحدت امت اسلام، اخوت و اعتلای مسلمین، رشد و نمو علمی – فرهنگی، تکامل اخلاقی و فکری و تعاون و تعاضد علمی میان مسلمانان پیریزی کرده و این اصول در خط مشی جمهوری اسلامی تغییرناپذیر است.
مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی نیز با همین انگیزه مقدس از سوی رهبر معظم انقلاب به وجود آمده و هماهنگی و نزدیکی علمی و فقهی و گسترش و رشد اجتهاد در سطح مذاهب اسلامی را سرلوحه اهداف خود قرار داده و در خط مشی خود به آن تصریح و تأکید کرده است مواریث علمی و فرهنگی اسلامی از آن همه مسلمانان است و طبعا همه باید در پاسداری از آنها بکوشند.
از این رو پس از تاسیس مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، رهبر انقلاب تاسیس «دانشگاه مذاهب اسلامی» را زیرنظر مجمع ارائه فرمودند که اساسنامه آن تدوین و در سال 1371 مورد تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی و موافقت قطعی وزارت علوم، تحقیقات و فنآوری قرار گرفت.
این دانشگاه تداوم کار حوزههای علمیه اسلامی در گذشته است.
حوزههای علمیه پیامبر اکرم(ص) و امام علی(ع) و امام باقر(ع) و امام صادق(ع) و علمای قدیم، منحصر به فرقه و گروه خاصی نبود، بلکه همگان حتی کسانی که بعدها صاحب مکتب خاصی شدند، از محضر اهلبیت(ع) استفاده میکردند و یا حوزه علمیه شیخ طوسی در کرخ بغداد آنچنان ناظر به جمع کلمه بود که بسیاری از علمای اهل سنت در آن استفاده میکردند و علمای بزرگ شیعه چون علامه حلی، شهید اول و شهید ثانی، گذشته از تحصیل در حوزههای شیعه از حوزههای مهم اهل سنت در بغداد، مصر، مکه، مدینه، الخلیل، دمشق و قدس استفاده فراوان کردهاند.
اجازات متبادله میان علمای مذاهب اسلامی، که در اجازات بحارالانوار و الاجازات آیتالله العظمی مرعشی آمده و همچنین بسیاری از کتابهای مشترک در حوزههای شیعه و سنی مانند، جامع المقدمات، سیوطی، حاشیه ملاعبدالله، تفسیر بیضاوی، الاتقان سیوطی، احیاالعلوم، تذکرهالسامع و منظومه سبزواری و شرح قوشجی بر عقائد خواجه نصیرالدین طوسی و... نشانگر همبستگی فراوان حوزههای علمیه جهان اسلام با یکدیگر است.
اهداف دانشگاه
دانشگاه مذاهب اسلامی اهداف زیر را تعقیب میکند:
- پرورش نسلی از علما، دانشمندان و محققان مسلمان که در عین آگاهی از مذاهب خود، از مبانی دیگر مذاهب اسلامی مطلع و مایه وحدت و ائتلاف مسلمانها باشند.
- تربیت مدرس، استاد و نیز پژوهشگران ورزیده در فقه و حقوق مقارن، علوم قرآن، علوم حدیث، کلام و عرفان برای مدارس، دانشگاهها و مراکز دینی و فرهنگی از طریق دورههای کارشناسی ارشد و دکتری.
- زبان تدریس در این دانشگاه فارسی و عربی است و دانشجویانی که به یکی از این دو زبان آشنایی کافی نداشته باشند، ملزم به گذراندن دوره پیشدانشگاهی در دو نیمسال میباشند.
هیات امناء دانشگاه عبارتند از:
1- ریاست جمهوری اسلامی ایران و یا نماینده ایشان.
2- دبیر کل مجمع جهانی
تقریب مذاهب اسلامی به عنوان رئیس هیات امنأ.
3- وزیر علوم، تحقیقات و فنآوری یا نماینده وزیر.
4- وزیر آموزش و پرورش یا نماینده وزیر.
5- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده وزیر
8 و 7 و 6- سه نفر از اعضای هیات علمی به پیشنهاد دبیر کل مجمعالتقریب با تایید وزیر علوم، تحقیقات و فنآوری.
9- ریاست دانشگاه
دانشکدهها
به منظور ائتلاف و تقریب بیشتر پیروان مذاهب اسلامی، و نظر به نیاز مبرم به کاوشهای جدیدتر بر اساس مقارنه بین مذاهب و غنیتر ساختن بررسیها و مطالعات آنها، دانشگاه مذاهب اسلامی به سه دانشکده به شرح زیر تأسیس گردیده است.
- دانشکده فقه و حقوق مذاهب اسلامی با رشتههای: فقه و حقوق امامیه، فقه و حقوق مالکی، فقه و حقوق شافعی، فقه و حقوق حنبلی، فقه و حقوق حنفی، فقه و حقوق زیدی.
- دانشکده علوم قرآن و حدیث با رشتههای: علوم قرآن، علوم رجال و تراجم، علوم حدیث، تاریخ اسلام.
- دانشکده کلام، فلسفه و ادیان با رشتههای: کلام، فلسفه و عرفان اسلامی.
- دانشجویان این دانشگاه 135 واحد درسی را در سه مرحله عمومی، مشترک و تخصصی پشتسر خواهند گذاشت.
چگونگی و روش تحصیل در این دانشگاه
- این دانشگاه بر آن است که جامع امتیازات حوزه و دانشگاه باشد برای این منظور استفاده از مهمترین اساتید حوزه و دانشگاه با بهترین سرفصلها و با عمق حوزه و روش دانشگاه،
- تدریس فقه، تفسیر، کلام، تاریخ و حدیث همه مذاهب اسلامی به صورت مقارن و تطبیقی، تدریس فقه اصیل هر یک از مذاهب اسلامی همراه با مسائل مستحدثه، تدریس عربی قرآنی و حوزوی در کنار عربی روز و دانشگاهی، و آموزش منطق و کلام قدیم و منطق و کلام جدید، را دنبال میکند.
در بعضی از دروس، هم مباحثه حوزهای الزامی است و هم تحقیقنویسی به روش دانشگاهی.
همچنین استفاده از وسایل آموزشی جدید مانند کامپیوتر و لابراتور در این دانشگاه پیشبینی شده است.
زمان دوره آموزشی 4 سال تحصیلی از تاریخ شروع خواهد بود.
نظام درس این دانشگاه، واحدی است و واحدهای درسی در هر ترم تحصیل برحسب مقتضیات دانشگاه عرضه میگردد.
کلاسهای درس بصورت حضوری تشکیل میشود لذا حضور دائم دانشجو در همه کلاسها و برنامهها ضروری است. تحصیل در این دانشگاه رایگان بوده و هیچگونه شهریهای از دانشجو دریافت نمیشود
به فارغالتحصیلان، مدرک کارشناسی مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فنآوری اعطا خواهد شد.
در مدت تحصیل طبق ضوابط سایر دانشگاهها به دانشجویان خوابگاه داده میشود و دانشجویان در مدت تحصیل علاوه بر برنامههای آموزشی تحت پوشش برنامههای تربیتی دانشگاه نیز قرار خواهند گرفت.
به پذیرفتهشدگان در طول مدت تحصیل کمک هزینه و یا وام تحصیل در صورت تأمین اعتبار مطابق ضوابط خاص خود از طریق صندوق رفاه دانشجویان به افراد واجد شرایط پرداخت خواهد شد.
نحوه گزینش دانشجو
این دانشگاه از طریق کنکور سراسری مراکز آموزش عالی (نیمه متمرکز) از میان علاقهمندان به تقریب مذاهب اسلامی و با شرایط ذیل دانشجو میپذیرد.
شرایط عمومی:
متدین به دین مبین اسلام
التزام عملی به مقررات اسلام و نظام جمهوری اسلامی ایران
عدم سوءپیشینه کیفری به تشخیص مراجع ذیصلاح
عدم سابقه وابستگی و هواداری به نفع گروهها و مکاتب الحادی و محارب و فساد اخلاقی
داشتن سلامت و توانایی کامل جسمی (جانبازان انقلاب اسلامی از این شرط مستثنی هستند)
سلامت کامل روحی و عدم اعتیاد به مواد مخدر
گزینش از بین داوطلبان مرد متولدین سال 1361 بعد از آن صورت خواهد پذیرفت.
شرایط اختصاصی:
علاقهمندی به تقریب و همبستگی مذاهب اسلامی
عدم تعهد خدمت در دستگاههای دولتی و غیر دولتی
حافظین قرآن به هنگام پذیرش دارای اولویت میباشند.
پذیرش نهایی پذیرفتهشدگان آزمون کتبی، منوط به قبولی در آزمون شفاهی «مصاحبه» میباشد.
کلیه داوطلبان مرد علاقهمند در گروههای آزمایشی 1 و 2 و 3 که واجد شرایط و ضوابط عمومی و اختصاصی این دانشگاه باشند، میتوانند با استفاه از دفترچه شماره 2 انتخاب رشتههای تحصیلی نیمه متمرکز، نسبت به انتخاب هر یک از رشتههای این دانشگاه اقدام نمایند.