انتقادپذیری حاکمیت لازمه تحقق اتحاد ملی

گروه سیاسی: نامگذاری سال 1386 به نام سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی از سوی مقام معظم رهبری از اولین روزهای بهار میان صاحبنظران بحث‌های زیادی ایجاد کرد و باعث شد که فعالان سیاسی در گفت‌وگوهای خود به تبیین چگونگی تحقق اتحاد ملی بپردازند.

همزمان با این بحث‌ها برخی چهره‌های اصولگرا، اظهارات شدیداللحنی علیه فعالان سیاسی اصلاح‌طلب انجام داده و نشریات مستقل را با اتهام‌هایی همراه ساختند. وضعیت به گونه‌ای پیش رفت که برخی اصولگرایان، دو حزب مطرح کشور را پیاده نظام و دشمن خوانده و انتقادات اصلاح‌طلبان از دولت را در ارتباط با خط‌گیری از بیگانگان عنوان کردند. این در حالی است که به اعتقاد اکثر تحلیلگران لازمه اتحاد ملی، گشودن چتر نظام بر سر تمام گروه‌های معتقد به قانون اساسی و پذیرش انتقاد احزاب و میدان دادن به فعالیت گروه‌های سیاسی بوده و هرگونه تلاش برای محدود کردن منتقدان، سنگ بزرگی بر راه تحقق اتحاد ملی ارزیابی می‌شود. از این زاویه تلاش‌هایی که برای غیر خودی جلوه دادن برخی احزاب صورت می‌گیرد و اتهام‌هایی که به فعالان سیاسی منتقد دولت نسبت داده می‌شود، می‌تواند مشکلات زیادی را ایجاد کرده و تحقق اتحاد ملی را با دشواری روبه‌رو سازد. به همین خاطر است که حاکمیت باید حق انتقاد را به رسمیت شناخته و فعالان سیاسی برای بیان دیدگاه‌های خود از آزادی بیان برخوردار باشند. از سوی دیگر این نگرانی در سطح محافل سیاسی به وجود آمده که برخی قصد داشته باشند به نام «اتحاد ملی» فضای نقد و انتقاد از حاکمان را محدود کرده و با صداهای مخالف برخورد کنند. حال آن که به رسمیت شناختن حقوق منتقدان یکی از اصول غیرقابل انکار در رسیدن به اتحاد ملی است. در واقع اتحاد ملی در صورت به رسمیت شناختن حقوق همه ایرانیان، تحمل مخالف، پذیرش سلایق و دیدگاه‌های مختلف و توجه به حقوق اقلیت شکل می‌گیرد و منفعت‌خواهی گروهی، بی‌حوصلگی مسوولان، به رسمیت نشناختن فعالیت‌های حزبی و برخورد با رسانه‌ها از مواردی است که می‌تواند اتحاد ملی را خدشه‌دار کند. چنین است که چهره‌های مختلف سیاسی در روزهای گذشته خواهان این شدند که دولتمردان و هواداران دولت به جای برخورد با منتقدان به تعامل و پذیرش انتقادات روی آورده و صاحبان سلایق مختلف را به رسمیت شناسند. در همین زمینه «مرتضی حاجی» مدیرعامل بنیاد باران معتقد است:‌ بستن راه گفت‌وگو، اکتفا به جمع محدودی که در مقام تصمیم‌گیری هستند، راه ندادن صاحبان فکر، اندیشه و نظر، محدود کردن فعالیت‌های فرهنگی، تعطیل کردن و روزنامه‌ها و برخورد با رسانه‌ها، از دیگر مواردی است که می‌تواند اتحاد ملی را خدشه‌دار کند؛ از این رو مسوولان دولتی باید سعه‌صدر داشته باشند، افکار و اندیشه‌های متفاوت با نظر خود را منزوی نکنند و به راحتی وابستگی به بیگانه را به آنها نسبت ندهند، بلکه اجازه دهند نظرات مطرح شود، در این صورت می‌توان به شکل‌گیری اتحاد ملی امیدوار بود. حاجی در گفت‌وگو با ایسنا با بیان این اعتقاد که اطلاع‌رسانی ناقص و نادرست نمی‌تواند فضای حمایتی دائمی را از سوی مردم ایجاد کند، تأکید کرد: وقتی مردم مشاهده‌ کنند احزاب و یا شخصیت‌های موردعلاقه آنها از سوی حاکمیت مورد بی‌توجهی قرار نگرفته‌اند و حرمتشان حفظ شده است، با دلگرمی بیشتری از برنامه‌های عمومی حمایت می‌کنند، همچنان که فعالیت احزاب و گروه‌ها نیز در راستای بهبود شرایط کشور است؛ بنابراین با ایجاد فضای روانی صرف در میان مردم، نمی‌توان به تأمین نظرات بلندمدت و وحدت همه‌جانبه که در شأن جمهوری اسلامی ایران باشد، دست پیدا کرد. همچنین دبیرکل انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه‌ها گفت: «اتحاد ملی» بدون قبول حداقلی از کثرت‌گرایی در سلیقه‌ها و دیدگاه‌های سیاسی متصور نیست.

علی‌محمد حاضری در گفت‌وگو با «ایلنا» با بیان اینکه «اتحاد ملی» می‌تواند حول منافع ملی شکل بگیرد، گفت: «اتحاد ملی» زمانی محقق می‌شود که تمام گروه‌ها، احزاب و پیروان ادیان و مذاهب مختلف که به تعالی و آبادانی ایران می‌اندیشند، حول میثاق مشترک ملی که «قانون اساسی» است، جمع شده و در مقابل دشمنان و توطئه‌های آنان در صفی واحد بایستند.

دبیرکل انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه‌ها تصریح کرد: برای رسیدن به اتحاد ملی لازم است که حاکمیت به نحو صریح و روشن دست اتحاد به سوی منتقدان دراز کرده و به طور سمبلیک مواردی از این امر را نشان دهد.