گروه سیاسی: با سیری در وقایع چند ساله اخیر خصوصآ پس از خرداد 76 میتوان علل وجودی بحرانسازیهای اخیر را به خوبی دریافت. جناح راست که چند سالی بود پایگاه سیاسی و اجتماعی خود را از دست داده و به اقلیت تبدیل شده بود با روی کار آمدن خاتمی و حمایت مردم از شعارهای انتخاباتی وی بحران خود را آشکار ساخت. خارج شدن بخشی از قدرت سیاسی از جنگ و به حاشیه رانده شدن این جناح بسیار سنگین و هضم آن غیر قابل قبول بود. این امر نه تنها آنها را با چالشی جدی و بحرانهای شدید فکری و سیاسی در درون خود روبهرو ساخت بلکه آنها سعی کردند با کشانیدن این بحران در سطح جامعه و ایجاد جو تشنج آن را به یک بحران ملی و معضل جدی نظام تبدیل کنند. فاجعه قتلهای زنجیرهای، برهم زدن تجمعات قانونی، تعطیلی کلاس درس اساتید، حمله فیزیکی به مقامات نظام در نماز جمعه، به زندان انداختن شخصیتهای اجرایی، سیاسی و فکری مثل کدیور و کرباسچی، هتک حرمت و حیثیت افراد، فاجعه کوی دانشگاه، تعطیل کردن روزنامهها، موجآفرینی در حمله به مقدسات و زیر سؤال بردن شخصیتهای انقلابی و متعهد نظام و از کانالهای قانونی با ارایه طرح اصلاح قانون انتخابات و مطبوعات و استفاده از تمامی قوای خود در مراجع قانونی، قضایی و اجرایی از جمله عملکردهای جریانهای افراطی منتسب به راست برای حفظ اقتدار و موقعیت از دست رفته است.
این بحران سازیهای پیدرپی که به منظور سنگ اندازی در برنامههای توسعه سیاسی و اقتصادی صورت میگیرد تا به حال نتیجه نداده و تنها موجب بروز تفرقه در این جناح گردیده و موجب شده است جناح واقعگرا و دوراندیش راست به سمت پذیرش حاکمیت مردم و وحدت حرکت کنند.
اما این جناح کماکان به بحرانسازی ادامه داده است و امیدوار است با ایجاد جو تشنج، حذف رقبای سیاسی از صحنه انتخابات مجلس ششم و تعطیلی تریبونهای جناح مقابل نتیجه انتخابات را به نفع خود تغییر دهد. ارائه کیفرخواست علیه عبدالله نوری از افراد شاخص و تاثیرگذار جبهه دوم خرداد در انتخابات مجلس ششم و کاندیدای پست ریاست مجلس موجی تازه از بحران ایجاد کرد تا با یک حرکت چند هدف را به ثمر رساند.
این جریان از طریق ستیز با مطبوعات میخواهد جامعه ایران را فاقد اهمیت برای برخورداری از آزادیهای مشروع سیاسی جلوه دهد. همزمانی این حرکت با سفر رئیس جمهوری به فرانسه همچنان که مسبوق به سابقه است این ذهنیت را ایجاد میکند که هدف اصلی این جریان تحت الشعاع قرار دادن موفقیتهای دیپلماتیک خاتمی در عرصه بینالمللی است.
مروری بر رسانههای داخلی و خارجی و اظهار نظر شخصیتها خود گویای هدف و خط این جریان است. اما آیا نوری با توجه به تجربه استیضاح خود و دادگاه مدیر مسئوول روزنامه سلام، سکوت خوئینیها در دادگاه سلام را خواهد شکست.
رادیو بی.بی.سی در گزارشی محاکمه عبدالله نوری را به هدف محروم کردن وی از انتخابات پارلمانی توصیف کرد و گفت: تصور عمومی بر این است که نوری در صورت شرکت در انتخابات بیشترین رأی را کسب خواهد کرد و ریاست مجلس را به دست خواهد آورد. این رادیو با اشاره به این که نوری یکی از یاران نزدیک خاتمی است گفت: جناح محافظهکار هیچگاه نتوانسته با نوری کنار بیاید.
هفتهنامه اکونومیست چاپ لندن نوشت: اکنون با تصویب قانونی در مجلس که در کنترل محافظهکاران قرار دارد ممکن است بسیاری از چهرههای سرشناس اصلاحطلب مثل نوری و کدیور صلاحیت نامزدی برای نمایندگی را از دست بدهند.
تلویزیون الجزیره قطر درباره احضار عبدالله نوری به دادگاه ویژه روحانیت گفت: دست و پنجه نرم کردن با دادگستری و دادگاههای ویژه برای تسویه حسابهای سیاسی به صورت یک کار معمول برای اصلاحطلبان در اختلافشان با محافظهکاران در آمده است.
این رسانه موضوع پیگرد عبدالله نوری را یک بحران سیاسی قلمداد کرد و گفت: آینده بیشک آبستن برخوردهای شدید میان دو طرف خواهد بود.
روزنامه لوس آنجلس تایمز به نقل از آسوشیتدپرس نوشت: جناح راست ایران از هراس اصلاحات ریاست جمهوری در یک حرکت بلندپروازانه برای حفظ قدرت خویش یکی از نزدیکترین یاران رئیس جمهوری را متهم و محکوم میکند.
این رسانه افزود: جناح راست ایران با وجود مخالفتهای روز افزون مردم (که نقطه اوج آن اعتراضات دانشجویی در تیرماه بود) بر قدرت کشور چنگ زده است و اکنون نگران از دست دادن اکثریت ضعیف خود در مجلس ششم است.
گاردین با عنوان متحد خاتمی پیش از انتخابات متهم شد نوشت: به دادگاه ویژه روحانیت علیه یکی از سیاستمداران اصلاحطلب ایران در چارچوب بخشی از مبارزه بزرگتر برای بازداشتن حامیان خاتمی از کاندیداتوری در انتخابات پارلمانی بهمن ماه اعلام جرم کرد.
این نشریه مدیر مسؤول روزنامه خرداد را نخستین قربانی استراتژی محافظهکاران برای رد صلاحیت رقیبان خود با هدف تداوم بخشیدن به اکثریت فعلی خود در پارلمان آینده است.
روزنامه صبح امروز تحت عنوان هزینههای وفاق نوشت: نهادها و کانونهایی که خود را به مراکز رسمی قدرت پشت گرم میدانند در جهت حذف چهرههای شاخص و ابزار حضور فعالیت رقیبان خود، یا قانون وضع میکنند، یا کیفر خواست صادر میکنند یا حکم میدهند و یا با ایما و اشاره منظور خود را ابراز میکنند.
این روزنامه در ادامه میافزاید نمیتوان شعار وحدت داد اما در تنور تفرقه دمید.
روزنامه خرداد طی حکمی از جانب دادگاه ویژه روحانیت از درج اخبار دادگاه خرداد و نوری منع شد.
روزنامه عصر آزادگان از قول جلاییپور: اتهامات علیه عبدالله نوری و کیفر خواست دادگاه ویژه روحانیت را چالش دو الگوی رفتار سیاسی در نظام جمهوری اسلامی دانست. الگوی اول رفتار سیاسی مبتنی بر پاسخگویی حکومت در برابر مردم که به رهبری امام توانست حکومت شاه را ساقط کند و الگوی دوم مبتنی بر حکومت هدایتگر پدر ماب که هدایت مردم را در پناه حزب و زور حکومت میداند.
جلاییپور تنگ شدن عرصه بر عبدالله نوری را در سطح حکومت و نهادهای مدنی ناشی از موقعیت طرفداران الگوی پدر ماب در عرصه سیاسی دانست.
در مقابل روزنامه قدس ایجاد هیاهو و جنجال برای تأثیرگذاری بر روند دادرسی را مخالف شعار قانونگرایی دانست و نوشت: برخی نشریات سعی دارند قضیه دادگاه کرباسچی را درباره نوری تکرار کنند و از آن پروندهای ملی بسازند.
روزنامه کیهان در یادداشت روز خود تحت عنوان واسطهها در آشفته بازار سیاست با قضاوت از پیش تعیین شده و در مقام پدرسالار نوشت چند صباحی است که برخی عملکردها با آنچه که در سابقه درخشان آنها ثبت شده انطباق ندارد. مدتی است آنچه قبلا مدارک عمل و گفتار بود تغییر یافته و چیزهای تازهای جای آنها را گرفته است. کسانی که دیروز این بزرگان را در محافل خود به سخره میگرفتند به یار غار تبدیل شده و برایشان روزنامه در میآورند و از طرفشان سخن میپراکنند و تهییج و ترغیبشان میکنند. روزنامه رسالت در سر مقاله خود تحت عنوان همدلی و حقوق شهروندی نوشت درست است که آقای نوری سوابق و مسؤولیتهای مهمی داشته، اما باید بدانیم اغلب مدیران مسؤول روزنامهها از سوابق مبارزاتی و اجرایی درخشانی برخوردارند. بدیهی است وقتی دادگاهی نتواند به تخلفات و اتهامات فردی که در معرض کاندیداتوری است رسیدگی کند، هرگز نمیتواند پس از انتخابات یک نمایده منتخب را به دادگاه بکشاند و آن موقع باید به شبهات دیگری پاسخ داد. لذا با محاکمه یک فرد در دادگاه و با حضور هیأت منصفه وحدت و همدلی جناحهای سیاسی خدشهدار نمیشود.
منتجبنیا عضو شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز اتهامات کیفر خواست نوری را قابل قبول ندانست و گفت: مردم و مسؤولان به هیچ وجه نمیپذیرند که چنین شخصیتی درصدد خیانت به کشور، توهین به امام، اصول و احکام اسلام برآید.
مهاجرانی وزیر ارشاد دادگاه نوری را صدمه به فضای همدلی مورد نظر رهبری دانست و گفت: بررسی جرایم مطبوعاتی در شرایط فعلی توسط دادگاه ویژه روحانیت خلاف قانون مطبوعات است.
وی افزود: به لحاظ تحلیلی سیاسی این مسائل بدون ارتباط با مجلس ششم نیست که یا ارتباط برنامهریزی شده و سنجیدهای است یا تصادفی. اما به هر حال خروج یک روزنامه مؤثر جبهه دوم خرداد و خروج یک چهره موثر از صحنه انتخابات قطعا یک محصول سیاسی است.
نمایندگان جناح راست از جمله نجابت عدم رسیدگی به جرم نوری را خدشه به اعتماد قوه قضاییه و نظام تلقی میکنند و آن را نوعی مصونیت یا آپارتاید قضایی میدانند.
عسکراولادی دبیرکل جمعیت مؤتلفه گفت: دادگاه نمیتواند برای مراعات جو و شرایط رسیدگی به حقوق عدهای را تعطیل کند و برای دور نماندن از فضای موجود میافزاید اگر شاکیان پرونده نوری شکایت خود را پس بگیرند به آرامش کمک میکنند.
یزدی دبیرکل نهضت آزادی احضار و محاکمه نوری را انعکاس وضعیت سیاسی و تقابل میان نیروهای سیاسی مختلف دانست و گفت: تنها راه حذف نوری در ورود به رقابت انتخاباتی طرح این ادعانامه و احتمالآ محکومیت و در نتیجه رد صلاحیت وی خواهد بود.
احزاب و گروههای موسوم به جبهه دوم خرداد نیز طی بیانیهای این حرکت را ترفند تازه جناح انحصارطلب جزئی از پرونده عظیم انتخاباتی دانست که با هدف القاء نوعی یأس فراگیر در مردم و جلوگیری از حضور گسترده آنان در انتخابات و شکلگیری مجلسی برخاسته از اراده اکثریت طراحی شده است.
در پایان عبدالله نوری این محاکمه را توطئه علیه نظام در یک دادگاه غیر قانونی به هدف حذف آزادی دانست و گفت: اگر دادگاه مرا محکوم هم بکند، باز هم در انتخابات مجلس ششم ثبت نام خواهم کرد. زیرا وقتی دادگاه رسمی و قانونی نباشد، حکمش هم نافذ نخواهد بود.