تاریخ انتشار : ۲۰ فروردين ۱۳۹۰ - ۱۲:۴۳  ، 
کد خبر : ۲۱۰۸۴۸

بن‌لادن و القاعده

اشاره: پس از حملات انتحاری روز 11 سپتامبر در آمریکا، مقامامت ایالات متحده با معرفی بن‌لادن و سازمان تحت هدایت او (القاعده) به عنوان مظنونین اصلی این حملات، اعلام کردند که از همه امکانات و ظرفیتها برای نابودی تشکیلات بن‌لادن استفاده خواهند کرد. چند روز پس از آن واقعه ایالات متحده به بهانه حضور بن‌لادن در افغانستان لشکرشی گسترده‌ای را به مناطق این کشور آغاز کرد. در جریان این لشکرکشی مقامات آمریکا بارها اعلام کردند که عملیات خود در افغانستان را تا پاکسازی کامل این کشور از گروه‌های تروریست (که تحت هدایت بن‌لادن هستند) ادامه خواهند داد. در نتیجه این تحولات، علاقه‌مندی افکار عمومی دنیا به شناسایی خصوصیات و ویژگی‌های شخص بن‌لادن و سازمان القاعده افزایش چشمگیری یافت. به عبارت دیگر موضوع شناخت شبکه گسترده وابسته به این فرد به موضوعی مهم برای مردم دنیا تبدیل شد. این در حالی است که اطلاعات چندان زیادی در این‌باره وجود ندارد. به همین دلیل در این نوشتار تلاش خواهد شد تا یک معرفی کلی از بن‌لادن و سازمان القاعده به عمل آید. مطلبی که در پی می‌آید نوشته‌های مهدی امیری تهیه شده در اداره کل پژوهش معاونت سیاسی صدا و سیما می‌باشد.

معرفی بن‌لادن و القاعده
سازمان القاعده حدوداً در سال 1989 به طور مشترک توسط اسامه بن‌لادن و شخصی به نام محمد عاطف پایه‌گذاری شد. یکی از اهداف اصلی القاعده بیرون راندن نیروهای مسلح ایالات متحده از عربستان سعودی (و هرجای دیگر شبه‌جزیره عربستان) و سومالی و به وسیله خشونت بود. القاعده یک ساختار فرماندهی و کنترل داشت که شامل یک «مجلس الشورا» بود که تعهدات عمده شامل اقدامات تروریستی را مورد مذاکره و تصویب قرار می‌داد. هم عاطف و هم بن‌لادن در این شورا حضور داشتند.
القاعده یک سازمان چند ملیتی با اعضایی از کشورهای متعدد بود. رهبران ارشد این سازمان جزو مقامات بلندپایه سازمان‌های دیگر که وزارت امورخارجه آمریکا آنها را سازمان‌های تروریستی معرفی کرده است نیز می‌باشند. سازمان‌هایی همچون «القامت الاسلامه» و «الجهاد» از مصر از این جمله‌اند.
القاعده از مبارزین مسلمان در افغانستان، بوسنی، چچن، تاجیکستان، سومالی، یمن و کوزوو حمایت می‌کند. این سازمان همچنین اعضای سازمان‌های تروریستی را در کشورهای مختلفی نظیر فلیپین، الجزایر و اریتره آموزش می‌دهد.
هدف القاعده متحد ساختن مسلمانان و استقرار حکومتی که از اصل خلافت پیروی می‌کند، اعلام شده است. بن‌لادن گفته است که تنها از طریق زور، خلافت استقرار می‌یابد. بنابراین هدف القاعده سرنگونی تقریباً همه حکومت‌های اسلامی که از نظر او فاسد پنداشته می‌شوند، می‌باشد تا از این طریق نفوذ غربیها در این کشور را از بین برود و سرانجام مرزهای دولتها نابود گردد.
اسامه بن‌لادن میلیونر سعودی که منبع اصلی تأمین مالی و هدایت القاعده می‌باشد، از طرف حکومت آمریکا به عنوان «یکی از مهمترین حامیان فعالیت‌های افراطی اسلام در جهان امروز» توصیف شده است.
بن‌لادن در سال 1956 در جده به دنیا آمد. او جوانترین فرزند ذکور محمد بن‌لادن، سعودی ثروتمندی که دارای ریشه یمنی است و پایه‌گذار بن‌لادن است می‌باشد.
بن‌لادن در سال 1979 به منظور مبارزه با شوروی در افغانستان، عربستان را ترک کرد. او شماری از اعرابی را که در دهه 80 در افغانستان برعلیه شوروی می‌جنگیدند، مورد حمایت قرار داد. در اواسط دهه 80 او به همراه دیگران مکتب الخدمات را برای حمایت از مبارزان و نیز حمایت مالی از مقاومت افغان در پیشاور پاکستان بنیان نهاد. مکتب الخدمات نهایتاً مراکزی را برای پذیرش عضو در سراسر دنیا – آمریکا، مصر، عربستان سعودی و پاکستان – ایجاد کرد و توانست هزاران نفر را از 50 کشور دنیا برای جنگیدن با اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان و پاکستان سازماندهی کند. بیش از ده هزار نفر عرب تجارب آموزشی و جنگی مختلفی را در افغانستان به دست آوردند. نزدیک به نیمی از آنها سعودی و بیش از 3000 نفر الجزایری، 2000 نفر مصری و صدها نفر دیگر از یمن، سودان، پاکستان، سوریه و سایر کشورهای اسلامی بودند.
بن‌لادن در سال 1988 یک سازمان جدید به نام القاعده تشکیل داد. در سال 1989 مکتب الخدمات دچار انشقاق شد. بدین صورت که جناح افراطی آن به تشکیلات بن‌لادن ملحق شدند. در سال 1989 پس از عقب‌نشینی شوروی از افغانستان، بن‌لادن به عربستان بازگشت، اما وی از طریق سازمان القاعده به حمایت از جنبش‌های مخالف در عربستان سعودی و یمن ادامه داد.
در سال 1991 او به سودان رفت و در سال 1994 پس از آن‌که الجزایر، عربستان سعودی و یمن او را متهم به حمایت از گروه‌های برانداز نمودند. خود را از حقوق شهروندی عربستان سعودی محروم کرد. اگر چه جنگ افغانها پایان یافته بود اما القاعده هنوز به عنوان سازمانی که مجاهدین بسیاری از کشورها را در بر می‌گرفت باقی ماند.
سودان به شماری از گروه‌هایی که از نظر غربیها، تروریست تلقی می‌شدند پناه داد. البته در ماه می 1996 این کشور در پاسخ به اصرار آمریکا و تهدید سازمان ملل و نیز فشار عربستان سعودی بن‌لادن را اخراج کرد و لذا وی بلافاصله به افغانستان بازگشت.

نظرات بینندگان
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
نشریات