توسعه فرهنگ در برنامه پنجم (بخش ششم)

یحیی یثربی در گفت و گو با باشگاه خبری فارس «توانا»، در رابطه با تکمیل و اجرای طرح مهندسی فرهنگی کشور که رهبر معظم انقلاب در ابلاغیه سیاست‌های کلی برنامه پنجم به دولت بر آن تاکید کرده‌اند،گفت: زمانی که مقام معظم رهبری این موضوع را مطرح کردند من یک سال صبر کردم تا شاید مسئولین کاری انجام دهند. ولی کاری صورت نگرفت و من بارها به صورت کتبی و شفاهی و در نامه سرگشاده‌ای که اوایل امسال برای مسئولین فرهنگی کشور نوشتم این موضوع را گوشزد کردم که این کار با وضعیت مدیریتی که ما داریم شدنی نیست.
وی با تاکید بر اینکه مسئولین باید مهندسی فرهنگی را جدی بگیرند گفت: همانطور که برای بنای یک ساختمان با در نظر گرفتن زیر بنا و امکانات مقدار مصالح مورد نیاز و چگونگی به کارگیری آنها محاسبه می‌شود. در مهندسی فرهنگی نیز باید با توجه به نیازهای جامعه برای نظام اسلامی و جامعه اسلامی مهندسی کنیم.
یثربی با اظهار تاسف از اینکه در برخی از رشته‌های دانشگاهی تنها نظرات غربی مطرح می‌شود، افزود: در برخی از رشته‌ها مانند فلسفه هنر که تا مقطع دکترا نیز در دانشگاه‌ها تدریس می‌شود بدون توجه به اسلام و نیازهای خودی تنها به تقلید از غربی‌ها نظرات و آرای آنها را بیان می‌کنیم و نهایتا فردی با مدرک دکترا وارد جامعه می‌شود ولی نیازهای جامعه خود را نمی‌شناسد.
این مدرس دانشگاه با اشاره به اینکه مهندسی فرهنگی نیاز به زمان و تخصص دارد صریح کرد: این آقایانی که متولی این کار شده‌اند همه گرفتارند و برای این کار زمان نمی‌گذارند و با این شرایط مهندسی فرهنگی در کشور قابل اجرا نیست. مهندسی فرهنگی نیازمند آگاهی، مطالعه و روش است.
وی با تاکید به اینکه متولیان این کار باید تخصص داشته باشند گفت: باید به فکر افرادتوانمند، تمام وقت و متخصص بود تا با آگاهی از فلسفه نظام، طرحی از مهندسی به ما ارائه دهند. بدون سازمان دهی و مهندسی امکانات را به هدر می‌دهیم.
یحیی یثربی مقابله با جریانات انحرافی در حوزه دین را یکی از شاخه‌های مهندسی فرهنگی دانست و افزود: باید جایگاه آئین در جامعه مشخص باشد و باید دید اجرای مراسم آئینی در جامعه چه نتایجی را در بر دارد. هرچه مردم به چیزی بیشتر علاقه‌مند باشند آن مسئله بیشتر در جامعه گسترش می‌یابد و نباید این اخیار را به مردم داد.
وی با اشاره به اینکه در ادیان و مکاتب عقلانی آئین در حاشیه قرار می‌گیرد، گفت: با وجود این همه مراکز دانشگاهی در کشور باید هر ساله حرف‌های تازه‌ای در ایام محرم داشته باشیم اما هر ساله در هیئت‌ها و صدا و سیما همان حرف‌های تکراری زده می‌شود. بنابراین باید در دین چارچوب‌ها مشخص شود.
این استاد دانشگاه علامه طباطبایی گفت: عدم برخورد جدی در حوزه دین مسائلی مانند امام زمان (عج) که از اصول مذهب شیعه به شمار می‌رود را عامل سوء استفاده برخی افراد قرار داده‌است. امام زمان (عج) منتظر عملکرد ماست و ما باید در یک نظام حساب شده برای تربیت 313 نفر برنامه ریزی کنیم.
یثربی شکل گیری خرافات را ناشی از نادانی مردم و مدیریت نادرست مسئولین دانست و اظهار داشت: وقتی ما عاشورا درست مدیریت نکنیم نمی‌توانیم جلوی خرافات را بگیریم. باید مرز هر چیز را برای مردم مشخص کنیم و به منتقدین فرصت اظهار نظر بدهیم.
وی با اشاره به اینکه در دانشگاه‌های ما سالیانه هزاران رساله در رابطه با مسائل فرعی غرب تالیف می‌شود گفت: در حوزه اسلام مقاله انتقادی بسیار کم است. مسئولین ما باید به دنبال نظرات باشند باید مقالات را جدی بگیرند و با جمع آوری و جمع بندی نظرات به نتیجه گیری مفید برسند تا بتوانند به مردم خط بدهند.
این مدرس دانشگاه تصریح کرد:‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ برای توسعه الگوی تمدن اسلامی-ایرانی قبل از هر چیز باید یک جامعه الگو که نظر جهانیان را به خود جلب کند سازماندهی کرد در غیر این صورت حرف ما در جهان خریدار نخواهد داشت.
یثربی گفت: برای اسلامی کردن چهره جامعه باید هزینه‌ای که برای آموزش می‌کنیم به اجرا اختصاص دهیم و ایده‌های اسلام را اجرا کنیم. ما بعد از انقلاب برای آموزش وقت زیادی اختصاص دادیم و سازمان‌هایی مانند وزارت ارشاد، سازمان تبلیغات، گروه معارف و ده‌ها پژوهشگاه و مراکز فرهنگی تاسیس کردیم. همچنین جامعه ما از تبلیغات حضوری روحانیت برخوردار است. پس می‌توان قسمتی از هزینه‌های آموزش را به اجرا اختصاص داد.
وی تعریف جایگاه تعهد و تخصص را از دیگر راه‌های توسعه تمدن اسلامی-ایرانی دانست و افزود: عقل، تعهد و دین داری از شرایط عمومی پذیرش مسئولیت است اما نباید با شرط عمومی به کسی مسئولیت داد. مسئولیت تنها باید با شرط داشتن تخصص داده شود.
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه آئین در نظام‌های عقلانی در حاشیه قرار دارد گفت: فرصت‌هایی مانند محرم و حج در سایه دولت‌های دست نشانده تبدیل به آئین شده‌اند و اساس حج که حل مشکلات مسلمانان است فراموش شده‌ است و ما باید حدود پرداختن به آئین را در جامعه تعریف کنیم.
وی در ادامه تاکید کرد: در راستای توسعه الگوی تمدن اسلامی-ایرانی باید به مرور زمان حاکمیت خود را از حالت سلطه که در فرهنگ شاهنشاهی در ذهن مردم جا گرفته است در بیاوریم و به حالت هدایت سوق دهیم. یعنی جامعه احساس کند که در نظام اسلامی هر مسئولی که روی کار می‌آید به دنبال دست گیری از مردم است.