تاریخ انتشار : ۲۷ ارديبهشت ۱۳۹۰ - ۱۰:۱۶  ، 
کد خبر : ۲۱۱۰۱۲

مصر؛ خیزش برای محو خودکامگی (بخش اول)

اشاره: قیام مردمی که از تونس آغاز شد، با سرعتی باورنکردنی به مصر رسید و تحولات مصر نیز با سرعتی سرسام‌آور رخ می‌نماید. این گونه به نظر می‌رسد که رژیم‌های خودکامه شمال آفریقا و جهان عرب باید به نوبت شاهد خروش جوامعی باشند که طی دهه‌ها حکومت دیکتاتوری و سرکوبگر، مطالبات برحقشان به بوته فراموشی سپرده است. به باور بسیاری از آگاهان، دگرگونی‌های مصر و نتایج حاصل از آن، تأثیر به مراتب عمیق‌تری نسبت به تونس بر صحنه سیاسی خاورمیانه و شمال آفریقا خواهد گذاشت. به همین سبب برای آشنایی بیشتر خوانندگان گرامی روزنامه اطلاعات با ریشه‌ها، جزئیات و پیامدهای قیام مردم مصر علیه حکومت مبارک، در این مقاله به انعکاس دیدگاه‌های تنی چند از صاحب‌نظران مسائل سیاسی می‌پردازیم.

رژیم مبارک از بین می‌رود
معاون سندیکای روزنامه‌نگاران مصر با بیان اینکه رژیم حاکم مصر از بین خواهد رفت، تأکید کرد که ملت مصر سخنان مبارک مبنی بر درک پیام مردم را شنیدند، اما آیا این اظهارات برای خاموش‌کردن شعله خشم مردم کافی بود؟
صلاح عبدالمقصود معاون سندیکای روزنامه‌نگاران مصری، سخنرانی حسنی مبارک رئیس‌جمهوری مصر را برای آرام کردن خشم عمومی مردم ناکافی دانست و افزود: مردم از طریق شعارهایشان تغییر رژیم را خواستار شده و هیچ سخنی مبنی بر لزوم تغییر دولت و کابینه به میان نیاورده‌اند. بنابراین سخنان مبارک مبنی بر شنیدن صدای مردم، هیچ دردی را دوا نمی‌کند.
وی گفت: ما می‌خواهیم حسنی مبارک پیام مردم را بفهمد، نه اینکه فقط صدای ملت را بشنود. ملت می‌گوید که «ای رئیس‌جمهور، از مصر بیرون شو». «ای مبارک از اینجا بیرون برو». در حقیقت ملت خواستار تغییرهمه ارکان رژیم حسنی مبارک است. این رژیم فقط کابینه نیست، بلکه حزبی است که از 30 سال پیش تا کنون بر روی سینه ملت جا خوش کرده و ذلت و خواری را برای این کشور به ارمغان آورده است.
عبدالمقصود با بیان اینکه رژیم حاکم مصر در آخرین اقدام اهانت بار به ملت، یک پارلمان فرمایشی را سر کار آورد، افزود: رژیم حاکم اراده ملت را زیر پا گذاشته و بایستی پارلمان هم منحل شود.
معاون سندیکای روزنامه‌نگاران مصری با بیان اینکه شبکه‌های تلویزیونی داخلی نتوانستند حوادث مصر را آن گونه که رخ می‌داد و پیش می‌رفت به بینندگان منتقل کنند، افزود: رسانه‌های جمعی فقط توانستند بحثی از انقلاب بی‌نظیر و بی‌رنگ مردم مصر را منتقل کنند بدین معنی که خطاست پشت سر این تحرک مردمی، حزبی معرفی کنیم، بلکه احزاب نیز در میان سیل مردم در این اعتراضات مشارکت کردند و معتقدم که این حرکت انقلابی تا پیروزی کامل ادامه پیدا می‌کند.
وی با بیان اینکه مردم مصر در جریان جنبش، تلاش بسیاری برای محافظت از اموال عمومی کردند، گفت: اموال کشور مصر متعلق به حسنی مبارک نیست، ‌این رژیم از بین خواهد رفت ولی کشور خواهد ماند و این اموال بایستی به آیندگان برسد. ‏
پایان کار
رئیس اسبق پارلمان اردن نیز با اعلام حمایت از رخدادهای مصر گفت که رژیم کنونی این کشور به رهبری حسنی مبارک به پایان کار خود رسیده است.‏
عبداللطیف عربیات رئیس اسبق پارلمان اردن و رئیس شورای جماعت اخوان المسلمین اردن تصریح کرد: حکام مستبد و ظالم باید بدانند در هرکجا که باشند، نمی‌توانند در برابر خواست ملت‏ها بایستند و اراده ملت‌ها قادر است خودکامه‌ترین نظام‏ها را نیز در هم فرو شکند و این مسأله در بسیاری از کشورهای جهان رخ داده است.
رئیس اسبق پارلمان اردن گفت: اعراب از مدت‏ها پیش نیازمند این بیداری بودند و آغاز چنین تحولاتی در جهان عرب بسیار امیدوار‌کننده است؛ زیرا بیانگر این مطلب است که ملت‌ها از خواب غفلت بیدار شده‌اند و دیگر سردمداران و سیاست‏های نادرست و ناکارآمد را بر نمی‌تابند.
رئیس شورای جماعت اخوان المسلمین اردن افزود: مبارک بیش از 30 سال بر مصر حکومت کرد و در این مدت ستم‏های بسیاری را بر ملت این کشور روا داشت، ولی اکنون وقت آن رسیده است که هرچه سریع‏تر از قدرت کناره گیری کند؛ زیرا حکمرانی وی به پایان کار خود رسیده و در صورت کناره‌گیری‌نکردن داوطلبانه، شهروندان معترض، همچون «بن علی» او را از قدرت برکنار خواهند کرد.
این معارض دولت اردن در رابطه با نقش انقلاب تونس، در روند اعتراضات سایر کشورهای عربی نیز گفت: انتفاضه تونس ملت‌های عربی را بیدار کرد و به آ‏ن‏ها جرأت و اعتماد به نفس داد؛ زیرا چندین دهه بود که کشورهای عربی تحت ظلم و ستم حکام خود زندگی می‌کردند، ولی باوری برای پیروزی در انقلاب‌های احتمالی خود نمی‌دیدند و از همین رو جنبش ملت تونس به تمامی ‏اعراب نشان داد که این کار امکان‌پذیر است.
عربیات درباره اعتراضات شهروندان اردنی نیز تصریح کرد: نوع اعتراضات شهروندان اردنی به دلیل مسالمت‌آمیزبودن آن، با اعتراضات تونس و مصر تفاوت دارد و ما امیدواریم که با انجام برخی اصلاحات اساسی و تامین خواسته‌های مردم، از بروز خشونت در کشور جلوگیری شود.
این رهبر اسلامگرای اردنی ضمن آرزوی موفقیت برای تمامی آزادگان جهان، اظهار امیدواری کرد که به زودی شاهد برقراری عدالت بر پایه اسلام حقیقی در تمامی کشورهای عربی و اسلامی باشیم. ‏
کاری از آمریکا ساخته نیست
رئیس موسسه خاورمیانه روسیه با اشاره به اینکه دوره حکومت رژیم‌های خودکامه در منطقه به پایان رسیده است. تاکید کرد که آمریکا هم نمی‌تواند در این رابطه کاری کند و چاره‌ای جز کنار آمدن با انقلاب مردمی نخواهد داشت. ‏
یوگنی ساتانوفسکی رئیس موسسه خاورمیانه روسیه به بررسی این مسأله پرداخت که امکان تغییر رژیم حاکم در مصر تا چه اندازه واقعی است و اینکه آیا موج انقلاب مردمی در مصر ممکن است به سایر کشورهای عربی نیز نفوذ پیدا کند.
این کارشناس برجسته مسائل خاورمیانه در رابطه با روند اوضاع در مصر گفت: موج اعتراضات کنونی در حقیقت بزرگترین ناآرامی‌ها در کل طـول رهبـری حسنی مبـارک بر مصر به شمار می‌رود. کسی نمی‌تواند بگوید که وی خواهد توانست قدرت خویش را حفظ کند. هر لحظه که ارتش این کشور از انجام وظایف خویش خودداری کند، مبارک دیگر شانسی برای ادامه حاکمیت نخواهد داشت و این دقیقاً اتفاقی است که در تونس رخ داد.
ساتانوفسکی در مورد امکان تکرار سناریوی تونس در مصر توضیح داد: در مقایسه با تونس، اوضاع در مصر فاجعه‌آمیزتر است. البته با توجه به تجارب تاریخی، این باد به جهت مشخصی می‌وزد و می‌توان گفت که دوره حکومت رژیم‌های خودکامه در منطقه به پایان رسیده است. رهبرانی که موفق نشدند حکومت را مانند سوریه یا جمهوری‌آذربایجان به فرزندان خود منتقل کرده و گام‌هایی در جهت دموکراتیک کردن اوضاع سیاسی در داخل بردارند، با این خطر مواجه هستند که به سرنوشت مصر دچار شوند.
رئیس موسسه خاورمیانه روسیه افزود: آنچه مسلم است، حسنی مبارک دیگر نمی‌تواند رهبری مصر را بر عهده داشته باشد. در بهترین شرایط، وی ممکن است قدرت را به رئیس سرویس‌های امنیتی کشور بسپارد، ولی در پایان این تونل، به‌هر حال مردم با حاکمیت خودکامه به مبارزه خواهند پرداخت.
ساتانوفسکی در مورد امکان سرایت این موج انقلابی به سایر کشورهای عربی یادآور شد: در یمن و الجزایر شرایط به مراتب بدتر از مصر است و در حال حاضر همه چیز به قدرت‌های حاکمه در آنها بستگی دارد. اگر آنها حاضر به جاری کردن حمام خون شوند و اگر آنها دستگاه نظامی مورد اعتمادی در اختیار داشته باشند، ممکن است چند سالی بیشتر حاکمیت را در کشور در دست داشته باشند، ولی در غیراین صورت، باید خود را برای بازنشسته شدن آماده کنند. البته این مسأله بعید نیست که مقامات بلندپایه در این کشورها سعی کنند رهبری کشور را خود به دست گیرند.
این کارشناس در خصوص امکان دخالت سایر کشورها، از جمله آمریکا در حوادث کنونی مصر گفت: دخالت در انقلاب مردمی رخ داده در مصر در واقع به منزله قرار گرفتن در عرشه کشتی تایتانیک است که به کوه یخی برخورد کرده و می‌تواند به قیمت از دست دادن حاکمیت خود آنها تمام شود.
استفاده از راه حل نظامی در مصر، اصلاً برای آمریکا مجاز نیست، چرا که این کشور در حال حاضر هم در مشکلات خود در عراق و افغانستان غوطه‌ور است. بنابراین آمریکا هیچ کاری در این رابطه نمی‌تواند انجام دهد و چاره‌ای نخواهد داشت به‌جز از اینکه با هر نیروی نظامی که در پایان این ماجرا قدرت را در مصر در دست بگیرد، همکاری و فقط بر ضرورت اجرای دموکراسی در کشور تاکید کند.          ادامه دارد...

نظرات بینندگان
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
نشریات