تیر آرش در چشم روباه پیر

بازی جدید استعمارگر پیر

با بررسی چگونگی حضور انگلستان در منطقه و شناسایی تحرکات آن در دوره‌های زمانی مختلف،  می‌توان درک عمیق‌تری از مناسبات جاری داشت، در شرایطی که علاقه انگلستان به سلطه بر منطقه ‌نه تنها کم نشده، بلکه استعمارگر پیر برنامه‌های جدیدتری نیز آماده کرده است. این کشور که هم اکنون در عراق و افغانستان حضور دارد، چشم طمع حود را بر دیگر کشورهای آزاد منطقه دوخته و سعی در جهت تخریب آنها می‌نماید. البته باید توجه داشت که در این یازی جدید، انگلستان بیشتر نقش دنباله‌رو و پشت‌ پرده را بازی می‌کند و آمریکا نوک حمله و سپر بلای انگلستان است. اما با توجه به تحرکات غیر قانونیش در مرزهای ایران در 3 سال گذشته دوبار بحران سیاسی جدی آفرید.

در اول تیر ماه 1383 (21 ژوئن 2004) هشت ملوان بریتانیایی سرنشین سه قایق در اروندرود در حالیکه یک کیلومتر به داخل‌ آبهای سرزمینی ایران نفوذ کرده بودند توسط نیروهای ایرانی بازداشت شدند که سه روز بعد آزاد گشتند. روزنامه انگلیسی گاردین درباره این رویداد نوشت: "دلیل حل شدن این موضوع در ظرف چند روز این مساله بود که انگلیس اشتباه نیروهای خود را پذیرفته و تضمین داده بود که دیگر چنین اتفاقاتی رخ نخواهد داد "پس از این حادثه مستندی به نام "شکست هیمنه" ساخته شد که مجوز پخش نیافت، اما سه سال بعد این فیلم توزیع شد، این توزیع متأخر به نظر می‌رسد حاوی پیامهای هشدار به بریتانیا برای توجه به خطوط مرزی بود. اما بی‌بی‌سی که در 14 اسفند 1385 در واکنش به این فیلم مستند تحلیلی منتشر کرد در جمع‌بندی نوشت: "با این حال ورود قایق‌ها و شناورهای نیروهای نظامی حاضر در منطقه به آبهای اروندرود امری است که در سالهای گذشته بارها رخ داده است و اغلب با تذکر گارد ساحلی ایران یا توقیف کوتاه مدت این شناورها خاتمه یافته است."

این تحلیل دو هفته قبل از آن منتشر شده بود که 15 ملوانان انگلیسی در سوم فروردین ماه 6بار حریم آبی جمهوری اسلامی ایران را نقض کرده و دستگیر شوند، انگلستان و دیگر متحدانش در غرب که پس از صدور قطعنامه‌های شورای امنیت،  ایران اسلامی را در موضع ضعف تصور می‌کردند با هدف ارزیابی میزان حساسیت کشورمان تجاوز گشتی‌های نظامی را برنامه‌ریزی کرده بودند. (همانگونه که صدام در سال 59 مدتی پیش از حمله به ایران به دستور غرب و به جهت سنجش حساسیت ایران به دفعات حریم مرزی ایران را نادیده گرفت که با همدستی بنی صدر زمینه حمله به ایران فراهم شد.) در چنین شرایطی بازداشت طولانی مدت آنها، مطابق (کنوانسون 2891 جامائیکا) حق ایران بود؛ اگر چه انگلیس و متحدانش انتظار داشتند در صورت دستگیری نیروها بر اساس یک عرف پذیرفته شده با اغماض روبرو شوند، اما پاسخ ایران اسلامی بر خلاف انتظار آنان قاطع و مقتدرانه ‌بود.

دولت بلر با حساسیت و واکنش فوق‌العاده‌ای که در موضوع ملوانان بازداشت شده، نشان داد، عملا ثابت کرد که شکنندگی سیاسی حذب کارگر و شخص تونی بلر به حدی است که بازتاب بازداشت موقت این پانزده نفر، به سرعت برای دولت وی بطور جدی چالش آفرین و مسأله‌ساز شده است و این موضوع از سوی ضعف انگلستان و از سوی دیگر اقتدار ایران را ثابت کرد. روند دستگیری تا آزادی نظامیان بازداشتی انگلیس از جمله احضارهای مکرر سفیر و کاردار آن کشور در تهران، تأکید بر انجام تخلف از سوی نظامیان انگلیسی از مقررات بین‌المللی و پاسخ به گفت‌وگوی تلفنی وزیر خارجه انگلیس، مشی سیاسی منطقی و بدور از جوسازیهای مرسوم بین‌المللی از سوی جمهوری اسلامی ایران را نشان داد. اما نحوه برخورد انگلیس و اظهارات نسنجیده مقامات این کشور حکایت از عادت کردن به نادیده گرفتن حقوق سایر کشورهای جهان در راستای تأمین منافع ملی آن کشور داشت. انگلستان که خود را تعیین کنده مرزهای خاورمیانه می‌دانست تحمل پذیرش اعتراف به خطای خود در نقض مرز ایران را نداشت. از اینرو دولت انگلیس دست به اقدامات وسیع رسانه‌ای، تبلیغی و سیاسی برای محکومیت ایران زد و با همه توان خود سعی کرد که ایران را در موضع محکومیت قراردهد. انگلستان خواستار طرح موضوع ملوانان خود در شورای امنیت شد، اما شورای امنیت سازمان ملل از پذیرش کامل آن خودداری کرد و با رد درخواست "آزادی فوری" ملوانان انگلیسی به صدور بیانیه‌ای غیر الزام‌آور اکتفا کرد. تعلیق روابط سیاسی با ایران تلاش دیگر انگلستان بود که با بی‌تفاوتی و حتی استقبال ایران هم مواجه شد.

 محاصره و تیراندازی به سوی سر کنسولگری کشورمان در بصره نیز تنها اثبات کننده حقانیت ایران در متجاوز دانستن انگلستان بود. اتحادیه اروپا نیز با درخواست این عضو پرسابقه‌اش برای توقف مبادلات تجاری 28 میلیارد دلاری این اتحادیه با ایران تازمان آزادی ملوانان انگلیسی مخالفت کرد. در این هنگام، خواسته اصلی ایران، یعنی تعهد انگلیس به عدم تکرار تجاوز- که متضمن نوعی عذرخواهی نیز هست- تأمین شد و دولت انگلیس از مواضع قبلی عدول کرد. با چنین نتیجه‌ای بر جهانیان ثابت شد ایران اسلامی در پیگیری منافع خود جدی است.

 اینک خواسته‌ها و اهداف ایران اسلامی از بازداشت نظامیان انگلیسی تأمین شده بود و با ابتکار عمل دیگری برای نشان دادند روحیه صلح‌دوستانه ایران به دنیا در آستانه میلاد پیامبر رحمت و عروج حضرت مسیح، آزادی و عفو آنان چنان شوکی بر افکار عمومی دنیا وارد کرد که هفته‌نامه نیوزویک عملکرد ایران در بازداشت نظامیان انگلیسی و سپس آزادی آنها را سبب سرگردانی مقامهای کاخ سفید اعلام کرد و نوشت "گویی واشنگتن شناخت چندانی از مقامهای ایران ندارد."

انگلستان که به روایت روزنامه‌های داخلیش تحقیر شده بود، با پخش مصاحبه‌‌های از قبل تعیین شده و از روی متن چند تن از ملوانان سعی در گشودن باب جدیدی در کشمکش رسانه‌ای برای تحریف حقیقت داشت اما وقتی شبکه عرب زبان‌ العالم ایران تصاویر جدیدی از دوران بازداشت آنها پخش کرد وزارت دفاع بریتانیا تداوم خاطره‌سازی و انتشار آنها را ممنوع اعلام کرد. زیرا حتی شبکه بی‌بی‌سی که رسمی‌ترین شبکه انگلستان است نیز نتوانست اعتراف نکند که "دراین تصاویر ویدیویی، پانزده نظامی بازداشتی در حال بازی پینگ‌پونگ و شطرنج و غذا خوردن نشان داده می‌شوند در حالیکه ستوان فیلیکس کارمن، یکی از دو فرد بازداشتی که دارای درجه افسری است و پس از آزادی از شرایط در بازداشگاه‌ به شدت انتقاد کرده، با دوربین شوخی می‌کند."

شبکه اسکای نیوز انگلیس نیز با پخش گزارشی آخرین میخ را بر تابوت جنجالهای رسانه‌ای غرب زد؛ این شبکه با پخش مصاحبه‌ای از ساعاتی قبل از دستگیری آنها گزارش داد که مأموریت پانزده ملوان ‌انگلیسی جمع‌آوری اطلاعات جاسوسی درباره ایران بوده و این شبکه به خاطر آزادی این افراد اطلاعات خود را پیش از این فاش نکرده است.

آینده رابطه ایران با انگلستان

انگلستان در سالهای اخیر بارها عدم حسن نیت خود را به اثبات رسانده است؛ به عنوان نمونه دیگر می‌توان از دخالت در انفجارهای اهواز و تلاش برای محروم کردن ایران از فعالیتهای صلح‌آمیز هسته‌ایش نام برد. تداوم رابطه با این کشور تنها در صورتی به مصلحت ایران است که تداوم بخش موضع مقتدرانه ایران باشد. بیانات شیوای رهبر معظم انقلاب در خطبه‌های نمازجمعه 14/11/1373 (که بیانگر آینده‌نگری ایشان است) همچنان افق روابط دو کشور در آینده را ترسیم می‌نماید: "البته ما رابطه‌مان را با دنیا حفظ کردیم هنوز هم با انگلیس رابطه سیاسی داریم. منتها به نظر من، این رابطه از آن رابطه‌های متزلزل است؛ زیرا انگلیسیها نمی‌توانند از ابراز دشمنی خودداری کنند و هر چندگاه یک بار، نیشی‌ می‌زنند... امابه نظر من، بهتر است دولت انگلیس درمقابل ایران، قدری محتاطتر باشد... آنها باید خیلی محتاطانه عمل کنند و حرفی نزنند که ملت ایران احساس کند همان اغراض پلید چند ده‌ساله را باز هم ‌حفظ کرده‌اند. اگر چه انگلیس امروز، دیگر انگلیس آن روزها نیست و تمام شده است."