ترا یک ذره در خود عیب دیدن
1- پرونده هستهای ایران در حال حاضر با سئوالات متعددی روبرو است که میتواند چالش جدی را متوجه اظهارات و سیاست های موجود نماید. موضوعی که در این یادداشت مورد بررسی قرار میگیرد ابهام در مورد وجود اورانیوم بمقدار لازم در کشور ما جهت غنیسازی است. با توجه به اینکه اساس استدلال این است که با غنیسازی اورانیوم و تولید سوخت هستهای در تامین انرژی آینده کشور مستقل خواهیم شد، اگر این سئوال طرح شود که دستیابی به این فنآوری نه تنها استقلال بهمراه ندارد که برعکس موجب وابستگی شدیدتری نیز خواهد شد و دلیل آن هم عدم وجود ذخائر قابل ملاحظه اورانیوم در کشور ما است و این گزاره هم صحیح باشد آنگاه شاید بازنگری در سیاست های فعلی امری ضروری باشد.
2- بر اساس اطلاعات موجود در سال 1999 بیش از 90 درصد تولید جهانی اورانیوم توسط ده کشور تامین گردیدند که این کشورها عبارتند از: استرالیا، کانادا، قزاقستان، نامیبیا، نیجر، فدراسیون روسیه، آفریقای جنوبی، اوکراین، آمریکا و ازبکستان که هر یک از این ممالک بیش از 1000 تن اورانیوم تولید و روانه بازار کردند. در این میان کانادا با 25 درصد تولید در صدر و استرالیا و نیجر با 14.8 درصد و 9 درصد تولید جهانی در مرتبه دوم و سوم قرار دارند. حدود 50 درصد تولید از معادن نزدیک به سطح زمین که کم هزینه میباشند بوده و 32 درصد از معادن واقع در عمق زمین که پر هزینهتر میباشد و مابقی نیاز از طرق سایر منابع که توضیح آن در بند 3 میاید تامین شدهاند. در سال های بعد تاکید بر استخراج اورانیوم از معادن نزدیک به سطح زمین دارای اهمیت بیشتری گردیده و بخش اعظمی از معادن در عمق بدلیل پرهزینه بودن استخراج تعطیل شدهاند.
3- در سال های بین 1991 و 1999 معادل 40 درصد نیاز جهانی از طریق منابعی غیر معادن و بطور مشخص از موجودی سوخت راکتورهای تعطیل شده تامین گردیدند. از سال 1995 یک منبع مهم دیگر تامین اورانیوم به عرصه آمد که امتیاز آن عمدتا در اختیار آمریکا و روسیه میباشد و آن استفاده از اورانیوم موجود در سلاحها و موشک های هستهای بود که در قالب پیمانهای خلع سلاح اتمی از زرادخانههای هستهای خارج گردیدند و در حال حاضر نیز این منبع عظیم کماکان مورد بهرهبرداری این دو کشور بزرگ اتمی قرار دارند.
از سوی دیگر تکنولوژی استخراج اورانیوم و قیمت جهانی آن اهمیت فراوانی در استخراج و عرضه آن پیدا کرده است. برابر اطلاعات موجود، علیرغم وجود مقادیر قابل توجه این فلز در نقاط مختلف، تعدادی از کشورهای تولیدکننده بدلیل هزینه بالای استخراج و همچنین عدم برخورداری از تکنولوژی پیشرفته در امر استخراج مراکز اکتشاف خود را تعطیل کردهاند و هماکنون بدلایل فنی، مالی و مدیریتی عملا استخراج و عرضه اورانیوم جهت مقاصد تجاری در دست ممالک صنعتی بزرگ قرار دارند.
4- در حال حاضر 24 کشور دارای معادن اورانیوم در نزد آژانس بینالمللی انرژی اتمی ثبت شدهاند که بغیر از چین، پاکستان و هندوستان مابقی گزارشات رسمی منابع و معادن اورانیوم خود را ارائه میدهند. ضروری است توجه شود که هزینه تولید 130 دلار آمریکا برای هر کیلو اورانیوم زیاد محسوب و منابع با هزینه تولید کمتر که عبارت از 80 دلار و 40 دلار در هر کیلو هستند بسیار با صرفهترند و برای مثال کانادا در سال 1999، 31 درصد از این اورانیوم بسیار اقتصادی را به بازار عرضه نمود. پیشبینی میشود که تا سال 2015 نیاز جهانی اورانیوم مابین 54500 الی 79800 تن باشد در حالیکه تولید جهانی در همین دوره بین 42000 تن تا 62000 در خوشبینانهترین حالت برآورد میگردد. بر اساس چنین واقعیاتی است که تدریجا توسعه بیشتر نیروگاههای هسته ای مودر بازنگری جدی قرار گرفته و توجه به منابع دیگر مانند ژئو ترمال رو به افزایش است.
5- بر اساس گزارشهای رسمی ایران به آژانس، ذخائر اورانیوم قطعی ایران بعد از حدود بیست سال اکتشاف و تحقیق 491 تن برآورد گردیده است که میتوان معادل 876 تن منبع احتمالی قابل بهرهبرداری با هزینه استخراج هر کیلو 80 تا 130 دلار را نیز بر آن افزود. علاوه بر اینها فرضیات غیر قابل اثباتی در مورد وجود 4500 تن اورانیوم دیگر و یا احتمال پیدا شدن 5000 تن ذخائر جدید وجود دارند که تا کنون تائید نگردیدهاند. برابر این آمار، منابع قطعی اورانیوم ایران را باید حدود 1400 تن برآورد کرد و هر سیاستی باید با توجه به این ارقام طراحی و برنامهریزی شود. مطلبی که این آمار و ارقام بزبان روشن بیان میکنند این است که ما بهیچوجه دارای منابع قابل اعتنای اورانیوم که بتواند نیاز بلند مدت ما را جهت برق هستهای تامین کنند نیستیم و تامین برق از نیروگاههای اتمی بدون تامین سوخت از خارج مقدور نیست و حتی اگر غنیسازی را هم به حد کمال انجام دهیم چارهای بجز وارد کردن اورانیوم (منظور ماده معدنی اورانیوم) از منابع خارجی که بطور عمده در کنترل کشورهای خاصی هستند نداریم و اصولا بحث خودکفائی کشور در این مورد بنظر نمیرسد که بر مبنای اطلاعات صحیحی طرح شده باشد.
6- توجه دقیق به این آمار هر چند مختصر میتواند برای مسئولین عزیز پرونده هستهای جالب باشد و برای مثال میتوان درک کرد چرا پیشنهاد مشارکت بینالمللی در پروژه غنیسازی ما با سردی مواجه گردید. وقتی که ما نه دارای منابع قابل توجه اورانیوم هستیم و نه مصرفکنندهای عمده چون اصلا نیروگاه اتمی نداریم، چرا باید مثلا اورانیوم آفریقای جنوبی را بیاورند در ایران غنی کنند و سپس به آمریکای شمالی و یا اروپا بفرستند؟ اصلا چنین طرحی توجیه اقتصادی ندارد و طرح فروش سوخت در بازارهای جهانی با 30 درصد زیر قیمت نیز حرفی بیش نیست چه آنکه تنها هزینه حمل و نقل اضافی شاید بیش از 30 درصد قیمت را بالاتر ببرد. از نظر سیاسی هم این واقعیت ها دست آویز برخورد جهانی با ایران شده است و مصاحبه اخیر دبیر کل آژانس در این مورد بقدر کافی گویا است. وی ضمن رد این که مشکل با ایران در دستیابی به انرژی هستهای و یا حتی غنیسازی است گفت که مشکل چیز دیگری است و بعبارت دیگر این سئوال را مطرح نمود که چرا وقتی کشوری نه منابع چشمگیری دارد و نه مصرفی دارد روی به غنیسازی اورانیوم آورده است؟ از سوی دیگر سیاست راهاندازی 20 نیروگاه دیگر بر مبنای کدام کارشناسی طرح میگردد و علاوه بر وجود ابهاماتی جدی در این سیاست لازم است معلوم شود که برای تامین سوخت آنها چه فکری شده است؟ این سئوالی است که مسئولین محترم کشور حتما باید به آن توجه ویژه نمایند تا خزانه ملت با هزینه کردن جهت طرحهای فضائی تهی نگردد. امید که در این بررسیها فقط منافع این ملت شریف در مد نظر باشد تا تفکرات ویژه شخصی که هنوز هم مبانی بسیاری از آنها نامعلومند و گوش دهیم بقول شیخ بزرگ عطار که میفرماید:
ترا یک ذره در خود عیب دیدن
به از صد نور غیبالغیب دیدن
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
