مهمترین پیام خطبه اول

مقام معظم رهبری در خطبه اول با تکیه بر این مهم که چرا انقلاب ایران توانسته است الهام بخش و سرمشق باشد به برخی شاخص ها و ویژگی های منحصر به فرد انقلاب اسلامی اشاره فرمودند، وضعیت کنونی را با وضعیت ایران قبل از انقلاب مقایسه نمودند، سپس با خطکش مدرج استدلال، گزارش های متقن، آمار و ارقام این شاخص ها را اندازه زدند و نشان دادند که قطار انقلاب اسلامی پرشتاب تر از گذشته بر ریل پیشرفت و عدالت با پایبندی به مبانی حضرت امام (ره) در حال حرکت است به گونه ای که به تعبیر ایشان" امروز بعد از سى و دو سال...رفتارها از روز اول اگر اسلامى‌تر نباشد، حداقل مثل روز اول پیروزى این انقلاب است. جوانهایى که امام را ندیدند، دوران جنگ را ندیدند، از انقلاب چیزى به یادشان نیست، اما پایبندى و التزامشان به مبانى اسلام، از بعضى ما پیرمردها بهتر است؛ قوى‌ترند."
معظم له در ادامه به برخی از دستاوردهای اخیر نظام اسلامی در سه ساحت تثبیت مردمسالاری دینی، عدالت اجتماعی و استکبار ستیزی اشاره فرمودند .
1- تثبیت مردمسالاری دینی
امام خمینی (ره) یکی از نوادر تاریخ انقلابهای جهان است که در شناسنامه انقلاب اسلامی با قلم پر رنگ نام جمهوری اسلامی را می نویسد و به تکرار تمام شئون هویت مردمسالاری دینی را شناسایی، تبیین و تفهیم می کند. بر خلاف کسانی که فکر می کنند
" امام خمینی(ره) وقتی بحث اسلام ناب را مطرح کرد، فرصت نیافت تا بحث جمهور ناب راهم مطرح کند" باید گفت حضرت امام (ره) ضمن جامع نگری در تعریف هویت مردمسالاری دینی، در بحث تبیین جمهوریت به صراحت بر ضرورت مشارکت عمومی در مقاطع مختلف تاکید و شکل، حدود و اهداف آن را نیز مشخص نموده اند. ایشان در یکی از بیانات خود می‌فرمایند: «ما می‌خواهیم اسلام و حکومت اسلام را به نحوی که شبیه صدر اسلام باشد اجرا کنیم تا غرب معنی درست دموکراسی را به آن حدی که هست بفهمد تا تفاوت میان دموکراسی موجود در اسلام و دموکراسی اصطلاحی مورد ادعای دولت‌ها آشکار شود».
به تعبیر رهبر فرزانه انقلاب امام راحل در دوران نهضت اسلامی و پس از پیروزی انقلاب اسلامی با نوشتار و گفتار خود خطوط اساسی و مرزهای نظام جمهوری اسلامی ایران را مشخص کردند و مهم‌ترین مسئله رعایت این مرزها و حفظ حریم هویت انقلاب اسلامی است.
1-): 1 اسلام‌گرایی مسئولین
یکی از شاخص هایی که رهبر معظم انقلاب برای عیارسنجی تثبیت مردمسالاری دینی در خطبه های نمازجمعه هفته گذشته تهران عنوان فرمودند مسئله اسلام گرایی مسئولین کشور بخصوص مقطع اخیر است. "مسئولین کشور افتخار می کنند به اسلامى بودن. البته در طول این سى و دو سال خیلى تلاش شد؛ حتّى در داخل تشکیلات حکومتى کسانى بودند که تلاش کردند شاید بتوانند راه‌ها را به صورت زیگزاگى در بیاورند و تدریجاً دور کنند، زاویه بدهند؛ اما نتوانستند. جمهورى اسلامى بر سر مبانى خود، مبناى اسلامى بودن ایستاد."
در تبیین این شاخص شاید بتوان بین محتوا و اصول اساسی نظام اسلامی که زیر پوست رسمی جمهوری اسلامی را تشکیل می دهد و تعریف توین بی(‏‏‏‏toynbee) از مفهوم عصبیت ابن خلدون شباهتهایی یافت.به عقیده توین بی عصبیت در منظومه فکری ابن خلدون عبارت است از بافت روحانی که کلیه اعضای سیاسی و اجتماعی از آن ساخته شده اند. عصبیت مبنای اندیشه های سیاسی و اجتماعی ابن خلدون را تشکیل می دهد و مایه جنبندگی یک دولت و قوه حیاتی یک قوم است.
نرم افزار کشورداری در مردمسالاری دینی، اصولگرایی و پایبندی به شعارها و ارزشهای انقلاب اسلامی است. محتوای نظام اسلامی شبیه یک بافت روحانی است که حکومت اسلامی و مردم مسلمان ایران را به هم پیوند زده و پرده ای آهنین در مقابل دشمنان انقلاب اسلامی آویخته است. تا زمانی که این قوه حیاتی نظام اسلامی، درست کار می کند و کارگزاران حکومت اسلامی خود را واقف و ملتزم بدان می دانند هیچ قدرتی نمی تواند اخلالی در فرایندهای سیاسی کلان نظام ایجاد نماید.
این بافت روحانی در منطق اسلامی گره خورده و اعتبار خود را از متن قرآن و آموزه های عترت (علیهم السلام) می گیرد. در واقع برخلاف عصبیت ابن خلدون محل اعتبار و اصالت وجوه نرم افزاری نظام اسلامی کاملا واضح و مبرهن است. صیانت از نظام اسلامی و در عین حال کارآمدی آن در حل مشکلات کشور بسته به اعتقاد و ایمان مسئولین به محتوا و اصول انقلاب اسلامی است. لذا در این چارچوب تحلیلی هر نهاد و جریان سیاسی و اجتماعی که در رویکرد و رفتار خود به اصول و مبانی انقلاب اسلامی بیشتر پایبند بود باید پشتیبانی و تقویت شود.
1-2): توافق بر هویت مردمسالاری دینی
در 32 سال گذشته به طور متوسط هر ساله یک انتخابات برگزار شده و این انتخابات در هر سال پر شور تر از گذشته است. انتخابات اخیر ریاست جمهوری یک رکورد بی سابقه از مشارکت و رقابت سیاسی آزاد در کشور را از خود به جا گذاشت و نشان داد پایبندی به اصول و اسلام گرایی منافاتی با پذیرش اراده مردم در کشورداری ندارد بلکه این دو مولفه قادرند در موازات هم به یکدیگر کمک کنند. مردمسالاری دینی الگوی دقیقی از یک دموکراسی کیفی است که در سایه دینمداری به مشارکت سیاسی عموم مردم، اعم از اکثریت و اقلیت رنگ واقعیت می زند و ابهامات بی پاسخ دموکراسی های لیبرال را برطرف می کند. این الگو به طور طبیعی در صدد افزایش تاثیر آرای مردم مسلمان بر حیات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جامعه است.
فلشهای سیاسی در تابلوهای راهنمای مردمسالاری دینی و تجربه سه دهه گذشته، نخبگان سیاسی را به دفاع مومنانه از مردمسالاری و احترام به حقوق شهروندی هدایت می کند.
2- عدالت اجتماعی
عدل یک سنت الهی در ساختار آفرینش است که بشریت با تمسک به آن به دروازه نجات می رسد. عدالت قرار دادن هر چیزی در جای خود و اعطای هر حقی به صاحب آن است. منشا ظلم و بی عدالتی در طول تاریخ عصیان و طغیان انسان در برابر حکومت خداست. انقلاب اسلامی در ایران فریاد عدالتخواهی ملت مسلمان ایران بود و حضرت امام خمینی(ره) از همان ابتدا اعلام عدالت نمودند. مردمسالاری دینی حکومتی است که ایرانیان تحقق عدالتخواهی و عدالت محوری خود را با توجه به تجارب تاریخی شان در آن می بینند. مردمسالاری دینی یک انقلاب در ساختهای سیاسی موجود است که ملت ایران با خودباوری و شجاعت این الگوی حکومت الهی را در هیاهوی مدلهای اومانیستی غرب به عنوان تنها راه استقرار عدالت تا ظهور حضرت ولی عصر (عج) برگزیده و به جهانیان معرفی نموده است .
البته اگر چه بین عدالت اسلامی و عدالتی که امروز در جامعه ایران جریان دارد فاصله بسیاری وجود دارد اما حرکت به سوی تحقق عدالت اجتماعی از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی هیچ گاه متوقف نشده است.
به اعتقاد رهبر معظم انقلاب امروز پس از گذشت 32 سال حرکت به سوی عدالت اجتماعی به مراتب قوی تر از گذشته است." امروز حرکت به سمت عدالت اجتماعى از سالهاى قبل هم بیشتر است، از دوره‌هاى قبل هم بیشتر است." ایشان در این زمینه به برخی شاخصهای سمبلیک اشاره فرمودند:
2-1): تقسیم و توزیع متناسب فرصتهاى کشور
2-2): مراقبت از روستاها و شهرهاى دوردست
2-3): اهتمام نسبت به مسکن‌سازى در روستاها راه‌هاى ارتباطى، ارتباطات گوناگون، نیروى برق، آب مناسب، تلفن، امکانات زندگى در نقاط دوردست
2-4): سفرهای استانی
2-5): پرهیز از تجمل گرایی و اشرافی گری در بین مسئولین
2-6): سهام عدالت
2-7): اجرای طرح بزرگ هدفمند کردن یارانه ها
ارزیابی عدالت اجتماعی کار پیچیده ای است چرا که افراد به طور طبیعی برای امور متفاوتی ارزش قائل هستند و بر آنچه که موافق به ارزشمند بودن آنند تاکید یکسانی نمی گذارند. تامین رفاه اقتصادی برای یک فرد شاید اولویت اصلی محسوب شود و برای فرد دیگر میزان آزادی های سیاسی در ارجحیت باشد. هر شهروندی به سهم خود خواسته یا ناخواسته به ارزشیابی عملکرد دولت می پردازد و در ذهن خود یک تصویر قابل دسترس از عدالت می سازد. اغلب شهروندان در پاسخ به پرسشهای ناگهانی درباره عملکرد مسئولین می توانند چند دقیقه صحبت کنند. آنچه در یک عکس فوری از تنوع تلقی ها و برداشتهای شهروندان از عملکرد سیاسی دولت ها به دست می آید تصویری ملون و گاه مشوش است که امکان قضاوت صحیح را برای ناظران بی طرف سخت می کند.
اما مقام معظم رهبری به عنوان یک ناظر متقی و محیط بر اوضاع کشور به خوبی می تواند این شاخصه ها را اندازه بگیرد. بدون تردید با توجه به شعارهای مسئولین در سالهای اخیر در زمینه عدالت گستری عملکرد دولت و مجلس را باید به محک حرکت در “ وادى طولانی،‌ دشوار و پرخطرعدالت اجتماعی” سنجید.
3- استکبارستیزی
در حالی که برخی در گذشته خجالت می کشیدند که حقایق انقلاب را بر زبان جارى کنند، اعاده‏ عزت ملى و ترک انفعال در مقابل سلطه، تجاوز و زیاده‏طلبى و ترک شرمندگى در مقابل غرب و غربزدگى در سرلوحه سیاست خارجی مسئولین کنونی کشور قرار گرفته است؛ روند غرب‏باورى و غرب‏زدگى که متأسفانه در حال نفوذ به بدنه‏ مجموعه‏هاى دولتى بود، متوقف گردید؛جلوی گرایش‏هاى سکولاریستى و رسوخ آن در بدنه‏ مجموعه‏ مدیران کشورگرفته شد. روحیه‏ تهاجم در مقابله‏ با زورگویان بین‏المللى و مدعی بودن در مسائل مختلف بین المللی مثل حقوق بشر، حقوق زنان، هولوکاست و ... که یادآور فضای ابتدای انقلاب است در این دوره شکل گرفته است. رهبر معظم انقلاب در خطبه های نماز جمعه تهران چهار عنصر را در تائید روحیه استکبارستیزی مسئولین برشمردند:
3-1): استقامت در عرصه هسته ای
3-2): عدم تسلیم در مقابل فشارها
3-3): خودکفایی در تولید بنزین حتی صادرات آن
3-4): محبوبیت مسئولین ایرانی در کشورهای منطقه
و ضمن تاکید بر این روحیه فرمودند: "خیلى‌ها بودند از همان اوایل انقلاب، می گفتند آقا حالا که انقلاب پیروز شد، دیگر بس است؛ برویم با آمریکایى‌ها مسائل را تمام کنیم! این معنایش این بود که شعار ظلم‌ستیزى انقلاب تخطئه شود. این را تشویق می کردند. در طول زمان، بودند کسانى که دنبال این بودند؛ یعنى برویم با آمریکا همراه شویم؛ آن کسى که دشمن اصلى ماست، برویم زیر بال او؛ به دامن او پناه ببریم. معناى این حرف، فروختن قضیه‌ فلسطین است. معناى این حرف، اغماض کردن از جنایات آمریکا در عراق و افغانستان و امثال اینهاست. معناى این حرف، چشم بستن بر روى این همه ظلمى است که آمریکا در جهان بر ملتها دارد انجام می دهد."
واقعیتی که مورد تائید مقام معظم رهبری در سالهای اخیر قرار گرفته، این است که کمتر کسی در شرایط فعلی می تواند نقش موثر منطقه ای و فرامنطقه ای جمهوری اسلامی در معادلات بین المللی و روحیه استکبار ستیزانه مسئولین را انکار کند.
رویکرد مسئولین کشور و بخصوص دولتمردان در استراتژی حل مشکل، استراتژی رفع تهدیدات، استراتژی دفع بحران، استفاده از پتانسیلها و منابع موجود در کشور، تعامل سازنده در سطح بین الملل، توسل به ترجیحات عقلانی در اداره کشور، اطمینان، صراحت، قاطعیت در سیاست خارجی و... علی رغم برخی انتقادات اما به طور کلی مثبت بوده و توانسته فرایند تکاملی اقتدار ملی را در بستر توافق ملی و نخبگی به پیش ببرد.
بدیهی است برای اثبات این مدعا باید به برونداد چند سال گذشته و شاخصها و مناطهای مقطعی و دائمی آن توسل جست.
ورود به باشگاه هسته ای و دفع تهدیدات موجود با کمترین هزینه ممکن، ورود به باشگاه هوا فضا، نقش موثر در معادلات منطقه ای بخصوص در قضیه عراق، افغانستان، فلسطین و امروز در مصر، تونس،... تاکید بر ظرفیتهای بومی و اسلامی به عنوان نقشه اقتدار ملی، دفاع از اقتدار و عزت ملی در برابر تهدیدات آمریکا و واداشتن سیاستمداران ایالات متحده به درخواستهای مکرر برای مذاکره با تهران، مواجهه عقلانی با بحران اقتصادی جهانی و...
رهبر فرزانه انقلاب در سالهای پیانی دولت نهم در دیدار مسئولان وزارت امور خارجه در همین باره گسترش تفکر اسلامی در دنیا و غلبه تفکر مقاومت در مقابل نظام سلطه، در لبنان و فلسطین را نمونه های بارزی از پیشرفت نظام اسلامی در افکار عمومی و افزایش عظمت و اقتدار ملت ایران برشمردند و خاطرنشان کردند: "امروز در باره ایران، تعابیری همچون قدرت منطقه ای و یا ابرقدرت منطقه ای به کار می رود که همه این موارد نشان می دهد نظام اسلامی به برکت پایبندی به اصول، حرکت رو به جلو داشته است."
نتیجه‌گیری:
نوعا اعتقاد بر این است که تنها یک الگوی مدیریت انقلابی قادر است انقلاب را از بلیه انحرافات حفظ می کند چرا که علت موجده انقلاب اسلامی همان علت مبقیه آن است.
مردمسالاری دینی، عدالتخواهی و استکبار ستیزی به عنوان محورهای انقلاب اسلامی و علت موجده آن راز بقا و الهام بخشی این انقلاب بزرگ است. بعد از انقلاب اسلامی و بخصوص پس از رحلت حضرت امام خمینی(ره) تلاش ها برای تغییرات زیر پوستی در نظام اسلامی شروع شد. ترویج اشرافی گری و مادی گرایی بخصوص در بین مسئولین و کارگزاران نظام ذیل عنوان دلفریب توسعه اقتصادی، غفلت از مستضعفین و اطلاق عنوان "اقشار آسیب پذیر" به آنها، ذبح عدالت به عنوان اصلی ترین فاکتور هویتی انقلاب اسلامی در پای توسعه و... در زمره اولین تلاشهای دشمن برای تغییرات در هویت اسلامی نظام بود. در دوره بعد اباحی گری اخلاقی، ترویج سکولاریسم در درون ارکان نظام به اسم توسعه سیاسی، پشت پا زدن به ارزشهای دینی و آرمانهای انقلاب در مطبوعات و جراید کثیرالانتشار، نفی هویت استکبارستیز انقلاب اسلامی و... در دستور کار قرار گرفت که البته با عنایت خداوند و هوشیاری مردم این تلاشها به نتیجه نرسیدند.امروز بحمدالله مسئولین و دولتی در راس کار است که گفتمانش گفتمان انقلاب است و مهمترین دستور کارش را "بسط ید" ولایت فقیه در اداره کشور می داند. صیانت از نظام اسلامی به عنوان یک ارزش راهبردی و در عین حال کارآمدی آن در حل مشکلات کشور و همچنین الهام بخشی و سرمشق بودن آن برای تمام انقلابات جهان بسته به اعتقاد و ایمان مسئولین به محتوا و اصول انقلاب اسلامی است. لذا در این چارچوب تحلیلی هر نهاد و جریان سیاسی و اجتماعی که در رویکرد و رفتار خود به اصول و مبانی انقلاب اسلامی بیشتر پایبند بود از ارزش انقلابی بیشتری برخوردار است.