تحولات مصر در آیینه نقد محافل سیاسی (بخش اول)

ابعاد اخلاقی و شناختی:
رویدادهای بحران مصر در حال حاضر بین دو طرف در جریان است: مردمی که تلاش می‌کنند نظام حاکم را با تکیه بر قدرت خود، همبستگی افکارعمومی عربی، اسلامی و خاورمیانه ساقط کنند و جریان حزب حاکم که تلاش دارد خشم مردمی را فرونشاند و بحران سیاسی را کنترل کند تا به این ترتیب فرصتی برای بقا در قدرت بیابد. جریان اخیر از حمایت آمریکا، اسرائیل و برخی نظام‌های عربی منطقه، از جمله پادشاهی اردن، عربستان سعودی، مغرب و نظام یمن، که خود شرایط مشابهی با نظام مصر دارند، حمایت می‌شود.
ابعاد سلامت رفتاری:
بحران کنونی میان دو طرف، به نوعی ماهیت «درگیری» به خود گرفته، به این ترتیب که در سطح غیررسمی یا در صحنه میدانی، تظاهرکنندگان (مردم) همچنان در حال درگیری با نیروهای امنیتی هستند، اما در سطح رسمی (سران) نظام حاکم با استفاده از نمادهای فردی به نوعی برای خود سپر بلا درست کرده است. به‌عنوان مثال حسنی مبارک به عنوان رئیس‌جمهوری، نخست‌وزیر و کابینه‌اش را برکنار کرد و علاوه برآن در سخنانی، خود را نه «رئیس‌جمهور» بلکه با صفت «فرمانده عالی نظامی» نامید. امری که نشان می‌دهد انتقالی در ماهیت حکومت، از «ماهیت غیرنظامی» به «ماهیت نظامی» صورت گرفته است و آثار اولیه این انتقال را به‌خوبی می‌توان در اعلام حکومت نظامی و سپس توسعه مناطق تحت حکومت نظامی مشاهده کرد، با این احتمال که دامنه این حکومت نظامی ممکن است با اقدامی چون لغو قانون اساسی و اعلام احکام عرفی، گسترش هم بیابد.‏
تجزیه و تحلیل عملکرد بحران مصر:‏
بحران سیاسی مصر به سرعت وارد روزهای سرنوشت‌ساز خود شد. در این خصوص هریک از طرفین سعی کردند با بسیج تمامی توان خود، توانایی‌های طرف دیگر را مهار کنند. دراین مورد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:‏
‏- گروه مردمی: این جریان از یک حمایت مردمی بسیار قدرتمند برخوردار است. از مجموع جمعیت 85 میلیونی مصر، بیش از 35 میلیون نفر مستقیماً در حرکت‌های سیاسی اخیر حضور دارند، ضمن آنکه 50میلیون نفر دیگر با همدردی و همبستگی‌های معنوی خود، از حرکت‌های مردمی حمایت می‌کنند.‏
‏- جریان حاکم: این جریان نیز از سوی نیروهای نظامی و نیروهای مؤسسات سیاسی تحت تسلط حزب حاکم حمایت می‌شود. در این خصوص ارزیابی‌ها نشان می‌دهد حجم نیروهای مسلح مصر در حال حاضر بالغ بر 700 هزار تن است. شمار نیروهای پلیس این کشور نیز 3/1 میلیون نفر و تعداد نیروهای امنیتی مصر نیز بالغ بر 5/1 میلیون نفر است. به عبارتی، مجموع نیروهای تحت امر حزب حاکم در خوش‌بینانه‌ترین وضع، 5/3 میلیون نفر است.
چنانچه درگیری پرشدتی میان جریان مردمی مصر و جریان حکومتی مصر صورت گیرد، احتمال رخ دادن اتفاقات زیر وجود دارد:
‏* برحجم حمایت‌های مردمی مصر افزوده خواهد شد، چون یک طرف از سلاح بر ضد دیگری استفاده کرده است و این امر همدردی‌ها با جریان مردمی را افزایش می‌دهد.          ادامه دارد...