نگاه 2 رئیس‌جمهور به افق آینده مناسبات

«جهان بینی سیاسی ایران و ترکیه بیش از هر زمان به یکدیگر نزدیک شده است.» این جهان بینی همان است که دکتر احمدی‌نژاد و اردوغان و عبداللـه گل در نطق‌های سازمان ملل خویش بیان کرده‌اند که در پی اصلاح نظام مناسبات ناعادلانه جهانی هستند و برای شکل‌گیری دنیای جدیدی تلاش می‌کنند که در آن ثروت و فرصت و امکانات بین المللی در انحصار گروه اندک بازیگران نماند.
در همین راستا رهبران دو کشور در پی الگوی صلح و راه‌حل عادلانه متفاوت از نسخه امریکایی‌ها برای بحران‌ها و مشکلات سیاسی و اقتصادی جهان هستند. این عدالت طلبی را بویژه در زمینه‌های مهمی مثل امور هسته‌ای دنبال می‌کنند. طبیعی است که با این نگرش تحولات فلسطین کانون توجه دو کشور قرار گیرد نگاه آنها به وضع غزه برخاسته از دیدگاه انسانی و اسلامی به همین دلیل عزم آنها همکاری مشترک کشورهای اسلامی و آزادیخواهان جهان برای کمک به غزه است.با این پیش‌درآمد اندیشه‌های رؤسای دوکشور را مرور می‌کنیم.
تبدیل تهدیدات به فرصت‌ها
دکتر احمدی‌نژاد می‌گوید: ایران و ترکیه دو ملت برادر و دارای منافع و تهدیدات مشترک هستند که اگر با هم باشند، می‌توانند بر همه تهدیدات غلبه کرده و از فرصت‌ها به نفع ملت‌های خود استفاده کنند.
رئیس‌جمهور با تأکید بر گسترش و تعمیق هر چه بیشتر روابط دو جانبه و منطقه‌ای دو کشور اظهار می‌دارد: بسیاری از مشکلات و مسائلی که به اقتصاد و امنیت منطقه و کشورهای ما فشار وارد می‌کند، تحمیلی و به خاطر حضور و دخالت بیگانگان است که از بعضی فاصله‌ها بین ملت‌ها و دولت‌ها استفاده می‌کنند. کشورهای منطقه به هر میزان که همکاری‌های منطقه‌ای خود را افزایش دهند این فاصله‌ها از بین می‌رود و فرصت برای طراحی بدخواهان کم می‌شود.
دکتر احمدی‌نژاد به صراحت از ضرورت الگوسازی در روابط دو کشور سخن می گوید :امروز غرب هم در تئوری و هم در عمل با بن بست مواجه شده است و دنیا منتظر تئوری‌های جدیدی است و ترکیه و ایران می‌توانند این خلأ را پر کنند و این نیازمند توسعه بیش از پیش همکاری‌ها است. در این زمینه جمهوری اسلامی ایران هیچ محدودیتی برای توسعه همکاری‌ها در عرصه‌های مختلف ندارد.
رئیس‌جمهوری کشورمان کتمان نمی‌کند که تهران از تحول در نگاه همسایه‌اش به فلسطین بسیار امیدوار شده است لذا با تحسین موضع ترکیه در قبال رژیم صهیونیستی می‌گوید: واقعیت این است که رژیم صهیونیستی تهدیدی برای همه ملت‌ها است و چنانچه فرصت پیدا کند، می‌خواهد همه کشورهای منطقه را ضمیمه خود کند و نمی‌خواهد هیچ کشور قدرتمندی در منطقه وجود داشته باشد. امروز هم شاهدیم که وقتی زورشان به مردم غزه نرسید به قدس شریف حمله ور می‌شود.
فرصت‌سازی در اوضاع بحرانی منطقه
رئیس‌جمهور ترکیه بارها براین ایده تأکید ورزیده است که تهران و آنکارا کلید ثبات در منطقه هستند.
عبداللـه‌گل رئیس‌جمهورترکیه در آخـرین دیـدار خویش با مقامات ایرانی در ترکیه گفت: در حال حاضر روابط دو کشور در همه زمینه‌ها رو به گسترش و در راستای منافع دو ملت و ملت‌های منطقه پیش می‌رود. گل همانند اردوغان، ایران را از قدرت‌های بزرگ در منطقه به حساب می‌آورد و می‌گوید: ترکیه معتقد است همکاری و تعامل با جمهوری اسلامی ایران نقش مؤثری در افزایش امنیت و ثبات منطقه خواهد داشت. دیدگاه رئیس‌جمهور ترکیه در باره ایران در موضوع هسته‌ای ایران در تقابل جدی با نگاه بازیگران غربی قرار می‌گیرد. او اظهار می‌دارد که با اعمال فشار و زور هیچ مسئله‌ای حل نخواهد شد و استفاده از انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای حق مسلم جمهوری اسلامی ایران است. در همین راستا گل در چند مرحله با سران اروپا و امریکا به تنش لفظی پرداخت.
او در مهمترین مواجهه خویش با رئیس‌جمهور فرانسه وقتی که نیکلا سارکوزی از قدرت موشکی و هسته‌ای ایران ابراز نگرانی کرد، گفت: تهران همسایه مطمئن ما است و قدرت موشکی آن تهدیدی در نگاه ما نیست. گل باردیگر در مصاحبه با خبرنگاران غربی درباره حساسیت غرب به روابط کشورش با ایران گفت: دلیلی برای این نگرانی وجود ندارد و این نگرانی ها فقط ناشی از مشکلات روانی است. به عنوان مثال به روابط ما با ایران نگاه کنید. صادرات ما به ایران آیا بیشتر از صادرات فرانسه یا آلمان به این کشور است. نه. اما زمانی که این کشورها به ایران کالا صادر می‌کنند مشکلی پیش نمی‌آید. ولی زمانی که ما به ایران کالا صادر می‌کنیم مشکل پیش می‌آید.به این ترتیب این امر جنبه روانی دارد».
به این صورت گل همانند دیگر دیپلمات‌های ترکیه مذاکره را تنها راه رفع بدبینی میان تهران و غرب می‌شناسد کما این که در گفت‌وگو با خبرنگار فرانسوی می‌گوید: مذاکره کمک به نفع دو طرف یعنی گروه 1+5 و ایران خواهد بود با همین ایده گل و اردوغان استانبول را میزبان مذاکره شش کشور عضو گروه 1+5 و ایران تعیین کردند.