بازشناسی متهمان فتنه‌ـ‌3

سیروس محمودیان
گفتنی است که حجت‌الاسلام محمد محمدی‌ری‌شهری، موسس و نخستین‌‌ وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی ایران است که پس از 6 سال فعالیت در زمان دولت اول اکبر هاشمی‌رفسنجانی جای خود را به حجت‌الاسلام علی فلاحیان می‌دهد که پس از 8 سال همکاری فلاحیان با دولت هاشمی و در واقع با شروع به کار دولت محمد خاتمی، حجت‌الاسلام قربانعلی دری‌نجف‌آبادی جانشین فلاحیان می‌شود که با کناره‌گیری پرحاشیه دری‌نجف‌آبادی، حجت‌الاسلام علی یونسی، رئیس وقت سازمان قضایی نیروهای مسلح مسؤولیت وزارت اطلاعات دولت خاتمی را برعهده می‌گیرد که با روی کار آمدن دولت نهم، حجت‌الاسلام غلامحسین محسنی‌اژه‌ای و در دولت دهم حجت‌الاسلام حیدر مصلحی به عنوان ششمین وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی ایران پذیرای مسؤولیت خطیر وزارت اطلاعاتی می‌شود که قانون تاسیس آن با هدف کسب و جمع‌آوری اخبار و تولید، تجزیه، تحلیل و طبقه‌بندی اطلاعات مورد نیاز در ابعاد داخلی و خارجی، کشف توطئه‌ها و فعالیت‌های براندازی، جاسوسی، خرابکاری و اغتشاش علیه استقلال و امنیت و تمامیت ارضی کشور و نظام جمهوری اسلامی ایران و با وظایف معین حراست اخبار، اطلاعات، اسناد، مدارک، تاسیسات و پرسنل وزارتخانه، آموزش و کمک‌های لازم به ارگان‌ها و نهادها جهت حفاظت از مدارک، اسناد و اشیای مهم آنها، ارائه خدمات اطلاعاتی ضروری به سازمان‌ها و ارگان‌ها و آگاه کردن بموقع آنها نسبت به توطئه‌ها، همکاری و تبادل اطلاعات و تجارب اطلاعاتی با کشورهایی که حائز صلاحیت لازم باشند و به منظور کسب و پرورش اطلاعات امنیتی و اطلاعات خارجی و حفاظت اطلاعات و ضدجاسوسی و به دست آوردن آگاهی‌های لازم از‌ وضع دشمنان داخلی و خارجی جهت پیشگیری و مقابله با توطئه‌های آنان علیه انقلاب اسلامی کشور در جلسه روز پنجشنبه 27مرداد ۱۳۶۲‌ مشتمل بر 16 ماده و 18 تبصره توسط مجلس شورای اسلامی تصویب و به تایید شورای نگهبان رسیده است.
در بیان علل و ضرورت‌های تاسیس وزارت اطلاعات می‌توان گفت که با پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن 57، گروه‌های خودجوش مردمی متشکل از همه گروه‌ها و جناح‌های سیاسی در قالب کمیته‌های محله‌ای در محل کلانتری‌ها، مساجد و مراکز اداری و فرهنگی دولتی از قبیل مراکز پیشاهنگی مستقر شده و ضمن انجام کارهای امنیتی روزانه و دستگیری وابستگان رژیم پهلوی و اعضای ساواک به جمع‌آوری اطلاعات نیز می‌پرداختند. عدم تمرکز سرویس‌های اطلاعاتی، وجود مراکز متعدد امنیتی، موازی‌کاری، وجود خطر افراد نفوذی، عدم فرماندهی واحد، رفتار ملوک‌الطوایفی و ده‌ها مورد مشابه موجب شد حضرت امام(ره) در 10 اسفند1357 آیت‌الله‌ مهدوی‌کنی را مامور تشکیل کمیته مرکزی در میدان بهارستان کنند. این اتفاق در شرایطی بوده که شهربانی سابق عملا از بین رفته و اساسا وظیفه برقراری نظم عمومی در شهرها و دیگر وظایف مربوط به ماموران شهربانی نیز توسط کمیته‌ها پیگیری می‌شده که با تشکیل سپاه پاسداران، پاسداران نیز همچون دادستانی انقلاب در زمینه انجام فعالیت‌های اطلاعاتی ضدخرابکاری، ضدجاسوسی و ضدامنیتی فعال شده و حتی در مقطع مذکور مرحوم صادق خلخالی نیز با تشکیل یک تیم اطلاعاتی ویژه به انجام وظایف مشابه مشغول بوده است که به مرور زمان مسؤولان نظام متوجه شدند به دلیل وجود بخش‌های متعدد امنیتی در کشور، فضای بسیار مطلوبی برای فعالیت عناصر تروریستی و نفوذی پدید آمده که طرح تاسیس وزارت اطلاعات و یکپارچه‌سازی سیستم اطلاعاتی کشور در سال 1361 توسط دولت تهیه و پس از طی مراحل مقدماتی به تصویب مجلس شورای اسلامی می‌رسد که طبیعتا به دلیل ارتباطات خاص حجاریان با موسوی، وی نقش موثری در پیگیری ماجرا و تصاحب صندلی مدیرکلی وزارت تازه‌تاسیس داشته است.