تبعات منفی وابستگی دولت به نفت

محمدحسن قدیری ابیانه کارشناس مدیریت استراتژیک و سفیر جدید ایران در مکزیک گفت:  وابستگی بودجه دولت به نفت، توقع مردم را افزایش داده است.

 محمد حسن قدیری ابیانه افزود: در اذهان بسیاری از افراد جامعه سئوالاتی مطرح است که با توجه به در آمدهای سرشار نفت، چرا باید مشکلاتی از قبیل مسکن، اشتغال، ازدواج، تحصیل، رفاه و تامین اجتماعی در کشور وجود داشته باشد، چه بر سر  بودجه دولتی می‌آید، یا به عبارتی معلوم  نیست که این بودجه چگونه هزینه می‌شود! چرا وضعیت رفاهی کشورهایی مثل امارات متحده عربی از ایران بالاتر است.

 این کارشناس مدیریت استراتژیک به فارس گفت: متاسفانه تصور عمومی از درآمدهای نفتی و بودجه کشور بسیار فراتر از میزان واقعی آن است و چون این درآمدها در اختیار دولت و مدیریت کشور است، توقع از دولت هم بسیار بالاتر از توان اقتصادی کشور است. این امر موجب شده تا بسیاری از افراد حل مشکلات کشور و هر گونه تحولی را به نقش مدیران دولتی خلاصه نموده و برای خود نقشی در حل مسائل قائل نباشند.

قدیری ابیانه افزود: متاسفانه رسانه‌های بیگانه و گاه خودیها، به ویژه در ایام انتخابات به این توقعات دامن می‌زنند و این امر به زیان کشور می‌‌باشد. وی معتقد است: نباید نسبت به سئوالات و توهمات یاد شده بی‌توجه بود و ضروری است، ابعاد موضوع را برای مردم روشن ساخت تا هم توهمات بر طرف و توقعات تعدیل شود  و هم زمینه مشارکت هر چه بیشتر مردم در امور فراهم شود.

قدیری ابیانه گفت: در سال 84 صادرات نفتی کشور به حدود 40 میلیارد دلار رسید که  به کسر هزینه‌های استخراج، سرانه هر نفر در ماه 40 هزار تومان و در هر سال 480 هزار تومان، در 4 سال که معادل یک دوره ریاست جمهوری است. این رقم یک میلیون و 920  هزار تومان خواهد بود.

وی افزود: با فرض حفظ این مقدار درآمد و بر فرض محال، ثابت ماندن جمعیت در طول 20 سال آینده، جمع مبلغ از 10 میلیون تومان کمتر می‌شود ، حال آنکه تصور مردم بسیار فراتر از این رقم است.

قدیری ابیانه افزود: با توجه به این که درآمد نفت در سال 85 به رقم 60 میلیارد دلار رسید، سرانه هر نفر در ماه حدود 65 هزار تومان می‌شود که به حذف هزینه‌های استخراج به حدود 60 هزار تومان در ماه می‌رسد.

این کارشناس مدیریت استراتژیک گفت: صادرات غیر نفتی در سال 1384 نزدیک به 10 میلیارد دلار رسید که سرانه هر نفر در هر ماه حدود 10 هزار تومان و اگر سود آن 10 درصد فرض شود، سرانه سود صادرات غیر نفتی ماهانه حدود هزار تومان می‌شود.

وی افزود: امید به زندگی هر تبعه امارات متحده عربی 80 سال است، حال آنکه امید به زندگی در ایران حدود 72 سال است.

وی گفت: اطلاع عموم از چنین آمار و ارقام، موجب تعدیل و منطقی شدن توقع مردم شده، ارزیابی صحیح از عملکرد نظام و مدیریت آن را ممکن می‌سازد.

 قدیری ابیانه بیان داشت: بودجه عمومی دولت در قانون بودجه 1386 کمتر از 64 هزار میلیارد تومان است. یعنی سرانه هر نفر در  هر ماه فقط 76  هزار و 125 تومان می‌باشد که شامل درآمدهای نفتی، مالیاتها و سایر درآمدها می‌باشد. البته بودجه فوق، مجزا از بودجه موسسات و شرکت‌های دولتی است (که درآمدهای آن با هزینه‌های آن برابر است).

 وی افزود: در بودجه سال 1386 سرانه منابع حاصل از نفت و فرآورده‌های نفتی شامل استفاده از حساب ذخیره ارزی معادل ماهانه 31 هزار و 317 تومان است که 4026 تومان آن برای واردات بنزین و گازوئیل در نظر گرفته شده است. در نتیجه الباقی صادرات نفت به ازای هر نفر ماهانه معادل 27 هزار و 291 تومان می‌باشد.

این کارشناس مدیریت استراتژیک بیان داشت: اخیرا اعلام شد که ذخایر ارزی ایران به 56 میلیارد دلار رسیده است، این در حالی است که بدهی خارجی ایران حدود 26 میلیارد دلار است. بنابراین سرانه هر نفر از مابه‌ التفاوت دو رقم فوق که پس‌انداز ارزی ایران محسوب می‌گردد از بابت هر ایرانی معادل حدود 428 هزار تومان است.

 وی افزود: اگر بدهی 15 هزار میلیارد تومانی دولت به بانک‌های داخلی را که سرانه آن 215 هزار توان است، از آن کسر نماییم سرانه هر نفر فقط 170 هزار تومان می‌شود که رقم بالایی نیست .

وی ادامه داد: مسئولان و کارشناسان کشور به حق بارها بر ضرورت رهایی اقتصاد از اتکا به نفت تأکید کرده‌اند. یکی از موانع بزرگ در راه رسیدن به این هدف مهم وجود وابستگی ذهنی به درآمدهای نفتی است. رهایی از این وابستگی ذهنی و اصلاح تصور عمومی از میزان این درآمده زمینه‌ساز آن تحول اساس یعنی رهای از وابستگی اقتصاد کشور به نفت خواهد بود.

قدیری ابیانه تصریح کرد: ضروری است این حقایق اقتصاد برای افکار عمومی مطرح شود، به نحوی که همگان از ابعاد این موضوع مطلع شوند. لذا طرح محدود این موضوع در صدا و سیما کفایت نمی‌کند. وی معتقد است صدا و سیما می‌تواند با برگزاری میزگردها پخش تیزرهای کوتاه، برگزاری مسابقات رادیو و تلویزیونی، گنجاندن آمار در برنامه‌های سینمایی، سریالها و حتی طنزها این واقعیات را به جامعه منتقل نماید.