گذشت زمان همه چیز را مشخص خواهد کرد

* تندروهای جهان عرب از توافق فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها انتقاد کرده‌اند و گفته‌اند سازمان آزادیبخش(ساف) کاملاً خود را به اسرائیل فروخته است. مبنای ادعای تندروها چیست؟
** جناح‌هایی از هر دو طرف، هم در میان فلسطینی‌ها و هم در میان اسرائیلی‌ها متأسفانه به آشتی و سازش اعتقادی ندارند. تندروهای عرب از آزادی‌سازی کامل کرانه باختری رود اردن و انهدام کامل اسرائیل دم میزنند. تندروهای اسرائیل هم عکس این قضیه را می‌خواهند، اما آنها باید بدانند که سازمان آزادیبخش فلسطین نماینده برحق و بلامنازع اکثریت فلسطینی‌ها است و آنها هستند که باید حق‌ مذاکره کردن درباره سرنوشت فلسطین را داشته باشند. این کارها، گام به گام و مرحله به مرحله انجام می‌شود. فلسطینی‌ها به پیروزی بزرگی دست یافته‌اند و کاری انجام داده‌اند که هرگز شدنی نبود. موفقیتی که فلسطینی‌ها از راه مذاکره به دست آورده‌اند، با 40 سال جنگ به دست نیامد. آنها به استقرار آرمان‌های ملی خود دست یافته‌اند و به عنوان یک ملت حق تعیین سرنوشت خویش را دارند و کسی نباید به آنان تکلیف بکند و به امید خدا، آنها کشور فلسطین را نیز تأسیس خواهند کرد. در این مهم، فلسطینی‌ها از حمایت اردن برخوردار خواهند بود.
اکنون سوریه نیز در چهارچوب روند صلح خاورمیانه و در چهارچوب قطعنامه‌های 242 و 338 شورای امنیت سازمان ملل متحد و مسائل خود با اسرائیل مذاکره می‌کند. البته فعلاًمذاکرات این دو کشور به بن‌بست رسیده، ولی موضع سوریه روشن بوده و اسرائیل مجبور است کاملاً از بلندی‌های جولان خارج شود. ضمن آن که ترتیبات امنیتی در آنجا باید متقابل بوده و فقط امنیت یکی از طرفین مدنظر نباشد، بلکه امنیت هر دو کشور در نظر گرفته شود. نمی‌توان پذیرفت که تنها یکی از طرفین تعدادی سرباز در ناحیه مرزی در خاک کشور مقابل مستقر کند. سوریه هرگز نخواسته است که در آن سوی مرز اسرائیل، نیروی نظامی داشته باشد در حالی که اسرائیل، می‌خواهد پاسگاههای هشدار سریع در خاک سوریه دایر کند.
* آیا ترتیبات امنیتی که اسرائیل و فلسطینی‌ها برای مناطق خود در نظر گرفته‌اند، از جمله استقرار سربازان اسرائیلی در محله یهودی‌نشین شهر الخلیل، در اجرا با مشکلاتی مواجه نخواهد شد؟
** من هنوز از جزئیات موافقتنامه جدید اسرائیل و فلسطینی‌ها آگاه نیستم و متن موافقتنامه 460 صفحه‌ای را ندیده‌ام. اما امیدوارم که حداقل اسرائیل بتواند جلوی تندروهای یهود را بگیرد.
مهاجران یهود در الخلیل نمی‌خواهند از سرزمین‌های اعراب خارج شوند. آنها می‌خواهند کرانه باختری رود اردن را به عنوان بخشی از خاک اسرائیل در تصرف خویش نگه دارند. اسرائیلی‌های متعصب می‌خواهند که آبادی‌های یهودی‌نشین در سرزمین‌های اشغالی باقی بمانند. آنها دم از اسرائیل بزرگ می‌زنند.
* موضع سوریه نسبت به توافق فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها چگونه خواهد بود؟ آیا دمشق از موضع مثبت‌تری در قبال اسرائیل عمل خواهد کرد یا خیر؟
** وضعیت سوریه فرق می‌کند. سوریه درباره آزاد ساختن بلندی‌های جولان با اسرائیل مذاکره می‌کند. سوریه موضع خود را بسیار روشن ساخته است. سوریه می‌گوید مادامی که اسرائیل تا آخرین وجب از زمین‌هایی که در بلندی‌ها جولان تصرف کرده، خارج نشود، هیچگونه عادی‌سازی در روابط دوکشور و امضای پیمان صلح مقدور نخواهد بود،سوریه هم پذیرفته است که باید برای باز پس گرفتن اراضی خود از اسرائیل جداگانه و بطور مستقل با آن کشور مذاکره کند. سوریه در این مذاکرات خود را به مسأله بلندی‌های جولان منحصر می‌کند و کاری انجام نمی‌دهد که به موضع همسایگانش که با اسرائیل مذاکره می‌کنند، لطمه‌ای بخورد. همانطور که اردن نیز ضمن مذاکره با اسرائیل، حق حاکمیت خود را بر سرزمین‌های متعلق به اردن بازیافت. اردن حقوق هیچکس، هیچ کشور و یا ملت دیگر را دیگری را پایمال نکرد. فلسطینی‌ها با اسرائیلی‌ها فقط راجع به 450 نفر است ،بسیار عصبانی هستند و به رویه خشونت‌آمیز تمایل دارند. امیدواریم که سربازان اسرائیل که در محله یهودی‌نشین الخلیل استقرار می‌یابند، بتوانند جلوی خشونت یهودیان را بگیرند. خیال آنان از بابت اعراب الخلیل باید آسوده باشد، زیرا آنها می‌خواهند صرفاً به وضعیت سابق خود بازگردند. روشن ساختن وضعیت مناطقی که پلیس فلسطین و پلیس اسرائیل مسولیت مشترک حفظ نظم را به عهده خواهند داشت، الزامی‌است و شاید لازم باشد که تغییراتی در این مورد داده شود. تنها همه چیز را مشخص خواهد کرد.