شطرنج لبنان و بازی جالب حزب‌الله

علی جعفری
 پس از حضور سعد حریری در تهران و مذاکرات وی با مقامات ارشد ایرانی انتظار می‌رفت ماجرای دادگاهی که اصالت حزب‌الله را مورد هدف قرار گرفته بویژه پس از اتخاذ موضع نخست وزیر اسبق لبنان مبنی بر انصراف از پیگیری مسئله ،به پایان برسد اما درست پس ازاین سفر دیداراین مقام غرب گرای لبنان با مسئولان ایالات متحده مجددا این کشور را درشرایط بحرانی قرار داد. جریان 14مارس با حمایت 71رای نمایندگان پارلمان به‌عنوان اکثریت جامعه سیاسی لبنان این انتظار را هدف گذاری کرده بود که با اعلام رای سیاسی دادگاه فرمایشی رفیق حریری بتواند حزب‌الله را از صفحه شطرنج سیاسی این کشور مات نماید.که البته این امر با صدور رای مذکور وحمایت از پیش تعیین شده آمریکا و عربستان دور ازنظر نبود.اما آنچه موجب برهم زدن معادلات سیاسی لبنان شدتیزهوشی جریان 8مارس با رهبری حزب‌الله بود.آمریکا در مواضع خود درقبال لبنان با سردرگمی خاصی روبه‌رو شده است بطوری‌که فلیپ پی جی کراوالی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در سخنان تازه ای با اذعان به این مطلب می‌گوید: کمک‌های مالی آمریکا به دولت لبنان با وجود حزب‌الله و نقش تعیین کننده آن در حکومت لبنان سخت خواهد شد و واشنگتن دراین باره نگران است.اما این سردرگمی درقبال حزب‌الله معنای دیگری پیدا می‌کند بطوری‌که سخنگوی وزارت خارجه آمریکاصریحا درادامه سخنان خود می‌گوید: بااین وجود تکلیف ما با حزب‌الله روشن است.شاید برای همین باشد که دو فرستاده ویژه آمریکا با آغاز تحولات تازه لبنان سریعا وارد تل آویو می‌شوند تا پیام ویژه کاخ سفید را به بنیامین نتانیاهو برسانند.دیوید هیل و دنیس راس در گفت‌وگو با نخست وزیر رژیم صهیونیستی و چند مقام امنیتی این رژیم از آنها می‌خواهند درقبال مسئله لبنان بی طرفی کاملی داشته باشند اما درعین حال وعده دادند یک ناو هواپیمابر را وارد سواحل لبنان کند تا جدیدیت و اصرار واشنگتن را برای برقراری ثبات در لبنان و منطقه به نمایش بگذارد!! همزمانی این واکنش با اظهارت سعود الفیصل درباره تجزیه لبنان درکنار پرواز هواپیماهای اسرائیلی برفراز آسمان لبنان ورق را به نفع حزب‌الله لبنان برگرداند.
بطوری‌که وزیر خارجه عربستان دست به عقب نشینی آشکاری دربرابر موضع میشل عون زده و طی دو روز گذشته سفارت این کشور درتماس با شهروندان خود درخاک لبنان ازآنان خواسته است تا حد امکان از محل اسکان خود خارج نشوند زیرا بخوبی واقف است که مردم لبنان درقبال طراحی نقشه شوم برای تجزیه این کشور چه واکنشی نشان خواهند داد.اما در داخل خاک لبنان نیز اتفاقات جالبی به نفع حزب‌الله رخ می‌نماید که حکایت از وفادار بودن حزب‌الله به منافع ملی لبنان است و درمقابل سعد حریری علیرغم تمام ژست‌های سیاسی اش نشان داد وحدت ملی را قربانی منافع شخصی خود خواهد کرد.خروج ناگهانی وزرای نزدیک به جریان 8 مارس از کابینه حریری اگرچه نخست وزیر اسبق لبنان را با تنگنا روبه‌رو ساخت اما موضع وی پس از این جریان نشان داد که این مسئله از قبل برای او و حامیان خارجی اش قابل پیش بینی بود ازهمین رو بلافاصله با موضع تازه ای از عزم خود برای کاندیداتوری نخست وزیری خبر می‌دهد.وجود 71رای جریان مخالف 8‌مارس او را بخود مغرور کرد تا ضمن ساماندهی علیه کاندیدای احتمالی حزب‌الله از لزوم برطرف کردن موانع پیش رو سخن به میان آورد.اما خروج ناگهانی نمایندگان وابسته به ولید جنبلاط از جریان 14مارس و اعلام وفاداری رهبر این جریان به لبنان ،حزب‌الله و سوریه موجب شد تا اولین شکست سیاسی جریان غرب گرای لبنان رقم بخورد.بلافاصله پس از این ماجرا سمیر جعجع رهبر حزب قوات لبنانی (فالانژهای سابق) ازگروه‌های وابسته به جریان 14مارس تخریب علیه عمر کرامی که انتظار می‌رفت به‌عنوان کاندیدای احتمالی حزب‌الله برای به‌دست گرفتن پست نخست وزیری مطرح شود را آغاز کرده و با فحاشی علیه وی دست به ترور شخصیتی او بزند.تمام تحلیل‌ها پس از خروج 8مارس از کابینه ائتلافی حول این محور می‌چرخید که معرفی هر فردی ازسوی حزب‌الله به‌عنوان کاندیدای نخست وزیری محکوم به شکست است .
ازهمین رو سعد حریری به خود اطمینان داد که دوباره نخست وزیر لبنان خواهد بود .اما حزب‌الله در حرکت زیرکانه ای نجیب میقاتی را از دل جریان 14مارس بیرون کشید تا نشان بدهد به تعهدات خود درقبال وحدت ملی پایبند است .این مهره‌چینی زیرکانه 8 مارس علاوه بر شوک سیاسی تازه به حریری و همدستانش 2مزیت دیگر نیز باخود به همراه آورد .اول آنکه : جریان 14مارس به رهبری سعدحریری که تاکنون به بهانه واکنش‌های احتمالی حزب‌الله به رای دادگاه حریری، سید حسن نصرالله و جریان وابسته به آنها را به تلاش برای قانون شکنی متهم می‌کرد پرده از چهره قانون شکن واقعی کنار زد زیرا با اعلام حمایت اکثریت از کاندیداتوری نجیب میقاتی قاعدتا هرگونه تلاشی باید در عرصه‌های سیاسی نمود پیدا می‌کرد نه در خیابان‌ها و با حرکات مسلحانه.شوک این شکست آنقدر برای حریری سنگین بنظر می‌رسد که MTV شبکه تلویزیونی وابسته به جریان 14مارس صراحتا از برنامه ریزی برای ادامه اغتشاشات مسلحانه خیابانی ازسوی المستقبل خبرداده و گزارش می‌دهد: جریان المستقبل قصد دارد تنش‌ها را در روزهای آینده افزایش دهد و دو روز آینده شاهد اعتصاب نامحدود هواداران حریری خواهیم بود.این هرج و مرج‌ها و بی قیدی‌ها تا آنجا پیش می‌رود که هواداران حریری به خبرنگاران نیز رحم نکرده و علاوه برحمله به دفتر وزیر اقتصاد لبنان، یک کاروان از خبرنگاران را نیز مورد حمله خود قرار می‌دهند.این درحالیست که 8مارسی‌ها و دفتر میقاتی رسما از حامیان خود خواسته اند ازهرگونه واکنش به اغتشاشگران خودداری کنند .
این دو رفتار متناقض دربرابر آنچه پیش از این از زبان رهبران هر دو جریان سیاسی فعال در لبنان مطرح شده بودبیانگر عمق پایبندی و عدم پایبندی به وحدت ملی در قبال منافع شخصی و جناحی است .دو آنکه :بیرون آمدن کاندیدای حزب‌الله برای تصدی نخست وزیری از دل جریان 14مارس نشان داد حزب‌الله به‌دنبال تصاحب پست‌های دولتی به نفع یک جریان خاص نیست و هنوز علیرغم تمامی فشارهای سیاسی و تبلیغات گسترده به دولت وحدت ملی برای دستیابی به منافع ملی لبنان پایبند تر از هرگروه دیگریست.ضمن اینکه قرار گرفتن رو در روی دو جریان میانه رو و تندرو در داخل جریان 14مارس با چنین حرکت زیبایی زمینه‌های فروپاشی جریان غرب گرا را به نفع ملی‌گراهای وابسته به حزب‌الله به‌دنبال خواهد داشت .چنین مهره چینی جالبی در صفحه شطرنج سیاسی لبنان نهایتا با حذف حریری غرب گرا همراه خواهد شد که تاثیر جدی روی رای دادگاه حریری خواهد گذاشت . ازسوی دیگر جریان 14مارس با عملکرد بد خود درقبال تاکتیک حزب‌الله وجاهت خود را تا مرز نابودی ازدست خواهد داد.
قدم بعدی حزب‌الله
حال که حزب‌الله برگ‌های سبز زیتون را از دل آتش بیرون کشید درقدم بعدی باید تمام تلاش خود را برای به ثمر نشستن کابینه وحدت ملی دنبال کند تا ازاین طریق به وزارت دارایی این کشور به‌عنوان یکی از مهمترین نقاط چالش برانگیز بین دو جریان سیاسی دست پیدا کرده و ازطریق اسناد موجود فساد در دولت حریری را برای لبنانی‌ها ترسیم نماید. درگام دوم ازاین مرحله لزوم خانه تکانی در دستگاه قضایی با جابجایی سعید میرزا دادستان کل لبنان رقم خواهد خورد که علاوه بر تاثیر جدی در صدور رای واقعی در پرونده مرحوم حریری به نفع منافع ملی لبنان رازهای تازه ای ازاین پرونده را برملا خواهد ساخت .آنچه دردستگاه قضا باحضور سعید میرزا لبنان شاهد آن بود سیاست زدگی در آرای صادر ازسوی محاکم قضایی بود این درحالیست که حزب‌الله معتقد است دادگستری لبنان باید فارغ از سیاست‌بازی و جریان‌های سیاسی شده و گام‌های محکم‌تری را برای منافع ملی لبنان بردارد.گام سوم حزب‌الله وجریان 8مارس استقلال دستگاه امنیتی لبنان است زیرا با تک قطبی شدن فعالیت امنیتی و رخنه جریان‌های سیاسی به آنها عملا درهرمقطع از زمان لبنان می‌تواند آبستن تحرکات غرب‌گرایان شود لذا لازم است ساختار دستگاه امنیتی لبنان بازسازی شده و سازمان امنیتی این کشور از جریان‌های سیاسی دور بمانند.