در آستانه سومین زمستان جنگ، مسلمانان بوسنی در تلاشند که تحولی در روند جنگ بوجود آورند. آنها برای اولین بار صربها را در بخش وسیعی از جبههها به عقب میرانند. مسلمانان با تاکتیک چریکی خود تحرکی در وضعیت جنگ در جبههها به وجود آوردهاند. در این میان جنگ موفقیتآمیز تن به تن به اولین ضد حمله بزرگ تبدیل شده است. صربها دیگر نمیتوانند مطمئن باشند که زمان به نفع آنان پیش میرود. برای اولین بار این تردید به وجود آمده است که آیا صربها قادرند فتوحات خود را (70% خاک بوسنی) حفظ کنند.
هشدارهای سازمان ملل به مسلمانان مبنی بر اینکه از موضع قربانی به دامن زننده جنگ تغییر موضع ندهند، گوش شنوایی ندارد، چون پس از دو سال پیشروی و اشغال فرسایشی توسط صربها، بوسنیاییها دیگر آموختهاند که جامعه بینالمللی دخالت نظامی نخواهد کرد. طرحهای بیشمار صلح از سوی سازمان ملل و جامعه اروپا از نظر مسلمانان فقط یک چیز را ثابت کرده است: فقط واقعیات ملموس در میدان جنگ است که به حساب میآید.
براساس گزارش رادیو سارایوو و مسلمانان تاکید کردهاند که آنها فقط مناطقی را تصرف خواهند کرد که باید براساس طرح صلح ژنو در ماه ژوئن گذشته بهرحال به بوسنی تعلق گیرد. براساس این طرح قرار است خاک بوسنی به دو نیمه مساوی تقسیم شود (49% برای صربها و 51% برای مسلمانان و کرواتها.)
به عنوان مثال عملیات نظامی در بوسنی مرکزی فقط علیه اهدافی صورت میگیرد که بر اساس نقشه جغرافیایی ژنو به عنوان مناطق متعلق به مسلمانان معتبرند.
تاکنون تصرف مناطق با قناعت صورت گرفته است 250 کیلومتر مربع در منطقه بیهاج، 100 کیلومترمربع در بوسنی مرکزی. صربها هنوز هم 000/350 کیلومترمربع را در تصرف خود دارند. یک موفقیت «محدود» ارتش بوسنی میتواند به نفع میلو سوویچ، رئیسجمهور صربها، نیز باشد.
میلو سوویچ میخواهد کارادزیچ را مجبور به قبول طرح ژنو مبنی بر تقسیم خاک بوسنی نماید. بلگراد فقط از این طریق خواهد توانست به هدف خود مبنی بر ملغی شدن کامل تحریمهای سازمان ملل علیه بقیه خاک یوگسلاوی برسد. اما کارادزیچ انعطافی از خود نشان نمیدهد. هفته قبل او سوگند یاد کرد که از اسلام و از یانکیها انتقام خواهد گرفت.
او میگوید: «بدون کمکهای لجستیکی جاسوسان آمریکایی و مجاهدین عربی، مسلمانان مدتها بود که تسلیم شده بودند، چون آنها ترسو و موذی هستند و هیچگاه به گونهای روشن و باز مبارزه نمیکنند.»
اما واقعیت در جبهه جنگ به شکل دیگری است. ژنرال انگلیسی سر روز (Sir ROse) فرمانده کل نیروهای سازمان ملل برای بوسنی، معتقد است که بوسنیاییها از نظر استراتژیک در موقعیت برتر هستند. در مقابل 000/120 رزمنده بوسنیایی فقط 000/80 نیروی صرب میجنگند که به عقیده افسران سازمان ملل 3/2 این نیروها دیگر حاضر نیستند زندگیشان را به خاطر ایده امپراطوری صربستان بزرگ به خطر بیاندازند. تنها مزیت صربها برتری آنها در زمینه سلاحهای سنگین است، اما در این مورد نیز مسلمانان علیرغم تحریم تسلیحاتی عقب نماندهاند. به مدد حمایت کرواتها. اما این یک موضوع جدید است. تاکنون احتیاجی نبود که کارادزیچ پیمان مسلمانان - کرواتها را جدی بگیرد. فقط در اثر فشار غرب، زیر چتر حمایت بیل کلینتون، مسلمانان و کرواتها در 18 ماه مارس با تشکیل یک کنفدراسیون مشترک موافقت کردند.
با وجود آنکه از آن زمان تاکنون 6 ماه میگذرد هیچکدام از طرحها واقعیت نپذیرفته است. در یک حمله مشترک به مواضع صربها در konjic نیروهای کروات ناگهان خود را عقب کشیدند و مسلمانان را به حال خود رها کردند. در مورد تامین نیازهای تسلیحاتی نیز کرواتها مواظب بودند که مسلمانان به تیربارهای سنگین دست پیدا نکنند. بوسناییها در منطقه Zenica موشکاندازهای مورد نیاز خود را تولید میکردند، در حالیکه در Vitez تانکهای کرواسی بدون موافقت سارایوو تولید میشدند.
اما هفته گذشته مسلمانان و کرواتها به مواضع صربها به Kupres صربها را غافلگیر کرد. اما در اتحاد ضد صرب مسلمانان و کرواتها آمریکا تاثیر مستقیم داشته است. واشنگتن در نظر دارد بوسنیاییها را حتی بدون ملغی شدن رسمی تحریمهای تسلیحاتی به ابزار جنگی مجهز کند.
اکنون قرار است مشاورین نظامی آمریکا در سارایوو در سازماندهی یک ارتش فدراتیو بوسنی - کروات یاری دهند، به رهبری ژنرال GALVIN فرمانده سابق نیروهای ناتو در اروپا.
کارشناسان نظامی در نظر دارند فرودگاه ورزشی سابق visoko، در شمال پایتخت بوسنی را تبدیل به پایگاه نیروی پشتیبانی کنند.
در مرکز بوسنی نیز جایگاههای پرتاب موشک برای ارسال اسلحه از طریق هوا آماده میشوند تا مدرنترین موشکهای ضدهوایی و موشکهای ضدتانک به بوسنی انتقال داده شوند.
بدین ترتیب مسلمانان برای حمله رهایی بخش خود که در آرزویش بودهاند مجهز میشوند.
*اشپیگل: آقای ژنرال، مسلمانان در حال پیشروی هستند. آیا از این میترسید که صربهای بوسنی شکست بخورند؟
**ملادیچ: مسلمانان به مدد غرب و از طرق کارخانههای اسلحهسازی ارتش یوگسلاوی سابق که هنوز در خاک مسلمانان بوسنی باقی ماندهاند، شدیدا مجهز میشوند. اما ما هیچ چیز را از دست نخواهیم داد، بلکه خواهیم توانست تمام مناطقی را که مسلمانان تصاحب کردهاند بازپس گیریم و به عنوان مجازات، مناطقی افزون بر آنها را.
*اشپیگل: برای این کار حملهای علیه مناطق تحت حفاظت سازمان ملل نیز صورت خواهد گرفت؟
**ملادیچ: هنوز در این مورد تصمیمی نگرفتهایم. سازمان ملل در مناطق تحت حفاظت به مسلمانان کمکهای تسلیحاتی و تدارکاتی میرساند. دولتهای غربی چرا ساکتند و نمیگویند که چه تعداد هواپیما با اجناس قاچاق به عنوان مثال از ترکیه و یا آلمان وارد خاک بوسنی میشوند - با اسلحه و مهمات برای مسلمانان؟
*اشپیگل: کارادزیچ، رهبر صربهای بوسنی، برای اولین بار به نقاط ضعف موقعیت خود اعتراف کرد. بسیج عمومی اعلام گردیده است - یک اقدام اضطراری، چون وطنپرستان شما خسته هستند و شما دیگر جنگجوی داوطلب پیدا نمیکنید.
**ملادیچ: من برای شکست کامل مسلمانان به اندازه کافی سرباز و تانک در اختیار دارم. اما ما نمیخواهیم به دنیا هشدار دهیم که ما را به سوی یک جنگ تمام عیار سوق ندهند.
*اشپیگل: اما خود شما مسئول تمام حملات هستید. شما تاکنون تمام پیشنهادهای صلح را رد کردهاید.
**ملادیچ: سه سال تمام است که گفتگوها و ملاقاتهای بینتیجه و بیفایده یکی پس از دیگری صورت گرفته است. ما در حال حاضر خواستار صلح هستیم، اما این صلح باید بین سه طرف درگیر جنگ منعقد شود.
ما هیچ طرح دیکته شده از خارج را نمیپذیریم.
*اشپیگل: آیا حاضرید اراضی تصرف شده را پس بدهید؟ اگر حاضرید چه مقدار آنها را؟
**ملادیچ: لطفا مرا عصبانی نکنید. سابقا تمام خاک بوسنی متعلق به صربها بود. اما پس از جنگ جهانی دوم مسلمانان ناگهان مانند یک بالون باد کردند. امروز 8/73% خاک بوسنی در تصرف ما است. این فضای زندگی ماست که من از آن دفاع خواهم کرد. در واقع ما با بلندنظری تمام از 2/26% باقیمانده خاک خود صرفنظر کردهایم. دیگر برای من مهم نیست که مسلمانان و کرواتها میخواهند روی این زمین باقیمانده یک کشور اسکیموها ایجاد کنند یا اینکه از آنجا خودشان را به فضا بفرستند.
*اشپیگل: اما کارادزیچ اعلام آمادگی کرده است که در مورد بخش صربها مذاکره کند. آیا اگر او از زمینها صرفنظر کند، شما علیه وی وارد عمل خواهید شد؟
**ملادیچ: بگذارید مذاکره بر سر درصدها را به سیاستمداران واگذار کنیم، من یک سرباز هستم. هیچ تصمیمی بدون موافقت ملت گرفته نخواهد شد.
مرزها همیشه با خون کشیده شدهاند. اگر مسلمانان جنگ را ادامه بدهند، همه چیزشان را از دست خواهند داد. در آن صورت شما آلمانیها میتوانید آنها را اگر خیلی دوستشان دارید در کشورتان بپذیرید!
*اشپیگل: آیا از نظر شما آلمان کماکان مقصر اصلی جنگ بالکان است؟
**ملادیچ: خیر، ولی یکی از مقصران. علاوه بر این باید بگویم که من نسبت به آلمانیها نظری مثبت دارم. بنظر من جنایات گذشته آلمانیها نباید به حساب نسل امروز آلمان گذاشته شود. اما آلمان به عنوان یک قدرت بزرگ نباید و نمیتواند خود را کورکورانه به مسلمانان و کرواتها وابسته سازد. بسیاری از آلمانیهای تاریخدان مو بر تنشان راست شد وقتی شنیدند که کرواتها میخوانند: آلمان، متشکریم!
ما از سوی آلمان به تفاهم بیشتری نیاز داریم.
*اشپیگل: تفاهم برای چه؟
**ملادیچ: بیطرفی آلمان برای دستیابی به صلح بسیار مهم است. چرا یک ژنرال آلمانی به اینجا نمیآید و خودش از نزدیک متقاعد نمیشود که یک حمله جدید در این جنگ چقدر خطرناک میتواند باشد من مطمئنم که مو بر تنش راست میشود.
*اشپیگل: برادرانتان در صربستان به شما پشت کردهاند. پرزیدنت میلوسویچ عصبانی است، چون شما قرارداد صلح را امضاء نکردید.
**ملادیچ: هدف ما اتحاد تمام سرزمینهای صرب است. از Krin تا Banjaluka و از سارایوو تا بلگراد.
آنچه که به ملت آلمان اجازه داده شده است - زندگی در یک کشور - نباید از صربها دریغ شود. ما اجازه نمیدهیم که به وسیله یک قرارداد به سه بخش تقسیم شویم.
*اشپیگل: چه مدت دیگر طول خواهد کشید تا ماشین جنگی شما در اثر تحریمها از سوی بلگراد فرو بپاشد؟
**ملادیچ: مدت زیادی. دنیا علیه صربها تحریمهای وحشتناک و جنایتکارانهای را اعمال کرده است و همین امر دولت صربستان را مجبور کرده است ما را به گونهای غیرانسانی و پست مجازات نماید. اما ملت صرب در این سو و آن سوی Drina اتفاق نظر دارد و روزی در اینباره حکم خواهد کرد.
*اشپیگل: اگر پرزیدنت میلوسویچ، همانطور که اکنون سازمان ملل از وی میخواهد، بوسنی - هرزگوین را به عنوان یک کشور مستقل به رسمیت بشناسد، شما چه خواهید کرد؟
**ملادیچ: این اقدام یک اشتباه بزرگ با پیامدهای غیرقابل تصور است.
*اشپیگل: در صربستان بسیاری از مردم تصور میکنند که ارتش یوگسلاوی در بحران بوسنی با اعتقاد کامل پشت تصمیمات میلوسویچ نایستاده است حداقل 4/1 افسران ارتش ظاهرا آمادهاند در صورت حمله ناتو فورا به نفع بوسنیاییها وارد عمل شوند.
**ملادیچ: ما به اندازه کافی قوی هستیم و نیازی به کمک بلگراد نداریم. ناتو باید سرانجام درک کند که تاکنون هیچ جنگی فقط با حمله هوایی به پیروزی نرسیده است. نیروهای زمینی هستند که تعیینکنندهاند. اما نه آلمان و نه آمریکا حتی به فکرشان هم خطور نمیکند که فرزندان کشورشان را فدای مسلمانان کنند. این موضوع را ژنرالهای خارجی نیز تایید کردهاند.
*اشپیگل: آیا از این نمیترسید که روزی در دادگاه بینالمللی جنایتکاران جنگی در لاهه محاکمه شوید حتی بخشی از مطبوعات صرب نیز شما را یک قسیالقلب توصیف میکند که مسئول اعمال جنایتکارانه ارتش صرب هستید؟
**ملادیچ: من وقت ندارم به اینگونه حرفهای معامله شده توأم با غرضورزی بپردازم. اگر ژنرالهای آمریکایی که در ویتنام خدمت میکردند و یا افسران انگلیسی که در جزایر فالکلند میجنگیدند در مقابل دادگاه جنایتکاران جنگی قرار گیرند، در آنصورت من نیز بطور داوطلبانه به لاهه خواهم رفت. آنها در یک کشور بیگانه میجنگیدند، در حالیکه من از سرزمین و ملتم و از آنچه که گذشتگان برایمان به ارث گذاشتهاند دفاع میکنم. من در هیچکدام از عملیات جنگیام قطعنامههای ژنو را نقض نکردهام. هر جا که جنایتی اتفاق افتاده است باید عاملین آن شناخته و مجازات شوند - اما غرب اجازه ندارد حکم خود را با زور به بالکان تحمیل نماید.