تحلیل رئیس مجلس از عملکرد مجلس سوم (بخش دوم)

* لطفاً ضمن بیان جایگاه مجلس در نظام جمهوری اسلامی و به عنوان شخصیتی که در هر سه دورۀ مجلس شورای اسلامی نمایندگی مردم را به عهده داشته‌اید چنانکه خصوصیت ویژه‌ای برای مجلس دورۀ سوم چه از لحاظ سمت‌گیری کلی و چه از لحاظ فعالیت قانونگذاری قائل هستید بفرمائید:
** مجلس جایگاه خاصی در نظام جمهوری اسلامی دارد. من به دو مطلب در این زمینه اشاره می‌کنم. بخش اول سخنان حضرت امام و مواضع بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران در رابطه با مجلس است که: مجلس در رأس امور است، مرکز همۀ قدرتها مجلس است، مرکز همۀ قانونها مجلس است. آنچه مجلس تصویب کرد و شورای نگهبان هم تأیید کرد همه‌مان باید به او عمل کنیم، مجلس حاصل الله‌اکبرهاست و عصاره فضائل است و از این تعابیر فراوان حضرت امام در رابطه با مجلس. تشویق و ترغیبی که امام می‌کرد که در انتخابات مردم شرکت کنند و حضور داشته باشند و نمایندگان مورد توجه خودشان را به مجلس بفرستند. باز سفارشی که حضرت امام در وصیت‌نامه‌اش دارد که می‌فرماید به ملت توصیه می‌کنم که در همۀ انتخابات‌ها شرکت کنند و نمایندگان خودشان را به مجالس آینده بفرستند. بخش دوم جایگاه مجلس و موقعیت رفیع مجلس در قانون اساسی و اصولی که مربوط به مجلس است. در قانون اساسی نظارتی که مجلس باید داشته باشد و حق سؤالی که مجلس باید داشته باشد و حق تحقیق و تفحصی که مجلس باید داشته باشد. مجلسی که در همۀ امور کشور می‌تواند دخالت کند و اظهارنظر کند، استیضاحی که مجلس حق دارد از همة مسئولین اجرایی بنماید، قراردادها و موافقت‌نامه‌ها، قوانین که همه باید بیاید و مجلس موافقت کند و مجلس تصویب کند. اینها همه گویای جایگاه خاصی است که مجلس در نظام جمهوری اسلامی دارد و باز یادآوری می‌کنم که وقتی امام تکیه می‌کند در کارها میزان رأی مردم است، معلوم می‌شود که مجلس چه جایگاهی دارد چون در مجلس غیرمستقیم نظر مردم حضور دارد. بنابراین وقتی میزان رأی مردم است مجلس که نمایندگان آن برانگیخته شده از طرف مردم هستند جایگاهش در رأس نهادهای نظام جمهوری اسلامی است، بعد از مقام ولایت و رهبری، مجلس است. متأسفانه به خاطر دسته‌بندی‌های سیاسی که وجود دارد یک مجموعۀ تبلیغاتی علیه مجلس هست و یک سری واقعیتها و نقطة قوتها را افرادی کتمان می‌کنند و حتی تلاش می‌کنند که آنها را معکوس و تحریف شده و غیر واقعی و گمراه‌کننده ارائه بدهند. بارها عرض کرده‌ام که مجلس سوم با اینکه هر سه مجلس خوب بودند و در جمع مثبت بودند و نقطة قوتشان و نمره‌شان بالا بوده اما در عین حال مجلس سوم از یک امتیازات بیشتری و نقطة قوت بیشتری برخوردار بوده حال برای اینکه این مطلب را کاملاً ثابت کنیم شروع می‌کنیم از اینجا ببینیم که این مجالس هرکدام چند تا لایحه و طرح داشته‌اند و چقدر قانون تصویب کرده‌اند و مجموعاً طرح‌ها و لوایح اینها در چه جهتی بوده از این جهت مشخص است. آمار طرحها و لوایح تقدیمی به مجلس در دورۀ اول مجلس هفتصد و نود (790) مورد بوده که از این تعداد 553 مورد آن لوایح دولت و 237 (دویست و سی و هفت) مورد آن طرح بوده که از سوی نمایندگان داده شده البته عنایت داریم که لوایح آنهایی است که از طرف دولت به مجلس می‌آید و طرح قانونی است که 15 تن از نمایندگان امضاء می‌کنند در دورۀ دوم مجلس از کل 559 مورد طرح و لایحة تقدیمی 378 مورد آن لوایح دولت و 181 مورد آن طرحهای تقدیمی نمایندگان بوده این آمار در دو دورة گذشته گویای این حقیقت است که تعداد طرحهای تقدیمی نمایندگان از نصف لوایح تقدیمی دولت نیز کمتر بوده درحالی که آمار فعالیت دورۀ سوم مجلس نشان می‌دهد که تعداد طرحهای تهیه شده از طرف نمایندگان افزایش چشمگیری را نشان می‌دهد و حتی از تعداد لوایح تقدیمی از طرف دولت پیشی گرفته و از مجموع 602 مورد طرح و لایحۀ تقدیمی 320 مورد آن طرح بوده یعنی توجه کنید در دور دوم 181 طرح ما داشتیم و در دور سوم 320 طرح داشته‌ایم پس اولین امتیاز مجلس سوم این است که طرح بیشتر بوده و این نشان‌دهندۀ فعال بودن نمایندگان مجلس سوم نسبت به ادوار گذشته است یعنی گذشته از اینکه لوایحی که از طریق دولت می‌آید و در کمیسیونها بررسی می‌شود کم و زیاد می‌شود بحث می‌شود پخته می‌شود و بسیاری اوقات نقاط ضعفش از بین می‌رود و نقاط قوت در آن بیش از پیش می‌شود و با کارشناسان خود دولت گفتگوهایی می‌شود و از یک تکامل بیشتری برخوردار می‌شود و این نشان دهندۀ فعال بودن مجلس است و آگاه بودن مجلس تشکیلات اجرایی و نیازهای جامعه که براساس نیازهای جامعه و تنگناهای قانونی و مشکلات مسئولین اجرایی. نمایندگان وقتی می‌بینند که دولت لایحه نداده خودشان اصولاً به صورت طرح به مجلس تقدیم می‌کنند. این قسمت اول.
بخش دوم که می‌خواهم عرض کنم خوب حالا اگر نسبت به مصوبات قانونی که در مصوبات سه دورۀ گذشته مجلس داشته‌ایم مقایسۀ اجمالی به عمل آوریم عملکرد مجلس سوم به خوبی متمایز می‌گردد. آمار حکایت دارد که از مجموع 372 مورد قوانین مصوب دوره اول فقط 95 مورد طرح بوده و از مجموع 316 مورد قوانین مصوب دوره دوم فقط 90 مورد طرح بوده که به تصویب رسیده و به مرحله اجرا آمده در حالی که در دوره سوم مجلس از مجموع 245 مورد قوانین مصوب 119 مورد آن یعنی نزدیک به نصف مصوبات مجلس طرحها بوده است. اگر عنایت بفرمائید بررسی دیگری از عملکرد مجلس سوم نشان می‌دهد که از مجموع 602 مورد طرح و لایحه تقدیمی تاکنون 245 مورد به تصویب رسیده و به جهت اجرا به دولت ابلاغ شده، 125 مورد تعیین تکلیف شده یعنی 85 مورد آن در مجلس مطرح و رد گردیده است 32 مورد به علت گنجانده شدن در مصوبات قبلی، بایگانی شده، ده مورد توسط دولت مسترد شده (برگردانده شده) و هشت مورد بعد از تصویب مجلس به علت ایراد شورای محترم نگهبان به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارجاع شده و مجلس شورای نگهبان نتوانستند به نقطه واحدی برسند ارجاع به مجمع تشخیص مصلحت نظام شده و 116 مورد توسط کمیسیونها رسیدگی شده و آماده طرح و تصویب است. الان ما یک مجموعه دستور داریم که از کمیسیونها گذشته و باید در صحن مجلس بیاید که انشاءالله مجلس چهارم وقتی آمد بررسی اینها را در صحن مجلس آغاز می‌کند. و 89 مورد نیز در کمیسیونها تحت بررسی است. حالا آن چه که من در این بخش می‌خواهم عرض کنم این است که مشخص کنیم که این طرحها و این لوایح و مصوبات مجلس چه محتوایی داشته و برای حل مشکلات جامعه چه کارهایی کرده است. من فهرست طرحها و لوایح را عرض می‌کنم و گاهی هم مختصری توضیح می‌دهم. توضیح هم که ندهم فهرست و عنوان قانون گویاست و نشان دهندۀ اینکه چه کارهایی شده و قوانین چیست و چه معضلاتی را حل کرده و چه تسهیلاتی بوجود آورده. این را مقدمتاً عرض کنم مصوبات مجلس و به خصوص طرحها و همچنین لوایح در راستای مسائل مهم مملکتی بوده و در جهت رفع مشکلات دولت و نارسائیهای اجتماعی، در رابطه با مشکلات و مسائل اقتصادی کشاورزی، آموزشی، استخدامی، بهداشتی، کار و کارگر، در رابطه با مسائل سیاستهای خارجی همچنین در رابطه با مسائل جانبازان، آزاده‌ها، رزمنده‌ها و خانواده‌های محترم شهدا بوده، در رابطه با حذف سازمانهای غیر ضروری، ادغام یک‌سری سازمانها برای صرفه‌جویی و بهتر کار کردن سازمان و نهادهای هم‌طراز بوده، اصلاح ساختارهای تشکیلاتی کشور و حذف تشریفات زائد بوده که اختصاراً مواردی از آنها را ذکر می‌کنیم. اول مسائل اقتصادی: مهمترین مصوبه مجلس در دورۀ سوم قانون برنامه اول توسعه اقتصادی اجتماعی فرهنگی جمهوری اسلامی است که بعد از سالها بررسی که هم در دولت قبل بررسی شده بود و روی آن کار شده بود و هم دولت فعلی روی آن کار کرد و آن را به مجلس فرستاد، سرانجام مجلس سوم توفیق پیدا کرد که با بررسی فراوان این قانون را تصویب کند و کشورمان را به سوی برنامه‌ریزی و ثبات اقتصادی سوق دهد و انشاءالله با اجرای آن ثمرات بسیار مطلوب و شیرینی در آینده نزدیک برای کلیه اقشار مردم و برای کشورمان حاصل شود. از موارد دیگری که می‌توانیم بگوئیم تصویب اصلاح لایحۀ قانون مالیاتهای مستقیم است که بسیار مهم است، که تسهیلات بسیاری در جهت رفاه حال مستخدمین دولت و صاحبان حرف و مشاغل آزاد فراهم می‌کند. این قانون مالیات که الان تصویب شد و فرستادیم شورای نگهبان ایراداتی داشت چند روز قبل هم همۀ ایرادها را کمیسیون حل کرده بود با حضور نمایندۀ شورای نگهبان و مجلس هم تصویب کرد که باز از گامهای بسیار خوب و با ارزش است و همین که این قانون تصویب شد مسئولین اقتصادی چه در برخوردهای حضوری که در جلسات داشتیم و چه کتباً تقدیر و تشکر کرده‌اند.
در مواردی دیگر کارهای اقتصادی می‌توانیم بگوئیم قانون مجازات اخلالگران در نظام اقتصادی کشور و قانون اجرای 49 (اصل 49) در مورد ثروتهای ناشی از احتکار و گران‌فروشی و همچنین قانون تعاون ملی برای بازسازی است. طبیعی است که هر کدام از اینها را که بخواهیم توضیح بدهیم شرحی دارد و مفصل است. اما فقط می‌توانم بگویم که این قوانین بسیار خوب بوده و به همان اندازه که اجرا شده نتایج خوبی داشته و انشاء‌الله بتوانند اجرا کنند. بخش دومی که من عرض می‌کنم مربوط به امور کشاورزی است و مقدمتاً دو نکته را من عرض می‌کنم شما می‌دانید که یکی از اولویتها و کارهای محوری در کشور ما مسئله کشاورزی است خود حضرت امام فوق‌العاده بها به این مسئله می‌داد و توصیه به مسئولین کشوری می‌کرد و همچنین گذشته از نیاز جامعه و نفرات ما و سرمایه‌گذاری مالی، اینک پولی که می‌دهیم برای وارد کردن مواد غذایی می‌خریم با این سرزمین وسیع و این منابع خداددادی باید تلاش کنیم که بی‌نیاز باشیم و بتوانیم مواد غذایی را خودمان تولید کنیم و بالاخره به موقعیت و جایگاه و مقامی برسیم که بتوانیم حتی صادر کنیم بنابراین این یکی از کارهای اصولی و مهم و محوری که اولویت دارد یقیناً مسئله کشاورزی است که بسیار برای ما مهم است.
نکتۀ دوم: با مسئولین که در تماس هستیم از جمله وزیر محترم کشاورزی گزارشی می‌دادند از پیشرفت کارهای کشاورزی و اجرای برنامه پنج‌ساله و افزایش تولید یک‌سری از مسائل مثل چغندر، جو، سیب‌زمینی و نسبتاً پنبه و سیفی‌جات. پیشرفت بسیار خوبی الحمدالله داشته‌ایم خود آقای وزیر می‌گفت که بیش از 90 درصد توفیق مرهون و مدیون مجلس بوده و مدیون قوانینی است که به صورت طرح تصویب شده و مشکلات ما را حل کرده و موجب افزایش تولید شده و موجب اعتماد کشاورزان فراری شده که در این زمینه کار می‌کنند. اینها همه طرح بوده، طرحهای عمده از طرف نمایندگان در مجلس تنظیم و در جهت بهبودی وضع کشاورزی مملکت به خصوص وضع کشاورزان عزیز تصویب شده که بنده توضیح می‌دهم.
طرح تضمین تولید محصولات اساسی کشاورزی. همه مردم بخوبی می‌دانند که یکی از مشکلاتی که داشتیم و برای مردم و کشاورزان بوجود می‌آمد این بود که مثلاً یک سال سیب‌زمینی و پیاز اینقدر زیاد کشت می‌شد که بسیاری از آن را از زمین درنمی‌آوردند و می‌گفتند که در آوردن آن و حمل به بازار هزینه‌اش هم تأمین نمی‌شود لذا کشاورزان ضرر می‌کردند. سال بعدش این کار نمی‌کردند و بازار سیاه و مشکل پیدا می‌شد مثلاً برای سیفی‌جات یا برای سیب‌زمینی برای پیاز به همان صورتی که گفتم و همینطور گندم و جو و برنج و غیره...
مجلس سوم به عنوان طرح یک مصوبه گذراند که باید محصولات کشاورزی را دولت به قیمت تضمین شده بخرد و موظف است که پول آنها را بپردازد قیمت را هم شورای اقتصاد تعیین کرد که تا چه اندازه باید پول آن را بدهد بنابراین کشاورز اطمینان پیدا کرد، که اگر ده تن سیب‌زمینی دارد، سیب‌زمینی قیمتش مشخص است. لذا این قضیه موجب شد که کشاورزان با اطمینان خاطر کار کنند. دولت سال گذشته سیب‌زمینی را می‌خرید و وضع سیب‌زمینی نسبتاً خوب است. و هم می‌تواند به جای دیگر صادر کند و به کشورهایی دیگر بدهد حتی کمک به بعضی از کشورهایی که مشکل داشته‌اند لذا همین امسال الحمدالله نسبتاً محصولات به حد مطلوب بوده از جمله غلات که مشکل انبار داریم فعلاً در مکانهایی سقف مختصری درست کرده‌اند و نگهداری می‌کنند که شما در این مورد از هر کشاورزی سؤال کنید تأیید می‌کند که چه اثرات مثبتی داشته است. طرح مهم دیگر طرح حمایت از دام داخلی و امکاناتی که داده می‌شود به آنها که بتوانند گسترش بدهند، طرح تثبیت آب‌بهای زراعتی برای اینکه اگر آب گران شود طبعاً مشکلات کشاورزان بیشتر می‌شود که الان نمی‌توانیم این را توضیح بدهیم. طرح تمدید مهلت و تعدیل بهره بدهی کشاورزان و قانون اصلاح تبصره 22 قانون بودجه در جهت تأمین اعتبار لازم جهت تضمین خرید محصول اصلی کشاورزان اینها همه موجب این افزایش شده و امیدواریم آینده روشن‌تری داشته باشیم و به قول وزیر کشاورزی در بعضی از زمینه‌ها حتی از برنامه‌های پیش‌بینی شده جلوتر هستیم خودشان قبول دارند اینها همه محصول طرحهای مصوب مجلس است، وزیر کشاورزی می‌گفت امسال دیگر سقف مراکز و کارخانه‌های قندمان پر است.
در رابطه با مسائل دانشگاهی و مسائل بودجه آنها، گذشته از قوانین این وزارتخانه‌ها که وزارتخانه‌های محوری و اساسی کشور هستند بالاتفاق می‌گویند که مجلس سخاوتمندانه در بودجه برخورد می‌کند و همیشه سقف پیشنهادی دولت به مجلس به وسیله مجلس اضافه هم شده و نوعاً هم ارزشان و هم ریال‌شان اضافه شده که دستشان بازتر باشد و بتوانند بهتر کار کنند این را من هم از وزرای آموزش شنیده‌ام و هم از وزیر دانشگاههای وابسته به وزارت آموزش عالی و وزارت بهداشت و درمان و همینطور مراکز وابسته به آموزش و پرورش. خدا اینقدر منابع طبیعی در اختیار ما قرار داده ما اگر بخواهیم از این منابع خدادادی استفاده کنیم به متخصص و نیروی مجرب احتیاج داریم و همه دستگاه‌ها تشنگی دارند برای جذب نیروهای متخصص مثل بخش نفت و سایر بخشها و تشکیلات تخصصی. بهرحال اولاً همیشه بودجه آنها را هم از جهت ریالی و هم ارزی مجلس اضافه کرده است گذشته از آن یک قوانینی برای اینها تنظیم و تصویب شده قانون اصلاح مالیات و مقررات مربوط به پایه حقوق اعضاء هیأت علمی شاغل و بازنشسته دانشگاهها و مؤسسات آموزش‌عالی. نیروهای متخصص اصلاً جذب نمی‌شدند و به دانشگاهها نمی‌آمدند بعضی‌ها می‌رفتند در بخشهای خصوصی کار می‌کردند الحمدالله در سال 68 تصویب شد بطوری که از تمام دانشگاههای تهران و ایران تقدیر و تشکر آمد و بهرحال حقوق سه برابر شد البته الان باز هم با توجه به تورم مشکلات دارند. اما به هر حال همه دست‌اندرکاران گفتند که این قانون دانشگاهها را زنده کرد و احیاء کرد والا نیرو جذب نمی‌شد.
قانون ایجاد تسهیلات برای خرید و احداث و تکمیل خوابگاههای دانشجویی، خوب اینها ضرورتش و ارزشش کاملاً مشخص است. قانون ضرورت عدم تخلیه خوابگاههای دانشجویی ـ تشکیلات قضایی براساس وظیفه مسئولیت‌شان پشت سر هم حکم تخلیه می‌دادند و بسیاری از ساختمانها خالی می‌شد و مشکلاتی برای دانشجویان بود که باید تو مساجد و توی مساجد بخوابند و مجلس فوراً براساس ضرورت رأی داد که تا 5 سال تخلیه نشود تا آنجا که یادم می‌آید قانون با 3/2 آراء تصویب شد.
قانون الزام تخلیه ساختمانهای وزارتخانه‌های فرهنگ و آموزش‌عالی و بهداشت و درمان و آموزش پزشکی که در اختیار سایر وزارتخانه‌ها می‌باشد. بسیاری از ساختمانها به خصوص در مناطق جنگی به وسیلة سپاه، بنیاد شهید و سایر ارگانها از اول انقلاب گرفته شده بود. مخصوصاً یک مقدار اوضاع عادی شد بعد از جنگ قانون تصویب شد که این ساختمانها را برگردانند. قانون تأمین مسکن فرهنگیان و کارکنان آموزش و پرورش را تصویب و حتی سهمیه‌ای از زمینهای شهری را برای معلمین گذاشتیم و باز حتی در بودجه ارز و دلار تأمین مصالح ساختمانی گذاشتیم.
قانون تشویق معلمان بازنشسته به ادامه همکاری با وزارت آموزش و پرورش و مشابه‌اش به هر جهت اینها نمونه‌ای در رابطه با آموزش‌عالی و بهداشت و درمان و آموزش و پرورش، مراکز انسان‌سازی و تربیت متخصصین است که مجلس در این زمینه‌ها کار کرده است.
اما در زمینۀ کار و کارگز که این روزها هم مناسبت دارد با توجه به نقشی که کارگرها در جامعه و در انقلاب داشتند. عنایتی که اصولاً اسلام به کار و کارگر داشته، توجهی که حضرت امام با آنها داشته‌اند، تصویب قانون کار جمهوری اسلامی تغییرات وسیعی در وضع کارگران و کارکنان ایجاد نمود. این نکته را البته باید بگوئیم این مربوط به مجلس‌های قبل هم بوده همانطور ادامه داشت تا مجلس سوم اما جان مطلب این است که مجلس در این قضیه پافشاری کرد و با همه درگیریها و کشمکش‌هایی که مجلس با شورای نگهبان بر سر قانون کار داشت نامۀ آقای سرحدی‌زاده وزیر وقت کار و جواب امام بالاخره الحمدالله آمد به مجمع تشخیص مصلحت و قانون تصویب شد. قانون بیمة بیکاری باز از قوانین مجلس دورة سوم است قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت نیز همین‌طور، اولاً به بسیاری از جاها نیرو جذب می‌شد و در بسیاری جاها که لازم بود نیرو جذب بشود نمی‌شد برای اینکه پرداختها هماهنگ نبود به هر جهت بصورت بسیار خوبی با تغییرات فراوان این لایحه داده شد، انشاءالله امیدواریم که وضع کارکنان دولت بهبود پیدا کند. در بودجه سال جاری که در بهمن ماه 1370 به تصویب رسید دولت 85 میلیارد تومان برای اجرای قانون نظام هماهنگ پیشنهاد کرده بود که مجلس 25 میلیارد تومان به آن اضافه کرد همچنین براساس طرح قانونی اصلاح یکی از تبصره‌های قانون نظام هماهنگ پرداخت که تصویب شد اختلافاتی هم بین شورای نگهبان و مجلس بود که در آن تسهیلات بیشتری از کارکنان دولت در نظر گرفته شده است.
امور دفاعی: یکی از مسائل کشور ما مسئلة دفاعی است با توجه به انقلاب اسلامی و توطئه‌هایی که استکبار جهانی علیه آن دارد مسئلة تمامیت ارضی کشورمان حفظ و پاسداری از آرمانهای امام و انقلاب که حاصل رنجهای امام و این ملت و خون شهداست طبیعی است که ما باید بنیه دفاعی‌مان قوی و نیرومند باشد ما باید از نیروهای مسلح‌مان حق‌شناسی و قدردانی بکنیم که برای انقلاب جانفشانی و فداکاری کردند در رابطه با نیروهای مسلح گذشته از بودجه‌های مناسب و گذشته از امکانات که در حد توان دولت بوده و در اختیار مجلس به گذشته قوانینی که تصویب شده اشاره می‌کنیم، مسائل دفاعی و امور ارتش و سپاه و نیروهای نظامی و انتظامی، قانون پرداخت و حقوق مستمری پس‌انداز ثابت حق بیمه درمانی مشمولین قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران که شرحی دارد. قانون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران که به موجب این قانون سه نیرو ادغام شد هم برای صرفه‌جویی و هم برای هماهنگی و بهتر کار کردن شهربانی و ژاندارمری و کمیته. قانون مقررات سپاه که یکی از نهادهای مقدس است و این همه شهید داده است قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قانون تشکیل وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران که وزارت دفاع و وزارت سپاه را ادغام و یکی شد هم صرفه‌جوئی، و هم هماهنگی هم کارهایی که باید بهتر بشود. البته در رابطه با نیروهای مسلح قوانین متعددی باز داریم در رابطه با تسهیلاتی که مجلس برای آنها و تقویت بنیه دفاعی قائل شده است.
مسائل قضائی: قانون مجازات اخلال‌گران در نظام اقتصادی جمهوری اسلامی، گفتند قانون نداریم، بهترین قانون را تصویب کردیم و در اختیار مسئولان قضائی قرار دادیم دیگر گفته نشد قانون نداریم قانون مجازات اسلامی که بعد از تصویب مجلس با ایراد شورای نگهبان به مجمع تشخیص مصلحت داده شده آنهم با اصلاحاتی دارند عمل می‌کنند.
در رابطه با مسائل تعاونی و بخش اقتصادی: در قانون اساسی بخش تعاونی بسیار مورد توجه است قانون بخش تعاون اقتصاد جمهوری اسلامی ایران که در دورۀ اول و دوم مجلس هم بود پایانش در دورۀ سوم بود و بعد هم دورۀ سوم وزیرش هم تعیین شده که دو بار هم به وزارتخانه‌اش در حدی که می‌شد امکانات داد. به عنوان بخش مهم دیگر از مصوبات مجلس مسئله دفاع از مظلومین و محرومین انقلاب است، انقلاب ما یک انقلاب ارزشی اسلامی است این از خصوصیات انقلاب است که بنیانگذارش از آغاز مبارزه‌اش مسئله فلسطینی را مطرح می‌کرد. از آغاز مبارزه‌اش علیه استعمار سخن می‌گفت. این جور نبود که انقلاب و حرکتش تنها منحصر باشد به استبداد داخلی. از آغاز انقلاب پرخاش و فریاد به آمریکا داشت در این جهت می‌بینیم مجلس سوم چه کار کرد تا آنجایی که من یادم هست اینها دیگر منحصر به مجلس سوم است (آن چیزهایی را هم که گفتم نوعاً همین‌جور بود) 1ـ در مورد روابط سیاسی بین‌المللی، قانون اعلام روز سیزده آبان به عنوان روز جهانی مبارزه با استکبار جهانی روز تسخیر لانۀ جاسوسی که امام انقلاب دوم و بزرگتر از انقلاب اول نامید، روز سیزده آبان روز دستگیری حضرت امام و تبعید به ترکیه قانون قطع روابط سیاسی و دیپلماتیک با دولت انگلستان بر سر مسئله سلمان رشدی که یقیناً ماجرای سلمان رشدی ماجرای اهانت و جسارت به پیغمبر بود، هم جسارت بود هم اهانت بود و قطعاً سلمان رشدی واجب‌القل است، این جریان یک توطئه سیاسی بود یک توطئه فرهنگی علیه اسلام بود و دیدیم چگونه سریع این کتاب به زبانهای مختلف پخش می‌شد. در مقابله توطئه فرهنگی که علیه اسلام و در کشورهای مسلمان مثل پاکستان شد و شهدایی تقدیم کردند مسلمانان هند حرکتهایی داشته‌اند و عده‌ای شهید شدند امام حکم قتل سلمان رشدی را داد.
قانون تشدید مقابله با اقدامات تروریستی دولت آمریکا: همان وقتی که قضیه پاناما بود داشتند قانون تصویب می‌کردند که ما متهمین آمریکا را هر کجا که هستند می‌توانیم او را بگیریم، باز اینجا دو نکته باید عرض کنم اولاً اولین‌بار بودجه‌ای برای مسئله فلسطین در مجلس سوم تأمین شد و یک مصوبه بسیار خوبی هم مجلس داشت و آن قانون حمایت از انقلاب اسلامی فلسطین که آنجا برای صدا و سیما، بنیاد شهید، آموزش‌عالی و بهداشت و درمان وظایفی تعیین و همچنین تصویب شد کنفرانس تشکیل بدهیم تا از مجالس جهان اسلام دعوت بشود و از متفکرین دعوت بشود این قانون و تشکیل کنفرانس بسیار به‌موقع بود. وقتی قانون تصویب شد خدمت رهبری رسیدیم ایشان خیلی اظهار خوشحالی و رضایت می‌فرمودند به هر حال تصویب این قانون را از الطاف الهی می‌دانیم و معتقدیم بسیار خوب عمل شد چون درست همان روزهایی بود که کنفرانس مادرید مطرح شد و ما قبلش توانستیم در بی‌سابقه‌ترین کنفرانس که در ایران بود به اقرار تمام مسلمانان از لحاظ جامع بودن و بحث‌هایی که شد الحمدالله موفق هم بود.
در اینجا بایستی به قانون دیگری هم اشاره کنم که خیلی از تنگناها را که برای مسئولین اجرائی وجود داشت حل کرد و آن قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین است.
اما در بخش فرهنگی مجلس مصوبات زیادی داشته است که به نظر بنده مهمترین آنها قانون نحوة حفاظت آثار حضرت امام(س) است.
* این روزها بحثهائی در ارتباط با افزایش مسافرتهای خارجی نمایندگان مجلس مطرح است. لطفاً توضیح دهید؟
** اولاً بصورت اصولی این ادعا که مسافرت خارجی نمایندگان مجلس افزایش چشمگیری یافته را قبول ندارم. اما مسائلی وجود دارد که بطور طبیعی انجام برخی از مسافرتها را اجتناب‌ناپذیر کرده است. یکی از آن مسائل، مسئلۀ تشکیل گروههای دوستی پارلمانی است که مقدمات آن در مجلس دوم فراهم شده بود اما تشکیل گروهها و ارتباطات آنها در دور سوم مجلس بوده است. که حتماً اطلاع دارید این گروهها تا چه حد در گسترش روابط با کشورهای خارجی نقش ایفا می‌کنند (با توجه به اینکه قراردادها با کشورهای خارجی بایستی با اطلاع و تصویب مجلس باشد) خوب طبعاً تشکیل گروههای دوستی کارهای متقابلی که انجام می‌دهند بخشی از مسافرتهای نمایندگان را تشکیل می‌دهد. مسئله دیگر تحرک مثبت و سازنده مجلس در امور بین‌المللی از جمله در ارتباط با مسائل مهم سالهای اخیر مانند تجاوز عراق به کویت، لشکرکشی آمریکا به منطقۀ خلیج‌فارس و تهدیدات آمریکا علیه لیبی بوده است. همچنین در ارتباط با کنفرانس بین‌المللی حمایت از انقلاب اسلامی فلسطین و برای دعوت صاحب‌نظران و نمایندگان کشورهای اسلامی و افراد آزادیخواه هیئتی اعزام کردیم.
نکته مهمی که در ارتباط با این سفرها بایستی ذکر کنم محدودیت‌هایی است که در ارتباط با تعداد نفرات هیئت‌ها، مدت سفر و نیز هزینه‌ها وجود دارد. هیئت‌ها از یک رقم معین که بصورت قانون و از طریق بانک مرکزی ارز در اختیار آنها قرار می‌گیرد، بیشتر نمی‌توانند هزینه کنند. البته حالا اگر یک نماینده بصورت شخصی به خارج سفر کند مانند سفر حج که برخی از نمایندگان به عنوان زائر یا روحانی کاروان یا با مسئولیتهای دیگر می‌روند، هزینه ایشان مانند سایر مسئولین دولتی و افراد عادی است که این ارتباطی به مجلس ندارد.