در این مرحله از مهاجرت، یهودیان بر زمینها تسلط یافتند. اطلاعات موجود نشان میدهد که در 1882، فقط 22 هزار دونام از زمینهای فلسطین در مالکیت یهودیان بود، در حالی که با ادامه این سیاست، مساحت زمینهای آنان در پایان جنگ جهانی اول به 418 هزار دونام رسید.23 یادآوری این نکته ضروری است که همزمان با شروع دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین، نمایندگان این دولت نقش مهمی در انتقال بخش زیادی از زمینهای فلسطین به یهودیان ایفا کردند.24 زیرا یهودیان در دوره قیومت بریتانیا حدود 500 هزار دونام از زمینها را به دلیل همکاری نمایندگان دولت بریتانیا با نهادهای صندوق ملی یهودیان و صندوق بنیانگذاران و سازمان پیکا تصاحب نمودند. به عنوان مثال، حدود 200 هزار دونام از زمینهای فلسطین به صورت بلاعوض از سوی حکومت «قیم» به یهودیان اهدا شد. همچنین یهودیان موفق شدند حدود 526 هزار دونام از زمینهای اعراب غیرفلسطینی را خریداری کنند.25
بدین ترتیب، یهودیان در زمان صدور فرمان مربوط به تجزیه فلسطین به 1425000 دونام از زمینهای فلسطین دست یافته بودند.26 البته، یوسف وایتس تصریح میکند که مساحت زمین یهودیان در زمان صدور فرمان تجزیه به 1820000 دونام بالغ میشد.27
مهاجرت پنجم (1939ـ1933)
مرحله پنجم مهاجرت یهودیان با انتقال 350 مهاجر لهستانی به وسیله کشتی ویلوس به فلسطین شروع شد. بدین ترتیب، از 1930، متوسط مهاجرت یهودیان به فلسطین رو به افزایش نهاد. این افزایش با شروع قدرت یافتن حزب نازی در آلمان و موفقیت هیتلر در دستیابی به قدرت، در 1930، همزمان بود. همچنین تلاشهای رهبری صهیونیسم در بین یهودیان و تحت فشار قرار دادن آنها توسط حزب نازی و نیز تسهیلات دولت بریتانیا برای نشان دادن حسن نیت در برابر یهودیان، پس از الغای کتا باسفلید (1930)، همه در افزایش متوسط مهاجرت دخالت داشت. تعداد مهاجران در 1933، به 30373 نفر (طبق گفته دولت بریتانیا) یا 38656 نفر (طبق گفته صهیونیستها) رسید. 28 این مهاجرت در 1935 به اوج خود رسید، به گونهای که تعداد مهاجران یهودی در این سال به 62 هزار تن بالغ شد. اما پس از آن، یهودیان یمن در همان سال وارد فلسطین شدند. جنبش صهیونیستی در این مرحله از مهاجرت، سازماندهی جوانان و نوجوانان را تحت عنوان «هجرت جوانان» آغاز کرد. حتی تعداد زیادی از کودکان یهودی نیز در همین مرحله از اروپا به فلسطین منتقل شدند. جنبش صهیونیستی موفق شد از 1933 تا مه 1948 حدود 30 هزار کودک یهودی را به فلسطین انتقال دهد.29
در مورد مهاجرت یهودیان آلمان باید گفت که حدود 45 هزار تن از آنان به دنبال توافق جنبش بینالمللی صهیونیسم و سازمان یهودیان با حزب نازی آلمان وارد فلسطین شدند. با مطالعه دایرةالمعارف یهودیان این نکته به چشم میخورد که دوران مبارزه با یهودیان در آلمان، به 1933 یعنی پس از روی کار آمدن حزب نازی در این کشور، باز میگردد. به طور مشخص، این مبارزه زمانی آغاز شد که 400 تن از یهودیان ثروتمند آلمان در 30 ژوئیه 1933 دستگیر شدند و در نورمبرگ ـ مرکز حزب نازی ـ مورد اذیت و آزار قرار گرفت.30
در همین دوره، بخش اعظم نیروهای بینالمللی مخالفت خود را با حزب نازی اعلام کردند. سازمانهای یهودی نیز حکومت نازیها را در آلمان محکوم نموده و همکاری با این دولت را تحریم کردند. اما رهبری جنبش صهیونیسم، از روی کار آمدن هیتلر استقبال کرد. خاخام برلن، از صهیونیستها معروف، در 30 ژانویه 1993 اعلام کرد: «حاکمیت هیتلر، آغاز بازگشت یهودیان به خویشتن خویش است.»31 همچنین جنبش صهیونیستی تلاش کرد با دولت نازی روابط اقتصادی برقرار کند. حتی در هجدهمین کنگره یهودیان، در 1933، کمیته اجرایی جنبش صهیونیسم از طرح موضوع مبارزه نازیها با یهودیان آلمان جلوگیری کرد. این کمیته موفق شد کنگره را از صدور قطعنامه مربوط به تحریم کالاهای آلمان بازدارد.32
در مقابل این خدمات، نازیها به اتحادیه صهیونیستها آلمان اجازه دادند فعالیت رسمی خود را دنبال کند. اما در همان حال، نازیها در یک اقدام جانبدارانه از صهونیستها، همکاری خود را با اتحادیه مرکزی یهودیان آلمان قطع کردند. در واقع، همکاری رسمی بین جنبش صهیونیستی و نازیها در همان سالی آغاز شد که یهودیان آلمان تحت فشار نازیها قرار گرفتند. در اول مه 1993، مذاکرات شرکت صهیونیستی «هانوتایا» با وزارت اقتصاد آلمان برای صدور مرکبات فلسطین به این کشور شروع شد. این مذاکرات در 12 آگوست 1933 به امضای قراردادی منتهی گردید که در تاریخ روابط صهیونیستها با نازیها به «موافقتنامه حمل و نقل دوجانبه» معروف شد. به موجب این موافقتنامه، مهاجرت 60 هزار یهودی ثروتمند به فلسطین طی سالهای 1933 تا 1939 امکانپذیر شد. همچنین به دنبال امضای این موافقتنامه، حدود 1/8 میلیون پوند فلسطین (40419000 دلار) سرمایه به صورت کالای آلمانی وارد فلسطین شد که بعدها در جهت اجرای طرحهای صهیونیستی در سرزمین فلسطین به مصرف رسید. در این مرحله از مهاجرت، حدود 215 هزار تن وارد فلسطین شدند که بخش اعظم آنان از کشورهای اروپایی بودند.
فلسطین یکی از نقاطی بود که به شدت تحت تاثیر پیامدهای جنگ جهانی دوم قرار گرفت، به ویژه آنکه مهاجرت یهودیان با سیاستهای بریتانیا در فلسطین، از ابتدای دوره قیمومت این کشور در این سرزمین، مرتبط بود. میتوان مهاجرت یهودیان را به فلسطین طی دوران جنگ جهانی دوم به شکل زیر ترسیم کرد.
در این مرحله، جنبش صهیونیستی بدون اخذ موافقت مقامات بریتانیایی در فلسطین، اقدام به سازماندهی مهاجرت غیرقانونی یهودیان کرد. بهانۀ جنبش صهیونیستی این بود که مقامات بریتانیا با تعداد مهاجران موردنظر صهیونیستها موافقت نمیکردند؛ زیرا در صورت موافقت مقامات بریتانیایی جنبش میتوانست تعداد بیشتری از یهودیان را به فلسطین منتقل کند اما طبق آمار موجود، تعداد یهودیانی که در فاصله 1945ـ1935 وارد فلسطین شدند، 80 هزار تن است که از این تعداد فقط 18 هزار نفر به صورت غیرقانونی به فلسطین منتقل شدند.34 همچنین کتاب سفید مشخص کرده بود که تعداد یهودیان مجاز برای ورود به فلسطین در فاصله اول آوریل 1939 تا 31 مارس 1944، 74 هزار مهاجر است. به عبارت دیگر، رهبری جنبش صهیونیستی موفق شده بود فقط 5 هزار مهاجر را بیش از رقم تعیین شده از سوی مقامات بریتانیایی وارد فلسطین کند.
در حقیقت، رهبری جنبش صهیونیستی با طرح موضوع فوق قصد داشت همدردی جهانیان را نسبت به وضعیت یهودیان برانگیزد تا اگر این جنبش، خواهان ایجاد دولت مستقل برای یهودیان شود، جهانیان آن را پذیرا گردند. ایگال آلون تصریح میکند که نقش صهیونیسم در این زمینه صحیح نبود، زیرا مبارزه اصلی حول شعار «مهاجرت و شهرکسازی» متمرکز بود و مبارزه مسلحانه علیه بریتانیا فقط یک وسیله، نه هدف، بود که بخش سیاسی شورای اجرایی جنبش بینالمللی صهیونیسم در جهت زمینهسازی برای فعالیت بیشتر صهیونیستها در لندن، دیگر نقاط جهان، و سازمان ملل متحد هدایت میکرد.35 همچنین فعالیت تبلیغاتی بر مبنای آرزوهای ملی یهودیان و کشتار و قتلعام آنان به وسیله نازیها و همزمانی این اقدامات با ممانعت دولت بریتانیا از ورود یهودیان به سرزمین مورد علاقه خود (فلسطین) متمرکز شده بود.36
به رغم اینکه جنبش صهیونیستی به خاطر مقولات اعتقادی خود در مورد جذب هر چه بیشتر یهودیان به فلسطین پافشاری میکرد، صهیونیستها چندان تمایلی به ورود بیشتر یهودیان به فلسطین نداشتند. یکی از رهبران صهیونیست در 24 ژانویه 1940، به کنسول آمریکا در شهر قدس اطلاع داد که سازمان جهانی یهودیان در حال حاضر مهاجرت غیرقانونی یهودیان را به فلسطین ترغیب نمیکند؛ زیرا ورود هزاران تهیدست به فلسطین مشکلات زیادی در کار رسیدگی به آوارگان ایجاد میکند و در نهایت شرایط سیاسی نامناسبی را پدید آورد که جنبش صهیونیستی قادر به حل و تحمل پیامدهای آن در شرایط جنگ جهانی دوم نیست.37