در مهر ماه 1367 کتابی تحت عنوان "آیات شیطانی" به قلم "سلمان رشدی" که در قالب رمان، آکنده از اهانتها و افترائات زشت به ساحت مقدس پیامبر اعظم(صلّیالله علیه و آله و سلّم) بود، و اسلام و قرآن را با تعابیر سخیف توصیف کرده بود، در لندن توسط انتشارات "وایکینگ" وابسته به مؤسسه "پنگوئن" انتشار یافت.
کتاب این نویسنده که هندی تبار بود، ابتدا در هندوستان جلب توجه کرد و انتشار و توزیع آن به علت اعتراضات مسلمانان در هند ممنوع شد. طی هفتههای بعد، نویسندگان آفریقای جنوبی به احترام عواطف مسلمانان، دعوت قبلی از وی را لغو کردند و سفرای چند کشور اسلامی و عربی در لندن به دولت انگلیس اعتراض نمودند. در ماههای دی و بهمن جمع زیادی از مسلمانان مقیم انگلیس ابتدا در شهر برادفورد و سپس لندن در تظاهرات خشمگینانهای به اقدام دولت انگلیس در حمایت از انتشار این کتاب موهن شدیداً اعتراض کردند. دامنة اعتراضات مردمی به هند و پاکستان گسترش یافت تا آنکه روز 23 بهمن در جریان تظاهرات هزاران پاکستانی در مقابل مرکز فرهنگی آمریکا در اسلام آباد، شش تن از تظاهر کنندگان کشته شدند و دهها تن نیز مجروح گشتند. فردای آن روز در تظاهرات مسلمانان هند نیز یک نفر کشته شد.
بهرغم گذشت چهار ماه از انتشار این کتاب و افزایش اعتراضات مسلمانان، دولتهای انگلیس و آمریکا از تداوم توزیع و انتشار این فحشنامه علیه اسلام و پیامبر گرامی آن (صلّیالله علیه و آله و سلّم) حمایت میکردند و این پیام را با رفتار خود به جهان اسلام میفرستادند که برنامههای جدید دیگری برای گسترش ابعاد حملات تبلیغی و فرهنگی علیه اسلام و مسلمانان آغاز خواهند نمود.
پس از توزیع گسترده کتاب موهن آیات شیطانی، همراه با تبلیغات هماهنگ و تشویقهای محافل صهونیستی، از گوشه و کنارجهان صدای اعتراض مسلمانان افزایش یافت؛ از سویی هشدارهایی به ناشران داده شد و از سوی دیگر، اقداماتی حقوقی برای محدود کردن نشر و انتشار کتاب و محکومیت رشدی صورت گرفت و نقدهایی نیز بر این کتاب نوشته شد. البته طراحان و حامیان این اقدام، نه تنها به این هشدارها توجهی ننمودند، بلکه بر دامنه تبلیغات خود افزودند تا جایی که مقدمات نامزد نمودن این کتاب برای جوایز ادبی مهم اروپا مطرح شد. شبکة گسترده توزیع این کتاب در بیشتر کشورهای اروپایی، آمریکایی و بعضی کشورهای آسیایی، با قراردادهای کلان برای ترجمه و توزیع آن، به تلاش پرداختند و در عرصه تبلیغاتی و با ایجاد حلقههای محافظتی، به حمایت علنی از او پرداختند.
با آشکار شدن تصمیم و اراده غرب برای زمینهسازی یک جنگ صلیبی نوین و انهدام هویت فکری و فرهنگی مسلمانان با سخیفترین شیوه ممکن، امام خمینی (رحمتالله علیه) در تاریخ 25 بهمن 1367 با صدور حکم الهی و تاریخی خود، مجازات شرعی نویسنده و ناشران این کتاب را بیان کرد و سدّ استواری در برابر سیل مهیبی که دشمنان اسلام در صدد راه انداختن آن بودند، بنیان نهاد. امام برای ریشهکن کردن فتنهای که در صورت گسترش جان هزاران مسلمان دیگر را به خطر میانداخت و میتوانست آتش جنگهای مذهبی را در سراسر جهان شعلهور سازد، با قاطعیت حکم خداوند متعال را اعلام نمود تا این توطئه بسیار خطرناک در آغاز نابود شود.
صدور حکم امام با استقبال گستردهای در سراسر جهان اسلام روبرو شد و همه مسلمانان را در دفاع از عزت و هویت دینی خود متحد و منسجم ساخت. گروههای مختلف مسلمانان در تمامی نقاط جهان، به خروش و حرکت درآمدند و با ابراز نفرت و انزجار خویش از این دسیسه استعماری، خواستار محاکمه رشدی، و جمعآوری و ممنوعیت چاپ وانتشار این کتاب شدند.
جهان غرب نیز ابتدا به پیروی از انگلیس و آمریکا در برابر مسلمانان به صفآرایی سیاسی و تبلیغاتی دست زدند ولی با افزایش هزینه اقدامات خود و احساس خطر جدی نسبت به منافع خویش در جهان اسلام، به ناچار آرام آرام عقبنشینی کردند تا آنجا که پروژه آیات شیطانی به زودی به پروژهای سوخته و بیفایده تبدیل گشت.
صدور حکم امام در سال 67 دامنهها و ابعاد جنگی پنهان را آشکار ساخت که با پیشتازی انگلیس برای تخریب بنیان ایمان و اعتقادات بیش از یک میلیارد مسلمان در حال شکلگیری بود و در گام اول با توهین و تعابیر ضداخلاقی علیه مقدسات، غیرت و توان مقاومت فرهنگی مسلمانان را مورد هجوم قرار داده بود تا زمینه حرکتهای شدیدتر و وسیعتر بعدی فراهم گردد. حکم امام که ابتدا در برخی رسانهها فتوا خوانده میشد، از نظر هدفگیری انگلیس به عنوان پیش قراول هجوم غرب علیه اسلام و مسلمانان، یادآور فتوای تحریم تنباکو توسط میرزای شیرازی در زمان قاجار نیز بود که ضربهای مؤثر بر استعمار انگلیس در ایران وارد ساخت.
در زمان صدور حکم و سالها بعد، برخی از افراد که نسبت به محتوا، ژرفای توطئه، مضامین کتاب و پیوست تبلیغی آن، طرحهای شوم دولتهای غربی و آثار تخریبی تداوم و توسعه این اقدام، بیاطلاع بودند نسبت به این حرکت ابراز تردید کردهاند و موضوع را در حد یک کار معمولی نویسندهای در اظهار نظر علیه اسلام توصیف میکردند که نیازی به صدور حکم و پیآمدهای بعدی آن، نداشت. اما بیست و دو سال پس از این واقعه، بازخوانی و تحلیل چگونگی موضوع و این رویداد تاریخی، برای همگان به ویژه نسل جدید ضروری به نظر میرسد.
توطئة آیات شیطانی
"آیات شیطانی" (ترجمه عبارت انگلیسی (Satanic Verses) رمانی است در 547 صفحه (نسخه انگلیسی در چاپ اول) که در تاریخ 4/7/1367 (26 سپتامبر 1988) توسط انتشارات "وایکینگ" (جزو گروه انتشاراتی "پنگوئن") منتشر شد. نویسنده این کتاب، "سلمان رشدی" مسلمان هندی تباری بود که تبعه "بریتانیا" محسوب میشد و "آیات شیطانی" پنجمین رمان این نویسنده بود. "سلمان رشدی" عضو "انجمن سلطنتی ادبیات انگلستان" بوده و هست و کتاب مذکور را به سفارش "گیلون ریتکن" (رئیس صهیونیست انتشارات وایکینگ) با دستمزد بیسابقه 580 هزار پوند به رشته تحریر درآورد.
کتاب آیات شیطانی برخلاف آن چه گفته میشود، یک کتاب ادبی با درونمایه علمی و نظری نیست؛ بلکه داستانی است بلند در 9 فصل که شخصیتهای آن را حضرت رسول اکرم (صلواتالله علیه)، همسرانشان و صحابی شناخته شده ایشان و حضرت جبرئیل (فرشته وحی) تشکیل میدهند. این کتاب، در بردارنده وقیحانهترین اهانتها به ساحت مقدس پیامبر(صلّیالله علیه و آله و سلّم) و قرآن است و معتقدات مسلمانان را به مسخره گرفته است.
در طول این رمان تصویر بسیار زشت و سخیفی از قرآن و شخصیتهای اسلامی ارائه میشود و العیاذ بالله اوصافی که قلم از بیان آنها شرم دارد درباره ایشان بیان میشود، و انواع دشنامها و اهانتهای بیمارگونه و غریب نسبت به آنان انجام میگیرد. پرداختن بیشتر به محتوای کتاب به علت جریحهدار کردن قلوب پاک مسلمین امکان پذیر نیست فقط در این حد میتوان اشاره کرد که اگر انسان باغیرت و شریفی این نسبتها را در باره پدر و مادر و خواهرانش بشنود، در مجازات گوینده آنها لحظهای درنگ نمیکند.
نویسنده این فحش نامه، نخستین بار با کتاب "بچههای نیمهشب" به شهرت رسید و جایزه "بوکر" را بابت نگارش این اثر دریافت کرد. اغلب آثار رشدی از شبهقاره هند ریشه میگیرد. سبک داستانهای او را در گونه رئالیسم جادویی طبقهبندی میکنند.
رشدی به ویژه بعد از انجام مأموریت نگارش آیات شیطانی بارها برنده جوایز ادبی نظیر "وایتبرد"، "بوکر داستان"، "بوکر بوکرها"، "جایزه شورای هنر"، "جایزه اتحادیه انگلیسیزبانان" و نویسنده سال بریتانیا بوده است.
ابتدا برای کتاب بچههای نیمهشب که در سال 1360 منتشر شد و نهضت استقلال طلبی مردم هند را در قالب داستان مخدوش میسازد، برنده جایزه بوکر شد، و سالها بعد در سال 1362 برنده جایزه بوکرِ بوکرها شد که به معنی رتبه بهترین اثر از میان رمانهای برنده جایزه بوکر در 25 سال اول اعطای این جایزه است. جایزه بوکر (Booker'sPrize) که از سال 81 به نام جایزه مَن بوکر هم شناخته میشود، مهمترین جایزه ادبی انگلیس برای غیر بریتانیاییهاست که هر سال به بهترین رمان جدید انگلیسیزبان که نوشته شهروندان کشورهای همسود بریتانیا (مستعمرات سابق انگلیس) و جمهوری ایرلند باشد، اعطا میشود. ارزش نقدی این جایزه در حال حاضر 50000 پوند است. مبلغ جایزه در اصل 21000 پوند بود، و از سال 82 با پشتیبانی گروه سرمایهگذاری مَن (Man Group) به مقدار فعلی افزایش پیدا کرد.
وی در ژوئن سال 2007(خرداد86)، از ملکه الیزابت دوم، به پاس خدماتش به پادشاهی انگلستان، لقب شوالیه دریافت کرد. نشان شوالیه (فرانسوی= نجیبزادهای که در قرون وسطی از طرف شاه منصب افتخاری گرفته باشد) به انگلیسی، Knighthood،لقبی تشریفاتی است که توسط ملکه انگلستان، به خدمتگذاران برجسته سلطنت انگلیس اهدا میشود. دربار انگلستان با اهدا کردن لقب شوالیه به کسانی که افتخاراتی برای انگلستان در زمینههای مختلف کسب کنند، آنها را در بالاترین درجات اشرافی و طبقات بالای اجتماعی قرار میدهد. دریافت کنندگان این لقب از خوانندگان مشهور انگلیسی تا نویسندگان و بازیگران سینما تا شخصیتهای سیاسی را شامل میشود و گیرنده آن در پیشوند نام خود از عنوان سِر(Sir) استفاده میکند تا از امتیازات آن برخوردار شود. این اقدام دربار انگلیس در تداوم سابقه تاریخی اقدامات امپراطوری زوال یافته انگلیس علیه اسلام، محسوب شد و باعث واکنشهای گسترده منفی در کشورهای اسلامی گشت.
در همین ارتباط سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با محکوم کردن این اقدام، گفت "مدال دادن به یکی از منفورترین چهرهها در جهان اسلام، نمونه بارزی از ضدیت با اسلام در میان مقامات ارشد بریتانیاست".
حکم الهی
22 سال پیش، در 25 بهمن ماه سال 1367 انتشار حکم شرعی حضرت امام خمینی(رحمتالله علیه)، خطاب به مسلمانان، دنیا را تکان داد. مسلمانان هشیار و برانگیخته شدند، افکار عمومی سایر مردم جهان با پدیدهای بیسابقه مواجه شد، و دولتهای غربی به انفعال و سراسیمگی افتادند. متن این حکم چنین بود:
انالله و انا الیه راجعون
"به اطلاع مسلمانان غیور سراسر جهان مىرسانم مؤلف کتاب آیات شیطانى که علیه اسلام و پیامبر و قرآن، تنظیم و چاپ و منتشر شده است، همچنین ناشرین مطلع از محتواى آن، محکوم به اعدام مىباشند.
از مسلمانان غیور مىخواهم تا در هر نقطه که آنان را یافتند، سریعاً آنها را اعدام نمایند تا دیگر کسى جرأت نکند به مقدسات مسلمین توهین نماید و هر کس در این راه کشته شود، شهید است.انشاءاللّه.
ضمناً اگر کسى دسترسى به مؤلف کتاب دارد ولى خود قدرت اعدام او را ندارد، او را به مردم معرفى نماید تا به جزاى اعمالش برسد.
والسلام علیکم و رحمهالله و برکاته".
سایر مراجع دینی در حمایت از این حکم شرعی و اعلام اعتراض به انتشار این کتاب درسهای خود را تعطیل کردند. آیتالله خامنهای در مسند ریاست جمهوری وقت در یک پیام رادیویی به تبیین حکم امام پرداخت و حمایت کامل دولت را از آن اعلام نمود. از سوی نخستوزیر وقت نیز بیانیهای انتشار یافت که در آن، روز چهارشنبه 26 بهمن 1367 عزای عمومی اعلام شد. نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز با صدور بیانیهای از حکم امام حمایت کردند، و اقشار مختلف مردم و سایر مسئولان حکومتی نیز با شیوههای گوناگون به حمایت از این حکم و اعتراض به حمایت انگلیس و آمریکا از اقدام علیه اسلام، پرداختند. تظاهرات مردمی در ایران و سایر کشورهای اسلامی آغاز شد و مسلمانان انگلیس اقدامات اعتراضی خود را گسترش دادند.
رسانههای جهان اسلام در اعتراض به انتشار کتاب به طرح دیدگاههای سیاسی و دینی شخصیتهای مختلف و پوشش اعتراضات مردمی پرداختند.تظاهرات مسلمانان در هند بار دیگر با خشونت نیروهای پلیس مواجه شد و دهها مجروح بر جای گذاشت. برخی از مقامات بلندپایه کشورهای مختلف اسلامی در این باره اعلام موضع نمودند. و در تمامی جهان اسلام و بسیاری از کشورهای دارای جمعیت وسیع مسلمان، عرضه و فروش کتاب آیات شیطانی ممنوع اعلام گشت. رهبران مذهبی کشورهای مسلمان تأکید کردند که آزادی بیان به هیچوجه به معنای مجوز هتک حرمت مقدسات مسلمین نیست. در ایران، پاکستان، و چند کشور اسلامی از سوی بعضی از شخصیتها و نهادهای مردمی برای اجرای حکم الهی امام جوایز زیادی اعلام گشت تا غیر مسلمانان نیز به اجرای این حکم ترغیب شوند و هر کس که در صدد گام برداشتن در مسیر آیات شیطانی باشد احساس امنیت در هیچ مکانی نداشته باشد.
بعضی از رسانههای غربی برای تقلیل موضوع به یک تهدید شخصی و نجات جان سلمان رشدی، اینگونه شایع کردند که اگر سلمان رشدی توبه کند، حکم اعدامش لغو میشود. اما دفتر امام خمینی (رحمتالله علیه) در تاریخ 29 بهمن 1367بلافاصله این خبر را اعلام کرد:
"رسانههاى گروهى استعمارى خارجى به دروغ به مسئولین نظام جمهورى اسلامى نسبت مىدهند که اگر نویسنده کتاب آیات شیطانى توبه کند حکم اعدام درباره او لغو مىگردد.امام خمینى ـ مدظله ـ فرمودند: این موضوع صددرصد تکذیب میگردد. سلمان رشدى اگر توبه کند و زاهد زمان هم گردد، بر هر مسلمان واجب است با جان و مال تمامى هم خود را به کار گیرد تا او را به درک واصل گرداند.
حضرت امام اضافه کردند: اگر غیر مسلمانی از مکان او مطلع گردد و قدرت این را داشته باشد تا سریعتر از مسلمانان او را اعدام کند، بر مسلمانان واجب است آنچه را که در قبال این عمل میخواهد به عنوان جایزه یا مزد عمل به او بپردازند."
سازمان کنفرانس اسلامی با صدور بیانیه رسمی به انتشار کتاب آیات شیطانی اعتراض کرد و خواستار توقف انتشار و توزیع آن شد. بعضی از رهبران مذهبی سایر ادیان نیز با اعلام نظر و یا صدور بیانیههایی با مسلمانان اظهار همبستگی نمودند و انتشار این کتاب را در توهین به یک دین الهی محکوم کردند.
کنفرانسها و تشکلهایی از علمای عربستان سعودی، کویت، لبنان، پاکستان، هند، مالزی، اندونزی، الجزایر، سوریه، اردن، بنگلادش، مصر، ترکیه، و چند کشور اسلامی دیگر با صدور بیانیه به اعلام حمایت از حکم امام پرداختند و یا با صدور فتاوای مستقل علما بر وجوب اجرای حکم الهی تأکید کردند. در بسیاری از کشورهای اسلامی از جمله ایران کتابها و مقالات بسیاری نیز در تبیین ابعاد توطئه آیات شیطانی علیه اسلام و تشریح مبانی عقلانی و قرآنی و فقهی حکم الهی امام انتشار یافت.
انفعال غرب
بنا به تصمیم جامعه اقتصادی اروپا سطح روابط با ایران به پایینترین حد خود تنزل داده شد و در ابتدای اسفند67، سفرای 12 کشور اروپایی به کشورهای خود فراخوانده شدند و هرگونه تماس در سطح بالا با دولت ایران را لغو نمودند. دولت ایران نیز متقابلاً سفرای خود را از آن کشورها به ایران فراخواند. امام خمینی (رحمتالله علیه) در پیام خویش چنین تأکید نمود:
"...آیات شیطانی کاری است حساب شده برای زدن ریشه دین و دینداری و در رأس آن اسلام... استکبار غرب شاید تصور کرده است از این که اسم بازار مشترک و حصر اقتصادی را به میان بیاورد ما درجا میزنیم و از اجرای حکم خداوند بزرگ صرف نظر مینماییم."
در نهم اسفند، مجلس شورای اسلامی طی جلسه فوقالعادهای با اعلام یک ضربالاجل یک هفتهای برای انگلیس، تداوم رابطه سیاسی با دولت انگلیس را به عذرخواهی مقامات انگلیسی و تجدید نظر آنان در مواضع غیر اصولی شان نسبت به جهان اسلام و کتاب "آیات شیطانی"، مشروط ساخت. بنا به این مصوبه در صورتی که انگلیس در عرض یک هفته علیه انتشار آیات شیطانی اعلام موضع نمیکرد روابط سیاسی و دیپلماتیک با آن کشور به طور کامل قطع میگشت. دولت انگلیس نیز در یک عقب نشینی آشکار اعلام نمود که خواهان قطع روابط با ایران نیست. ودر تاریخ 13 اسفند جفری هاو، وزیر خارجه انگلیس بدون مخالفت با تداوم انتشار آیات شیطانی و بدون محکوم نمودن اهانت به مقدسات مسلمانان، اعلام کرد که این کشور به اسلام احترام میگذارد و خود را از ماجرای انتشار آیات شیطانی جدا میداند.
اما چون این اظهارات و موضعگیریها فاقد عذرخواهی رسمی و علنی لندن از مسلمانان بود، در تاریخ 16 اسفند 67 وزارت امور خارجه ایران طی بیانیهای در پایان مهلت یک هفتهای به دولت انگلیس برای اصلاح مواضع خود در قبال کتاب موهن آیات شیطانی، به علت عدم تحقق خواسته مجلس شورای اسلامی، قطع کامل روابط سیاسی ایران با انگلیس را اعلام کرد.
امام خمینی (رحمتالله علیه) در یکی از پیامهای خود در بار? واکنش انفعالی غرب در برابر اعلام حکم الهی مجازات توهین به قرآن و پیامبر(صلّیالله علیه و آله و سلّم) چنین نوشت:
"راستى به چه علت است که در پى اعلام حکم شرعى و اسلامى مورد اتفاق همة علما در مورد یک مزدور بیگانه، اینقدر جهانخواران برافروخته شدند و سران کفر و بازار مشترک و امثال آنان به تکاپو و تلاش مذبوحانه افتادهاند؟ غیر از این نیست که سران استکبار از قدرت برخورد عملى مسلمانان در شناخت و مبارزه با توطئههاى شوم آنان به هراس افتادهاند واز این که امروز مسلمانان، اسلام را یک مکتب بالنده و متحرک و پر حماسه میدانند، و از اینکه فضاى شرارت آنان محدود شده است و مزد بگیران آنان چون گذشته با اطمینان نمىتوانند علیه مقدسات قلمفرسائى کنند، مضطرب شدهاند... خیلى جالب و شگفتانگیز است که این به ظاهر متمدنین و متفکرین وقتى یک نویسنده مزدور با نیش قلم زهرآگین خود احساسات بیش از یک میلیارد انسان مسلمان را جریحهدار مىکند، عدهاى در رابطه با آن شهید مىشوند، براى ایشان مهم نیست و این فاجعه، عین دموکراسى و تمدن است، اما وقتى بحث اجراى حکم و عدالت به میان مىآید، نوحه رأفت و انساندوستى سر مىدهند.
ما کینه دنیاى غرب را با جهان اسلام و فقاهت از همین نکتهها به دست مىآوریم. قضیه آنان قضیه دفاع از یک فرد نیست، قضیه حمایت از جریان ضداسلامى و ضدارزشى است که بنگاههاى صهیونیستى و انگلیس و آمریکا به راه انداختهاند و با حماقت و عجله، خود را روبهروى همه جهان اسلام قرار دادهاند... اگر غفلت کنیم این اول ماجراست و استعمار از این مارهاى خطرناک و قلمبدستان اجیر شده در آستین فراوان دارد... ترس من این است که تحلیلگران امروز، ده سال دیگر بر کرسى قضاوت بنشینند و بگویند که باید دید فتواى اسلامى و حکم اعدام سلمان رشدى مطابق اصول و قوانین دیپلماسى بوده است یا خیر و نتیجهگیری کنند که چون بیان حکم خدا آثار و تبعاتی داشته است و بازار مشترک و کشورهای غربی علیه ما موضع گرفتهاند پس باید خامی نکنیم و از کنار اهانت کنندگان به مقام مقدس پیامبر و اسلام و مکتب بگذریم."
جهاد اسلامی فلسطین طی بیانیهای صهیونیستها را از چاپ و انتشار آیات شیطانی برحذر داشت. مقامات رژیم تروریست اسراییل نیز به علت نگرانی از واکنش مسلمانان ساکن سرزمینهای اشغالی، از یک مؤسسه انتشاراتی که در صدد ترجمه عبری و انتشار این کتاب بود، درخواست کردند که در تصمیم خود فعلاً تجدید نظر کند. اما روزنامه ساندی ابزرور فاش ساخت که یک تیم کارشناسان ویژه سازمان امنیتی اسراییل از طرف نخستوزیر این کشور برای حمایت از جان سلمان رشدی به لندن اعزام شده است. مدتی بعد در اواخر اسفند 67 در نمایشگاه کتاب تل آویو، کتاب آیات شیطانی نیز عرضه شد.
مارگارت تاچر نخستوزیر انگلیس بدون محکومیت انتشار آیات شیطانی و یا مخالفت با تداوم آن برای کاستن از امواج ضد انگلیسی در بین مسلمانان اعلام کرد: "من درک میکنم که کتاب آیات شیطانی برای مسلمانان عمیقاً توهین آمیز است. ولی چندی بعد تلویزیون "بی.بی.سی" با پخش فیلمی به نام ضیافت کفرگویان با قرار دادن سلمان رشدی در کنار نام "مولیر" و "ولتر" (نویسندگان مشهور فرانسوی عصر روشنگری) از وی حمایت تبلیغاتی نمود.
وزرای خارجه 45 کشور عضو سازمان کنفرانس اسلامی در 25 اسفند 1367 در قطعنامه پایانی خود کتاب سلمان رشدی را یک اثر کفرآمیز اعلام و شدیداً آن را محکوم کردند. این قطعنامه همچنین به تبعیت از حضرت امام، ضمن مرتد خواندن سلمان رشدی، از بنگاههای ناشر خواست هرچه سریعتر این اثر را از گردش توزیع خارج کنند و کشورهای اسلامی هر بنگاه انتشاراتی را که به این درخواست احترام نگذارد، تحریم نمایند. وزرای فرهنگ و اطلاع رسانی کشورهای عضو جنبش عدم تعهد نیز طی اجلاسی هر نوع توهین و هتک حرمت علیه فرهنگها و ارزشهای معنوی را محکوم کردند و آن را عملی خلاف روح تفاهم و صلح دوستی در جهان اعلام نمودند.
کشورهای اروپایی پس از آنکه یکباره سفرای خود را از ایران خارج کردند از ابتدای سال 68 مجبور به بازگشت به ایران شدند و به تدریج با شرمساری سفارت خانههای خود را از نو بازگشایی کردند. و در پایان سال جامعه اقتصادی اروپا رسماً خواستار عادی شدن روابط با ایران شد. به دنبال اتخاذ مواضعی در محکومیت انتشار آیات شیطانی توسط مقامات انگلیس روابط این دولت با ایران نیز مجدداً برقرار گشت اما به دستور رهبر معظم انقلاب در یک اقدام تنبیهی دیگر ـ چون انگلیس پیشتاز تحریک سایر دولتهای اروپایی بود ـ اجازه بازگشت سفیر آن کشور بعد از ورود سایر سفرای اروپایی و به عنوان آخرین سفیر، صادر گشت.
اختفای مجری توطئه
سلمان رشدی از لحظه صدور حکم امام خمینی مخفی شد و پلیس انگلیس (اسکاتلندیارد) حفاظت از وی را در مکانهائی نامعلوم برعهده گرفت. هزینههای محافظت از او در سال بین یک تا 10 میلیون پوند تخمین زده میشد؛ در حدی که یکبار شاهزاده چارلز (ولیعهد انگلستان) اعلام کرد: سلمان رشدی سرباری پرخرج برای مالیات دهندگان انگلیسی است.
همچنین شرکت هواپیمایی "بریتیش ایرویز"، حضور رشدی را در هواپیماهای خود تا سال 1377 ممنوع اعلام کرده بود و شرکت هواپیمایی "ایرکانادا" تا چند سال از سفر رشدی با پروازهای خود جلوگیری نمود.
سلمان رشدی با وجود خشم جهان اسلام علیه خود، به رغم آن که کوشید در یکی دو سال اول پس از صدور حکم تظاهر به ندامت کند و حتی اعلام توبه و مسلمان شدن مجدد نمود، از تجدید چاپ کتاب کفرآمیز خود صرف نظر نکرد و زمانی که انگلستان حاضر به چاپ ارزان قیمت این کتاب (در قطع جیبی با کاغذ کاهی) نشد، آن را به آمریکا برد و به صورت ارزان قیمت (برای افزایش فروش آن) به چاپ رساند.
سلمان رشدی در یکی از نوشتههای بعدی خود، به فلاکت و ذلت پس از انتشار کتاب "آیات شیطانی" اشاره میکند. وی با اشاره به مجروحیت شدید مترجم ایتالیایی کتابش توسط مسلمانان ایتالیایی و به مجازات رسیدن مترجم ژاپنی توسط مسلمانان ژاپنی، از روز اجرای حکم خدا درباره ناشر نروژی کتابش به این شکل یاد میکند: "روزی که ناشر نروژی مورد اصابت گلوله قرار گرفت یکی از بدترین روزهای عمر من است."
وی در طول سالهای گذشته دهها بار محل اقامت خود را تغییر داده و چهار بار ازدواج کرده و هر بار پس از مدتی به علت شرایط ویژه اختفایش، همسرانش از وی طلاق گرفتهاند. چنان فضای جهنمی بر زندگی او حاکم گردیده که که به گفته همسران سابق و برخی از محافظانش دچار حالات روانی و عصبی شدید شده است.
چهارمین زن "سلمان رشدی" که به تازگی از او گریخته است در تیر ماه 1386 گفت: زندگی با سلمان رشدی دیگر برایم غیرممکن بود.
به گزارش فرانس پرس "پادما لاکشمی" همسر چهارم "سلمان رشدی" نویسنده کتاب موهن آیات شیطانی در اعلامیه جداییاش از وی نوشته است: "در یک ماه گذشته پس از اعطای نشان شوالیه ملکه انگلیس به "سلمان رشدی" دریافت اعلامیههای وحشت انگیز درباره "سلمان رشدی" و تهدیدهای مکرر علیه وی، دیگر زندگی با او را غیرممکن کرده است." چهارمین همسر رشدی گفته است حریم خصوصی رشدی نیز امن نیست.
"رون ایوانز" محافظ شخصی سابق سلمان رشدی در کتاب خود این نویسنده را فردی ناهنجار، کثیف و متکبر خواند. ایوانز که در سالهای گذشته ماموریت محافظت از جان سلمان رشدی را برعهده داشته، در کتاب خود با نام "در خدمت ارباب خانم" (مرداد87) رشدی را بیمار دانسته و او را ناهنجارترین فرد معرفی کرده است.
این کتاب که روز دوشنبه چهارم آگوست2008 در 288 صفحه از سوی انتشارات جان بلیک منتشر شد، خشم رشدی را آن چنان بر انگیخته که وی از نگارش و انتشار آن با واکنشی خشمگینانه شکایت کرده است.
دادگاهی در انگلیس در شهریور 87 پس از شکایت سلمان رشدی از محافظ سابقش، این افسر بازنشسته پلیس انگلیس را به پرداخت غرامت محکوم کرد.
رسانههای انگلیس در این باره نوشتند: "ایوانز" محافظ شخصی سلمان رشدی به دلیل آنکه در کتابش پیرامون اختلالات روانی نویسنده مرتد کتاب آیات شیطانی نوشته بود از سوی دادگاه محکوم شد.
وکیل سلمان رشدی در مصاحبه با خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت: "نامهای به انتشارات جان بلیک ارسال کرده و در آن متذکر شدهام که این کتاب به هیچ وجه نباید چاپ شود؛ تا دروغهای موجود که از ذهن بیمار "رون ایوانز" محافظ سابق موکلم بیرون آمده درون جامعه جاری نشود."
رشدی در مصاحبه با روزنامه گاردین چاپ انگلیس گفت: "مطالب کتاب رون ایوانز همگی جعلی است زیرا او مرا فردی پست فطرت، نجس، بینهایت ناخوشایند و خودبین و گستاخ معرفی کرده است."
"رون ایوانز" در بخشی از کتاب جنجالی خود آورده است: "رشدی به حدی از انتشار کتاب آیات شیطانی ترسیده بود که به مدت 10 سال از ما به عنوان محافظانش میخواست که شبها در منزلش بمانیم و تا صبح مواظب او باشیم و مبلغ اضافهکاری ما را نیز شخصا تقبّل میکرد. اما برای دریافت کل مبلغ همیشه مشکل داشتیم. حتی گاهی اوقات که مجبور بودیم او را تنها بگذاریم، به حدی مضطرب و نگران بود که چند بار مجبور شدیم از روی اجبار او را درون کمد دیواری پنهان نماییم، درب را قفل کنیم و کلید آن را با خود ببریم."
ایوانز تصریح کرد: "وی خود را فردی روشنفکر توصیف میکند حال آنکه واقعیت چیز دیگری است و خساستش در حدی غیر قابل توصیف است. خودش را به حالت مستی میزد و به خواستههای ما اصلا توجهی نداشت."
تنها چند ماه پس از فتوای تاریخی حضرت امام خمینی(رحمتالله علیه)، "مصطفی مازح" جوان لبنانی خود را برای اجرای حکم امام خمینی به انگلیس رساند و در هتل محل نگهداری سلمان رشدی مستقر شد اما پیش از انجام عملیات، در راه اجرای حکم تاریخی اعدام سلمان رشدی به شهادت رسید.
شبکه رسانهای غرب تاکنون بارها اعلام کرده است که حکم اعدام این نویسنده از طرف ایران پس گرفته شده است که هر بار با واکنش سریع رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیتالله خامنهای، این مسئله تکذیب و اعلام شد که حکم شرعی یک مرجع قابل نقض نمیباشد و حتی پس از فوت او نیز بر همه مسلمانان لازمالاجراست.
در طول 22 سال گذشته، هم رشدی و هم حامیانش در مقابله با مسلمانان سنگ تمام گذاشتند تا شاید بتوانند این حکم تاریخی را شکسته و یا رخنهای در آن ایجاد کنند ولی چیزی عاید آنها نشد و مسلمانان جهان همچنان مترصد موقعیتی هستند تا به وظیفه اسلامی و شرعی خود عمل کنند.
اخیراً شبکه تلویزیونی فارسی زبان و دولتی "صدای آمریکا" (VOA) وابسته به آمریکا، در اقدامی تحریککننده به پخش زندگی سلمان رشدی مرتد پرداخت و مخالفت خود با حکم الهی امام را تأکید نمود. این شبکه ماهوارهای که چند نفر کارمند فارسی زبان دولت آمریکا آن را اداره میکنند در شرایط بحران سخت اقتصادی در جهان و حمله ناجوانمردانه اسرائیل به غزه مظلوم، با پخش این برنامه در صدد احیای نام سلمان رشدی و ماجرای آیات شیطانی برآمده است. این برنامه مستند از کمکهای دولت آمریکا و انگلیس و دیدارهای سلمان رشدی با سران کشورهای غربی پرده برداشت و در عین حال اعلام کرد که سفرهای رشدی کماکان به صورت مخفی انجام میشود. ابتذال اخلاقی رشدی به حدی است که صدای آمریکا هم نتوانست از آن چشم بپوشد و ضمن تشریح 4 ازدواج وی با دختران جوان تاکید کرد روحیات غیرطبیعی سلمان رشدی تاحدی است که او ترجیح میدهد بیشتر وقت خود را با زنان بگذراند.
البته این شبکه تلویزیونی در قسمتهایی نیز تلاش کرده بود که روند عادی شدن زندگی رشدی در سالیان اخیر را به تصویر بکشد اما تاکید اطرافیان رشدی در این برنامه مبنی بر اینکه همواره از ترور اشتباهی آنان توسط مسلمانان هراس دارند، خط بطلانی بر این ادعاست.رشدی در این برنامه مستند تاکید کرد که نمیخواهم حتی در کشور خودم هم زندانی مسلمانان باشم.
سلمان رشدی با اقرار به اینکه در بیست و دو سال گذشته سختترین زندگی را تجربه کرده، هم اکنون نیز از سایه خودش میترسد، همانگونه که خود رشدی میگوید: "احساس میکنم درهمه جا زندانیام."