ش – کسرائی
روابط جمهوری اسلامی ایران و سودان
پیروزی انقلاب اسلامی در ایران برهبری امام خمینی(رض) روحیه مسلمانان را در سرتاسر سودان تقویت کرد. مسلمانان سودانی خبرهای انقلاب را دنبال میکردند و تظاهرات دانشجویی وسیعی از سوی اخوانالمسلمین در خارطوم برپا گردید. تظاهرکنندگان یادداشتی به سفارت آمریکا خطاب به جیمی کارتر رئیسجمهوری تسلیم کردند که در آن از آمریکا خواستند که دست خود را از تهران بردارد. اخوانالمسلمین روز پیروزی انقلاب اسلامی در ایران در (22 بهمن 57) را روز خوشحالی بزرگ توصیف کردند آنها خبر ورود امام خمینی به تهران را دنبال میکردند.(1)
اخوانالمسلمین امیدهای زیادی به انقلاب اسلامی ایران داشتند، و آرزو میکردند که انقلاب اسلامی مشابهی در سودان رخ دهد. برخی از اعضای اخوانالمسلمین خواستار همپیمانی استراتژیک بین انقلاب اسلامی ایران و جنبش اسلامی در سودان شدند. آنها احساس نیاز به حمایت خارجی از جنبش اسلامی در سودان میکردند. دکتر حسن الترابی رهبر اخوانالمسلمین سودان انقلاب اسلامی ایران را بزرگترین نمونه از انقلابهای مبتنی بر ایمان مردم توصیف کرد.(2)
بدنبال سرنگونی جعفر نمیری و روی کار آمدن صادق المهدی در سودان المهدی از ایران دیدن کرد و سفارت سودان در تهران را افتتاح کرد.
روابط ایران و سودان با روی کار آمدن ژنرال عمر البشیر ادامه یافت.
در نیمه اول مهر ماه 69 سرهنگ سلیمان محمد سلیمان عضو شورای رهبری سودان در بازدید از تهران نامه کتبی عمر حسن البشیر را تسلیم حجتالاسلام هاشمیرفسنجانی کرد. در اوایل آذر ماه 69 ایران و سودان یک موافقتنامه همکاری پیرامون احداث یک راه به طول 900 کیلومتر از سوی جمهوری اسلامی ایران که بندر رودخانه بزرگ گوستی را به جوبا مرکز ایالت استوائی و بزرگترین شهر جنوب سودان مربوط میسازد امضا کردند. این موافقتنامه در دیدار رسمی چهار روزه غلامرضا کازرونی وزیر مسکن و شهرسازی از سودان به امضا رسید. در نیمه دوم آذرماه 69 ژنرال عمر حسن البشیر از جمهوری اسلامی ایران دیدار کرد و در این دیدار موافقتنامههایی میان دو کشور به امضا رسید. در اواخر آذر ماه 70 حجتالاسلام هاشمیرفسنجانی از سودان دیدار و با ژنرال عمر حسن البشیر گفتگو کرد. دیدار موفقیتآمیز حجتالاسلام هاشمیرفسنجانی از سودان وحشت آمریکا و غرب را برانگیخت.
رسانههای گروهی آمریکا و غرب دیدار رئیسجمهوری کشورمان را تلاش ایران برای برهم زدن ثبات در آفریقا و خاورمیانه توصیف کردند. روزنامه نیویورک تایمز نوشت چنین بنظر میرسد که ایران برای جبران غیبت تدریجی خود در لبنان عملیات خود را به سودان منتقل میکند. این روزنامه نوشت: مقامات سعودی، مصری و آمریکایی گفتند که ایران بین یک هزار تا دو هزار نفر از پاسداران انقلاب را جهت آموزش نیروهای ارتش و امنیتی سودان به آن کشور اعزام کردهاند و مصر از این بابت بطور آشکار نگران است. دولتهای مصر، الجزایر برای مدتهای زیادی نوشته نیویورک تایمز را تکرار کردند. آنها ایران و سودان را متهم کردند که مسلمانان عرب را در سودان آموزش نظامی داده و برای کارهای تخریبی به کشورهای عربی گسیل میدارند. مقامات ایرانی و سودانی شایعات و تبلیغات رسانههای گروهی آمریکا و غرب را تکذیب کردند و آنرا پوچ و بیاساس توصیف نمودند.
روزنامه هرالد تریبون در مورد دیدار حجتالاسلام رفسنجانی از سودان نوشت: نفوذ ایران در سودان سبب نگرانی فزاینده در میان کشورهای میانهرو عرب همچون مصر، تونس، عربستان و نیز مقامات امنیتی کشورهای غربی شده است.
این روزنامه در تلاش برای ایجاد نگرانی و اضطراب در میان رژیمهای عربی مدعی حضور پاسداران انقلاب اسلامی در سودان شد و با استناد به منابعی همچون مقامات امنیتی غربی و عربی نوشت ظرف چند ماه گذشته ایران دست کم 12 اردوگاه آموزشی در سودان دایر کرده است که در آنها بنیادگرایان اسلامی از الجزایر، تونس، مصر و کشورهای منطقه خلیجفارس برای اقدامات براندازی آموزش میبینند. حجتالاسلام رفسنجانی طرح چنین ادعاهای بیاساس را تبلیغات شیطانی نامید.
روزنامه الشرقالاوسط وابسته به رژیم سعودی در یکی از چندین گزارش خود پیرامون سفر رئیسجمهوری کشورمان به سودان نوشت: آمریکا تبدیل سودان به یک پایگاه تازه برای جنبشهای اصولگرا جهت بر هم زدن آرامش و ثبات در شاخ آفریقا و خاورمیانه را تحمل نخواهد کرد.
این روزنامه در ادامه گزارش خود به نقل از پیترلی مسئول هماهنگی و مبارزه با تروریسم در وزارت خارجه آمریکا نوشت: آمریکا از هرگونه تلاشی برای جلوگیری از تبدیل سودان به کانونی برای فعالیتهای تروریستی فروگذار نخواهد کرد و از هماکنون تماسهایی را با کشورهای مجاور سودان و منطقه برای اتخاذ تصمیمهای مناسب آغاز کرده است.(3)